Karakter Aşınması Ölçeği

Özet

Karakter Aşınması Ölçeği (KAÖ), Tuba Akpolat ve Mustafa Çetin tarafından 2019 yılında geliştirilmiş olan, bireylerin karakter özelliklerindeki olumsuz değişimi ve yıpranmayı ölçmeyi amaçlayan bir psikometrik araçtır. Ölçek, özellikle yükseköğretim bağlamında, öğrencilerin veya çalışanların etik ve ahlaki değerlerinde meydana gelen bozulmaları, tükenmişlik veya çevresel stres faktörleri karşısında karakterlerinin ne ölçüde aşındığını belirlemek üzere tasarlanmıştır. Geliştirme çalışması, aracın yapısal geçerliğini ve iç tutarlılık güvenirlik düzeyini belirlemek amacıyla kapsamlı bir analiz sürecini içermiştir.

Anahtar Kelimeler

Karakter Aşınması, Ölçek Geliştirme, Psikolojik Yapı, Tükenmişlik, Etik Değerler, Likert Ölçeği, Psikometri

Yazarlar

Tuba Akpolat, Mustafa Çetin

Amaç

Karakter Aşınması Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin kişisel ve profesyonel yaşamlarında karşılaştıkları zorluklar, stres veya olumsuz ortam koşulları nedeniyle sergiledikleri karakter özelliklerindeki gerilemeyi veya bozulmayı sistematik olarak ölçmektir. Ölçek, bu psikolojik yapıyı ölçerek, karakter aşınmasının önlenmesine yönelik müdahale programlarının tasarlanmasına ve ilgili akademik araştırmalara katkı sağlamayı hedeflemektedir. Bu araç, özellikle etik davranışların ve değerlerin korunmasının kritik olduğu alanlarda (örneğin eğitim ve sağlık) tanılayıcı bir rol üstlenmektedir.

Yapı

Ölçeğin ölçtüğü temel yapı “Karakter Aşınması”dır. Bu yapı, psikolojide genellikle bireyin özündeki ahlaki, etik ve temel kişilik özelliklerinin zamanla yıpranması, zayıflaması veya olumsuz yönde değişmesi olarak tanımlanır. Karakter aşınması, bireyin dürüstlük, sorumluluk, empati gibi temel değerlerden uzaklaşmasını ve bu durumun davranışlarına yansımasını ifade eder. Ölçek, bu çok boyutlu yapıyı ölçmek üzere geliştirilmiş 22 maddeden oluşmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirilme çalışması (Akpolat & Çetin, 2019), Karakter Aşınması yapısını doğru bir şekilde ölçtüğünü göstermek amacıyla çeşitli geçerlik analizlerini içermiştir. Yapı geçerliği, öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak incelenmiştir. Bu analizler sonucunda, ölçeğin teorik olarak beklenen faktör yapısını doğruladığı ve Karakter Aşınması yapısının ölçülmesinde yeterli düzeyde yapısal geçerliğe sahip olduğu belirlenmiştir.

Güvenirlik

Karakter Aşınması Ölçeği’nin güvenilirliği, iç tutarlılık yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Geliştirme çalışmasında, ölçeğin maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü göstermek amacıyla Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçeğin bireyler arası veya zamansal farklılıklardan bağımsız olarak tutarlı sonuçlar ürettiğini işaret etmektedir. Bu sonuçlar, Karakter Aşınması Ölçeği’nin bilimsel çalışmalarda kullanılabilecek düzeyde yüksek güvenirlik değerlerine sahip olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme aşamasında, Karakter Aşınması yapısının alt boyutlarını belirlemek üzere istatistiksel yöntemler, özellikle Faktör Analizi kullanılmıştır. 22 maddelik nihai formun, bu yapıyı temsil eden belirli sayıda alt faktöre ayrıldığı tespit edilmiştir. Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı ölçtüğünü ve bu alt boyutların kuramsal çerçeveyle uyumlu olduğunu ortaya koymuştur. Bu faktör yapısı, ölçeğin puanlanması ve yorumlanması için temel teşkil etmektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme

Format: 22 maddeden oluşan öz bildirim ölçeği.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Genel Yetişkin Popülasyonu ve Yükseköğretim Öğrencileri.

Yaş Grubu: Yetişkin (Genellikle 18 yaş ve üzeri).

Popülasyon Detayları: Ölçek geliştirme çalışması, genellikle yükseköğretim kurumlarındaki öğrenciler veya akademik personel üzerinde yürütülmüştür, ancak genel yetişkin popülasyonuna uygulanabilir niteliktedir.

Test Metodolojisi: Ölçek, 5’li Likert Ölçeği formatında derecelendirilmiştir. Katılımcılar maddelere “Hiç Katılmıyorum” (1) ile “Tamamen Katılıyorum” (5) arasında puan vererek yanıtlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Karakter Aşınması, Psikolojik Değerlendirme, Geçerlik, Faktör Analizi, Psikometri, Türkiye

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Tuba Akpolat (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir dergide yayınlanmıştır ve bilimsel araştırma amaçlı kullanımlarda genellikle yazarlardan izin alınması gerekmektedir. Ticari kullanım için yazarlarla doğrudan iletişime geçilmesi önerilir.

Ölçeğin orijinal makalesi (PDF formatında) aşağıdaki adresten indirilebilir: higheredu-sci.beun.edu.tr.

Ölçeğin orijinal PDF materyaline aşağıdaki adresten ulaşılabilir: karakter-asinmasi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

1. Akpolat, T. ve Çetin, M. (2019). Karakter Aşınması Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenilirlik çalışması. Yükseköğretim ve Bilim, 9 (3), 492-501.

Karakter Aşınması Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin 22 maddesi, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına ulaşmak için Akpolat ve Çetin (2019) tarafından yayınlanan orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.