Karikatür Okuma Becerisine Yönelik Erişi Testi

Özet

Karikatür Okuma Becerisine Yönelik Erişi Testi, öğrencilerin karikatür okuma becerilerini ve bu alandaki akademik başarılarını objektif bir şekilde ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir başarı testidir. Testin geliştirme süreci, kapsam geçerliğini sağlamak üzere 32 farklı kazanımı içeren bir belirtke tablosu temel alınarak başlatılmıştır. Ön uygulama ve genel uygulama aşamalarından sonra, güvenilirlik ve geçerlik analizleri ile testin son formu oluşturulmuştur. Nihai hali 30 maddeden oluşan bu test, öğrencilerin hatırlama, anlama, çözümleme ve değerlendirme gibi farklı bilişsel düzeylerdeki yeterliliklerini belirlemeyi hedeflemektedir. Testin geliştirilmesi, eğitim teknolojileri ve ölçme değerlendirme alanında önemli bir boşluğu doldurmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Karikatür Okuma Becerisi, Erişi Testi, Başarı Testi Geliştirme, Kuder-Richardson 20 (KR-20), Madde Analizi, Eğitim Teknolojisi, Bilişsel Düzeyler

Yazarlar

Mustafa Çifci, Kadir Kaplan

Amaç

Testin temel amacı, öğrencilerin karikatürleri anlama, yorumlama ve analiz etme gibi karmaşık süreçleri içeren okuma becerilerini belirlemektir. Bu erişi testi, öğrencilerin karikatür okuma alanındaki öğrenim hedeflerine ne ölçüde ulaştığını ölçmek ve eğitim programlarının etkinliğini değerlendirmek için tasarlanmıştır.

Test, başlangıçta belirlenen ve belirtke tablosunda yer alan 32 kazanımı ölçmeye odaklanmış, ancak madde analizleri sonucunda en yüksek düzeyde ayırt edicilik ve güvenirlik sağlayan 30 maddelik nihai forma ulaşmıştır. Bu sayede, testin ölçtüğü becerinin gerçeğe en yakın yapısını elde etmek amaçlanmıştır.

Yapı

Karikatür Okuma Becerisine Yönelik Erişi Testi, öğrencilerin karikatürleri okuma ve yorumlama yeteneğini ölçen bilişsel bir yapıyı esas alır. Test maddeleri, farklı bilişsel alanlara (Bloom taksonomisine benzer şekilde) dağıtılmıştır. Nihai 30 maddelik testin içeriği şu bilişsel düzeyleri kapsamaktadır:

• Hatırlama (Bilgi Düzeyi): 3 madde.
• Anlama (Kavrama Düzeyi): 8 madde.
• Çözümleme (Analiz Düzeyi): 17 madde.
• Değerlendirme (Yargılama Düzeyi): 5 madde.

Testin yapısı, öğrencilerin sadece karikatürdeki metni veya görseli algılamasını değil, aynı zamanda karikatürün içerdiği sosyal, kültürel veya politik mesajları çözümlemesini ve eleştirel bir değerlendirme yapmasını gerektiren karmaşık bir yeterliliği ölçmektedir.

Geçerlik

Testin geçerlik çalışmaları, hem pilot uygulama hem de genel uygulama aşamalarını içermiştir. Geçerlik, özellikle kapsam geçerliği ve yapı geçerliği odaklı madde analizleri ile incelenmiştir.

Ön Uygulama Geçerlik Çalışmaları: Testin hedef örneklem üzerinde uygulanabilirliğini ve maddelerin anlaşılırlığını değerlendirmek amacıyla 59 kişilik bir 6. sınıf öğrenci grubu üzerinde ön uygulama yapılmıştır. Ön uygulama sonuçları, testin genel olarak uygulanabilir olduğunu göstermiştir. Bu aşamada hesaplanan ortalama madde ayırt ediciliği 0,34 ve ortalama madde güçlüğü 0,38 olarak bulunmuştur.

Genel Uygulama Geçerlik Çalışmaları: Genel uygulama sonrasında, testin ölçülmek istenen kazanımlara yönelik güvenilir ve geçerli bir ölçüm yapıp yapmadığını kontrol etmek için detaylı madde analizi gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizlerde, madde güçlük derecelerinin 0,32 ile 0,67 arasında değiştiği, ortalama güçlüğün ise 0,50 olduğu belirlenmiştir. Bu değer, testin ne çok kolay ne de çok zor olduğunu, dolayısıyla geniş bir başarı aralığını ölçmek için uygun olduğunu göstermektedir.

