İşaretleme Testi Türk Formu

Özet

İşaretleme Testi Türk Formu, orijinal İşaretleme Testi’nin Türkiye’deki popülasyona uyarlanması ve standardizasyon çalışmalarını içeren psikometrik bir araçtır. Bu uyarlama çalışması, özellikle 6-11 yaş grubu çocuklarda testin güvenilirliğini ve geçerliğini Türk örnekleminde belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Test, temel olarak dikkat, konsantrasyon ve görsel tarama hızını ölçmek için tasarlanmıştır. Bu çalışma, Klinik Psikiyatri Dergisi‘nde yayımlanmış olup, testin Türk çocuklarının bilişsel değerlendirmesinde kullanılmasına olanak sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

İşaretleme Testi, Uyarlama, Standardizasyon, Çocuk Psikolojisi, Dikkat, Konsantrasyon, Görsel Tarama Hızı, Psikometri, Dikkat Eksikliği

Yazarlar

Kılıç, B. G., Irak, M., Koçkar, A. İ., Şener, Ş., Karakaş, S.

Amaç

İşaretleme Testi Türk Formu’nun temel amacı, 6-11 yaş aralığındaki Türk çocuklarının dikkat ve konsantrasyon yeteneklerini objektif bir şekilde değerlendirebilecek normatif verileri sağlamaktır. Orijinal testin kültürlerarası geçerliğini sınayarak, klinik ve araştırma ortamlarında dikkat eksikliği gibi nöropsikolojik durumların taranmasında güvenilir bir araç olarak kullanılmasını hedefler.

Bu uyarlama, testin yönergelerinin, materyallerinin ve puanlama sistemlerinin Türk kültürüne ve diline uygun hale getirilmesini sağlamıştır. Amaç, testin özellikle okul çağı çocuklarının görsel dikkat sürekliliğini ve seçici dikkat kapasitesini ölçmedeki etkinliğini belirlemektir.

Yapı (Construct)

İşaretleme Testi (Marking Test), nöropsikolojide yaygın olarak kullanılan bir iptal testi (cancellation test) türüdür. Ölçülen temel yapısal bileşenler şunlardır:

• Seçici Dikkat (Selective Attention): Bireyin dikkatini belirli hedeflere odaklayabilme yeteneği.
• Sürdürülen Dikkat (Sustained Attention): Bireyin belirli bir süre boyunca odaklanmayı sürdürme kapasitesi.
• Görsel Tarama Hızı (Visual Scanning Speed): Belirli bir görsel uyaranı hızlı ve sistematik bir şekilde arama yeteneği.
• Motor Hız ve Doğruluk (Motor Speed and Accuracy): İşaretleme görevini ne kadar hızlı ve hatasız yapabildiği.

Geçerlik

Kaynak referansta spesifik geçerlik katsayıları (örneğin, korelasyonel veriler, faktör yükleri) açıkça belirtilmemiştir. Ancak, 2002 yılında gerçekleştirilen standardizasyon çalışması, testin beklenen yaş gruplarında ayırt edici gücünü ve klinik olarak geçerliğini dolaylı yoldan desteklemektedir.

Bu tür uyarlama çalışmalarında genellikle yapı geçerliği ve ölçüt geçerliği (criterion validity) incelenir. İşaretleme Testi’nin geçerliği, genellikle Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısı almış çocuklar ile kontrol grupları arasındaki performans farklılıklarını göstererek kanıtlanır.

Güvenilirlik

Kaynak özetinde spesifik güvenilirlik bilgileri (iç tutarlılık, test-tekrar test güvenilirliği veya farklı puanlayıcılar arası güvenilirlik) belirtilmemiştir. Bir standardizasyon çalışmasının parçası olarak, testin zaman içinde tutarlılığını (test-tekrar test) ve iç tutarlılığını (farklı maddelerin aynı yapıyı ölçme derecesi) belirleyen analizlerin yapıldığı varsayılmaktadır.

İptal testlerinde güvenilirlik, genellikle hem doğru işaretleme sayısına hem de hatalı işaretleme sayısına dayanarak hesaplanır. Yüksek güvenilirlik, testin tekrarlanan uygulamalarda tutarlı sonuçlar ürettiği anlamına gelir.

Faktör Analizi

İşaretleme Testi gibi görsel dikkat testlerinde faktör analizi, testin birden fazla alt boyutu (örneğin, hız faktörü ve hata faktörü) ölçüp ölçmediğini belirlemek için uygulanabilir. Kaynak referansta bu analize dair detaylar yer almamaktadır, ancak standardizasyonun bir parçası olarak testin tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu olduğu incelenmiş olabilir. Bu testin yapısı gereği, genellikle tek bir genel dikkat ve performans faktörüne odaklanıldığı düşünülmektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Çeşidi: Uyarlama

Format: Kağıt ve kalem (Görsel işaretleme/İptal Testi)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Çocuklar

Yaş Grubu: 6-11 Yaş Grubu

Popülasyon Detayları: Türkiye’de yaşayan 6 ila 11 yaş arasındaki normal gelişim gösteren çocuklar üzerinde standardizasyonu yapılmıştır.

Test Metodolojisi: Bireylere belirli hedefleri (örneğin, şekilleri veya harfleri) kağıt üzerinde işaretlemeleri talimatı verilirken, dikkat dağıtıcı uyaranları göz ardı etmeleri beklenir. Performans, genellikle tamamlanan işaretleme sayısı, doğru işaretleme sayısı ve hata sayısı üzerinden süre kısıtlaması dahilinde değerlendirilir.

Anahtar Kelimeler

İptal Testi, Dikkat Ölçümü, Klinik Değerlendirme, Nöropsikolojik Test, Çocuk Gelişimi, Standardizasyon Çalışması

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Birim Günay Kılıç

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanan kaynakta belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: Sağlanan kaynakta belirtilmemiştir.

Yazışma Adresi: Birim Günay Kılıç için e-posta adresi: [email protected]

İzinler & Ücret ve Test Yılı

İzinler: Kullanım izinleri için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ücret: Ücret bilgisi sağlanmamıştır.

Test Yılı (Standardizasyon Çalışması): 2002

Referanslar

Kılıç, B. G., Irak, M., Koçkar, A. İ., Şener, Ş. ve Karakaş, S. (2002). İşaretleme Testi Türk Formu’nun 6-11 Yaş Grubu Çocuklarda Standardizasyon Çalışması. Klinik Psikiyatri Dergisi, 5, 213- 228.

Bu standardizasyon çalışmasının orijinal PDF dosyasına buradan ulaşılabilir: isaretleme-testi-turk-formunun-6-11-yas-grubu-cocuklarda-standardizasyon-calismasi-toad.pdf

İşaretleme Testi Türk Formu Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Sağlanan kaynak içerikte İşaretleme Testi Türk Formu’nun maddeleri yer almamaktadır. Test maddelerine ulaşmak için yukarıda belirtilen referans makaleye başvurulması gerekmektedir.