Karakter Kazanımlarına Yönelik Tipik Performans Ölçeği

Öz

Karakter Kazanımlarına Yönelik Tipik Performans Ölçeği, 2011 yılında M. Kılınç tarafından yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, ilköğretim kademesindeki öğrencilerin Hayat Bilgisi programı çerçevesinde hedeflenen karakter eğitimi boyutundaki kazanımları ne derece sergilediklerini, yani tipik performanslarını değerlendirmektir. Çalışma, Kırşehir örneği üzerinden yürütülmüş olup, programın karakter gelişimine olan etkisini somut davranışlar üzerinden incelemeyi hedeflemiştir.

Ölçek geliştirme çalışması, eğitim bilimleri alanında, karakter gelişiminin sadece bilgi düzeyinde değil, aynı zamanda günlük davranış ve tutumlarda da ölçülebilirliğini sağlamak amacıyla yapılmıştır. Bu bağlamda, ölçek, öğrencilerin sosyal ve ahlaki yeterliliklerini okul ortamındaki doğal performansları üzerinden yansıtacak maddeler içermektedir.

Anahtar Kelimeler

Karakter eğitimi, Tipik performans, Ölçek geliştirme, İlköğretim, Hayat Bilgisi, Kırşehir, Eğitim programı değerlendirmesi.

Yazarlar

Kılınç, M.

Amaç

Ölçeğin birincil amacı, Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı İlköğretim Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı’nda yer alan karakter eğitimi kazanımlarının öğrenciler tarafından günlük yaşamda ve okul ortamında ne ölçüde davranışa dönüştürüldüğünü belirlemektir. Bu, öğrencilerin maksimum kapasitelerini değil, alışılagelmiş ve doğal davranışlarını (tipik performans) ölçmeyi amaçlar.

Bu araç, eğitimcilerin ve araştırmacıların, karakter eğitimi programlarının etkililiğini nicel verilerle değerlendirmesine olanak tanımak üzere tasarlanmıştır. Elde edilen veriler, programın güçlü ve zayıf yönlerini ortaya koyarak gelecekteki eğitim reformlarına ışık tutmayı hedeflemiştir.

Yapı

Karakter Kazanımlarına Yönelik Tipik Performans Ölçeği, öğrencilerin sosyal ve ahlaki gelişimlerini temsil eden çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, programda belirtilen sorumluluk, dürüstlük, saygı, işbirliği ve yardımseverlik gibi temel karakter değerlerinin, öğrencilerin okul içi ve dışı etkileşimlerinde gösterdikleri davranışsal çıktıları üzerine odaklanmıştır.

Ölçek, öğrencilerin belirli durumlarda nasıl tepki vereceklerini veya belirli davranışları ne sıklıkta sergileyeceklerini değerlendirerek, karakter özelliklerinin içselleştirilme düzeyini yansıtan tipik performans kavramına dayanmaktadır. Bu nedenle, ölçek maddeleri, dolaylı veya doğrudan gözlem yoluyla değerlendirilebilecek somut eylemleri hedeflemektedir.

Geçerlik

Kaynak içerikte ölçeğin geçerlik çalışmaları hakkında istatistiksel bilgi sunulmamıştır. Ancak, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilen bir ölçme aracı olduğu göz önüne alındığında, geçerlik çalışmalarının öncelikle kapsam geçerliği (content validity) üzerine yoğunlaştığı varsayılabilir.

Kapsam geçerliği, ölçek maddelerinin, ölçülmek istenen karakter eğitimi kazanımlarını ne derece temsil ettiğini belirlemek için alan uzmanlarının görüşleri alınarak sağlanmış olmalıdır. İlerleyen çalışmalarda, ölçeğin yapı geçerliğinin (construct validity), özellikle programdan elde edilen teorik yapılarla uyumunu test etmek amacıyla doğrulayıcı veya açıklayıcı faktör analizi gibi yöntemlerle incelenmesi önerilmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizlerine dair nicel sonuçlar (örneğin, iç tutarlılık katsayıları) kaynak içerikte belirtilmemiştir. Bir ölçme aracının güvenilir olması, aynı koşullar altında tekrarlandığında tutarlı sonuçlar vermesi anlamına gelmektedir.

Geliştirme çalışmalarında yaygın olarak kullanılan iç tutarlılık yöntemlerinden Cronbach Alpha katsayısının hesaplanmış olması muhtemeldir. Ölçeğin farklı popülasyonlarda ve zamanlarda uygulanabilirliğini test etmek amacıyla test-tekrar test güvenirlik çalışmalarının yapılması, aracın sağlamlığı açısından kritik öneme sahiptir.

Faktör Analizi

Ölçeğin kaç faktörden oluştuğu, maddelerin hangi faktörlere yüklendiği ve bu faktörlerin toplam varyansın ne kadarını açıkladığına dair spesifik faktör analizi sonuçları mevcut kaynakta yer almamaktadır.

Karakter kazanımlarının çok boyutlu doğası göz önüne alındığında, ölçeğin muhtemelen karakterin farklı yönlerini temsil eden alt boyutlara (faktörlere) sahip olduğu düşünülmektedir. Bu faktör yapısının, ölçeğin teorik çerçevesini destekleyip desteklemediği, detaylı faktör analizi raporları incelenerek netleştirilmelidir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Kaynakta belirtilmemiştir. Tipik performans ölçümü için genellikle Likert tipi frekans veya derecelendirme ölçekleri kullanılır.

Language Available: Türkçe

Population Group: İlköğretim Öğrencileri

Age Group: İlköğretim kademesi (Genellikle 6-11 yaş aralığı)

Population Details: İlköğretim Hayat Bilgisi Programı’na dahil olan öğrenciler. Araştırma örneği Kırşehir ilinde yer almıştır.

Test Methodology: İlköğretim Hayat Bilgisi Programı karakter eğitimi kazanımlarına dayalı olarak öğrencilerin tipik davranışlarını değerlendirmeye yönelik bir ölçme aracıdır.

Anahtar Kelimeler

Karakter gelişimi, Ahlaki eğitim, Ölçme ve değerlendirme, Sosyal beceriler, Eğitim psikolojisi, Yüksek lisans tezi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor

Correspondence Address: Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Tez Kurumu, 2011)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2011

İzinler ve Ücret: Ölçek, bir yüksek lisans tezi ürünüdür. Akademik veya ticari amaçlı kullanım için yazar M. Kılınç’tan ve ilgili üniversiteden izin alınması gerekebilir. Ücret bilgisi mevcut değildir.

Kaynaklar

1. Kılınç, M. (2011). İlköğretim hayat bilgisi programı karakter eğitimi boyutunun öğrencilerin tipik performanslarına dayalı olarak değerlendirilmesi: Kırşehir örneği (Yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
2. Tez Referans Linki: tez.yok.gov.tr
3. Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: karakter-kazanimlarina-yonelik-tipik-performans-olcegi-toad.pdf

Karakter Kazanımlarına Yönelik Tipik Performans Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Sağlanan kaynak içerikte ölçek maddelerine yer verilmemiştir. Maddelerin tamamı için yazarın orijinal yüksek lisans tezine (Kılınç, 2011) başvurulması gerekmektedir. Maddeler, karakter kazanımlarına yönelik gözlemlenebilir davranışları hedeflemektedir.