Madde ayırt edicilik gücü değerleri 0,20 ile 0,72 arasında değişmiş olup, ortalama ayırt edicilik 0,51 olarak hesaplanmıştır. Psikometrik standartlara göre ayırt edicilik gücü 0,30’un altında olan maddeler zayıf kabul edildiğinden, 2 ve 6. maddelerin ayırt ediciliklerinin düşük olması nedeniyle bu iki madde testten çıkarılarak geçerlik artırılmıştır.

Güvenirlik

Testin güvenirliği, iç tutarlılık katsayısı olan Kuder-Richardson 20 (KR-20) formülü kullanılarak hesaplanmıştır.

Ön Uygulama Güvenirlik Sonuçları: Ön uygulama aşamasında, 59 kişilik örneklem üzerinde hesaplanan KR-20 güvenirlik katsayısı 0,67 olarak bulunmuştur. Bu değer, testin uygulanabilirliğine karar verilmesi için yeterli görülmüştür.

Genel Uygulama Güvenirlik Sonuçları: Genel uygulama ve madde analizi sonrası, testin son formu için KR-20 formülü ile yapılan hesaplamada güvenirlik katsayısı 0,85 olarak belirlenmiştir. Bu katsayı, testin karikatür okuma becerisini ölçmede yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu ve ölçümlerin oldukça güvenilir olduğunu göstermektedir. Güvenirlik katsayısının 0,80 üzerinde olması, testin akademik ve pratik uygulamalar için uygunluğunu desteklemektedir.

Faktör Analizi

Sağlanan kaynak metinde doğrudan bir Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) raporu bulunmamaktadır. Ancak, testin yapısal geçerliği, bilişsel düzeylere (hatırlama, anlama, çözümleme, değerlendirme) göre belirlenen 30 maddelik nihai formun oluşturulmasında kullanılan kapsamlı madde analizi (madde güçlüğü ve madde ayırt ediciliği) sonuçlarına dayandırılmıştır. Maddelerin bilişsel düzeylere göre dağılımı, testin teorik yapısının ölçüldüğünü dolaylı olarak desteklemektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Çeşidi: Geliştirme (Başarı/Erişi Testi)

Format: Çoktan Seçmeli (Her bir soru için düzeye uygun dört seçenek hazırlanmıştır.)

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Kitle: Öğrenciler

Yaş Grubu: 6. Sınıf Öğrencileri

Örneklem Detayları: Ön uygulamada 59 kişilik 6. sınıf öğrencisi grubu kullanılmıştır. Genel uygulama için ölçülmek istenen kazanımlara yönelik daha geniş bir örneklem üzerinde çalışma yapılmıştır.

Test Metodolojisi: Belirtke tablosuna dayalı madde yazımı, pilot uygulama, gözleme dayalı sorgulama, madde analizi (madde güçlüğü, madde güçlüğü, KR-20) ve düşük ayırt ediciliğe sahip maddelerin çıkarılması (madde 2 ve 6). Nihai test 30 maddeden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ölçme ve Değerlendirme, Bilişsel Düzeyler, Güvenirlik Katsayısı, Başarı Ölçeği, Eğitim Psikolojisi, Karikatür Okuma, Madde Ayırt Edicilik Ortalaması

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Kadir Kaplan

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim Adresi: Bilgi mevcut değildir (Bayburt Üniversitesi ile ilişkilidir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Testin Geliştirildiği Yıl: 2020

İzinler ve Ücret: İzin ve ücret bilgisi kaynakta açıkça belirtilmemiştir; ancak akademik bir çalışma olarak yayımlanmıştır. Kullanım için sorumlu yazar (Kadir Kaplan) ile iletişime geçilmesi önerilir.

Testin yayımlandığı makaleye ait orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: karikatur-okuma-becerisine-yonelik-erisi-testi-toad.pdf

Referanslar

Çifci, M. & Kaplan, K. (2020). A Scale Development Study for Determining Caricature Reading Skills of Students. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 19(4), 1-23. Makalenin dijital bağlantısı: tojet.net

Karikatür Okuma Becerisine Yönelik Erişi Testi Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Erişi testinin araştırmacı tarafından hazırlanan ilk taslağında karikatür okuma alanına ait toplam 32 kazanım için hazırlanan belirtke tablosuna göre 32 adet test maddesi ve her bir soru için düzeye uygun dört seçenek hazırlanmıştır. Madde analizi sonuçlarından hareketle yapılan gerekli düzeltmeler sonrası 3’ü hatırlamaya, 8’i anlamaya, 17’si çözümlemeye 5’i ise değerlendirmeye yönelik sorulardan oluşan 30 maddelik test; son şeklini almıştır. (Ölçek maddelerinin içeriği bu kaynakta sunulmamıştır, yalnızca madde dağılımı mevcuttur.)