Iowa Sessiz Okuma Testi Düzeyi Formu

Özet

Iowa Sessiz Okuma Testi Düzeyi Formu, okuma yeteneğini çok boyutlu olarak değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş standart bir testin Türkçe’ye uyarlanmış halidir. Bu uyarlama çalışması, testin Türk kültürü ve eğitim sistemi bağlamında geçerlik ve güvenilirlik özelliklerini bilimsel yöntemlerle incelemiştir. Test, toplam 184 maddeden oluşmakta olup, bireylerin sessiz okuma sırasında gösterdikleri performansı ölçmeyi hedefler. Elde edilen psikometrik veriler, testin Türk popülasyonunda kullanıma uygun olduğunu göstermektedir.

Uyarlama çalışması, Hasan Avcıoğlu ve G. Akçamete tarafından 1996 yılında gerçekleştirilmiş ve testin dört ana alt boyutta okuma yeterliliğini değerlendirdiği doğrulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Iowa Sessiz Okuma Testi, Sessiz Okuma, Okuduğunu Anlama, Sözcük Bilgisi, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Hasan Avcıoğlu, G. Akçamete.

[quads id=5]

Amaç

Iowa Sessiz Okuma Testi Düzeyi Formu’nun temel amacı, test edilen bireylerin sessiz okuma becerilerinin farklı bileşenlerini objektif ve standart bir şekilde ölçmektir. Bu test, özellikle öğrencilerin okuma hızı, kelime dağarcığı ve anlama derinliği gibi kritik akademik becerilerini belirlemek için kullanılır.

Uyarlama çalışmasının birincil amacı ise, orijinal testin Türkiye’deki eğitim ortamlarında geçerli ve güvenilir bir değerlendirme aracı olarak kullanılıp kullanılamayacağını tespit etmektir. Bu sayede, okuma güçlüğü çeken bireylerin erken teşhisi ve uygun eğitim programlarının geliştirilmesi hedeflenmiştir.

Yapı

Test, okuma becerisini tek bir yetenek olarak değil, birbiriyle ilişkili dört farklı yapısal bileşenden oluşan çok boyutlu bir yapı olarak kavramsallaştırır. Bu dört alt boyut, bireyin metinle etkileşiminin farklı yönlerini ölçer ve okuma yeterliliğinin kapsamlı bir profilini sunar.

Ölçülen temel yapılar şunlardır:

• Sözcük Bilgisi: Kelime dağarcığının genişliğini ve kelimelerin anlamlarını doğru bir şekilde bilme yeteneğini ölçer.
• Okuduğunu Anlama: Okunan metindeki ana fikirleri, detayları ve çıkarımları kavrama yeteneğini değerlendirir.
• Yönlendirilmiş Okuma: Belirli bir amaca yönelik olarak okuma yapma ve ilgili bilgiyi seçici olarak bulma becerisini ölçer.
• Etkili Okuma: Okuma hızı ile anlama düzeyini birleştirerek bireyin okuma verimliliğini değerlendirir.

Geçerlik

Testin geçerliği, uyarlama çalışmasında test puanlarının ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne kadar doğru ve anlamlı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamak amacıyla iki ana yöntemle incelenmiştir. Bu yöntemler, testin kullanım amaçlarına uygunluğunu destekler niteliktedir.

Birinci geçerlik türü, yordama geçerliği (Predictive Validity) olup, testten alınan puanların gelecekteki okuma performansı veya akademik başarıyı ne derece öngörebildiğini test etmiştir. İkinci olarak kullanılan yöntem ise, testin halihazırda var olan ve ilgili kabul edilen başka bir ölçütle ne kadar uyumlu olduğunu gösteren halihazır geçerlik (Concurrent Validity) yöntemidir. Bu iki güçlü yöntem, testin yapısal bütünlüğünü ve pratik kullanımdaki değerini ortaya koymaktadır.

Güvenirlik

Iowa Sessiz Okuma Testi Düzeyi Formu’nun güvenilirliği, test sonuçlarının zamana ve ölçüm koşullarına bağlı olarak ne kadar tutarlı olduğunu belirlemek için iki farklı istatistiksel teknik kullanılarak incelenmiştir. Yüksek güvenilirlik katsayıları, testin ölçüm hatasını minimize ettiğini gösterir.

Kullanılan yöntemlerden ilki, testin iç tutarlılığını değerlendiren test puanlarını yanlama yöntemi (Split-Half Method) olmuştur. Bu yöntem, testin iki rastgele yarısının sonuçlarının korelasyonunu hesaplayarak güvenilirliği tahmin eder. İkinci yöntem ise, doğru/yanlış gibi ikili (dichotomous) puanlanan maddeler için uygun olan Kuder-Richardson Formülü (KR-21) yöntemidir. Bu yöntemler sayesinde testin iç tutarlılık düzeyinin yeterli olduğu tespit edilmiştir.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışması, Iowa Sessiz Okuma Testi’nin dört farklı alt boyuttan oluşan yapısını korumuştur. Bu yapı, Okuma Becerisi gibi karmaşık bir yapının farklı faktörlere ayrıldığını ve her faktörün ayrı bir beceri setini temsil ettiğini varsayar. Alt boyutların varlığı, orijinal testin çoklu faktör yapısının Türkçe uyarlamada da geçerli olduğunu ima etmektedir.

Testin 184 maddesinin her biri, dört temel okuma bileşeninden birine atanmıştır: Sözcük Bilgisi, Okuduğunu Anlama, Yönlendirilmiş Okuma ve Etkili Okuma. Bu faktör ayrımı, testin yapı geçerliğine katkıda bulunarak, ölçülen becerilerin birbirinden ayrışan ancak okuma yeterliliğine bütüncül olarak katkı sağlayan unsurlar olduğunu göstermektedir.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Çoktan Seçmeli Okuma Testi

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal)

Popülasyon Grubu: Öğrenciler ve Okuma Becerisi Ölçümü Gereken Bireyler

Yaş Grubu: Okuma yeterliliğinin kazandığı düzeydeki yaş grupları (Genellikle ortaokul ve lise düzeyindeki bireyler için uygun olduğu varsayılabilir).

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki eğitim kurumlarında öğrenim gören çeşitli seviyelerdeki öğrenciler üzerinde standardize edilmiştir.

Test Metodolojisi: Bilişsel yetenek testi metodolojisine dayanan bu araç, bireylerin sessiz okuma hızını ve anlama düzeyini aynı anda değerlendirir. Maddeler genellikle doğru yanıtın işaretlenmesini gerektiren, objektif puanlamaya uygun bir yapıdadır.

Anahtar Kelimeler

Psikometrik özellikler, KR-21, Yordama Geçerliği, Halihazır Geçerlik, Sessiz okuma testi, Psikolojik test.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar Hasan Avcıoğlu)

Yazışma Adresi: Makalenin yayınlandığı dönemde Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi ile ilişkilidir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Testin uyarlama çalışması 1996 yılında yayınlanmıştır. Testin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için genellikle yayımlanan makaleye atıfta bulunulması gerekmektedir. Ticari kullanım veya geniş ölçekli uygulamalar için sorumlu yazar Hasan Avcıoğlu ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Testin orijinal versiyonu, ilgili telif haklarına tabidir.

Kaynaklar

Avcıoğlu, H. ve Akçamete, G. (1996). Iowa Sessiz Okuma Testi Düzeyi Formunun uyarlama, geçerlik-güvenirlik çalışması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 2(2), 56-67.

Makalenin tam metnine ait bağlantı şudur: dergiler.ankara.edu.tr

Testin uyarlama çalışmasına ait orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: iowa-sessiz-okuma-testi-duzeyi-formu-toad.pdf

[quads id=5]

Iowa Sessiz Okuma Testi Düzeyi Formunun Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

• 184 madde ve 4 alt boyut
• Sözcük Bilgisi (50 m)
• Okuduğunu Anlama (50 m)
• Yönlendirilmiş Okuma (44 m)
• Etkili Okuma (40 m)