Table of Contents
Özet
İşbirliği Değerlendirme Ölçeği, 2011 yılında N. Baş tarafından kaleme alınan bir Yüksek Lisans Tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, özellikle 60-72 aylık erken çocukluk dönemi öğrencilerinin sahip olduğu işbirliği becerilerini sistematik olarak değerlendirmek amacıyla oluşturulmuştur. Ölçeğin geliştirilme süreci, hikaye temelli eğitim programının çocukların sosyal sorumluluk ve işbirliği becerileri üzerindeki etkisini inceleyen kapsamlı bir araştırmanın parçasıdır. Ölçek, Okul Öncesi Eğitim alanında, çocukların sosyal gelişim düzeylerini belirlemeye yardımcı olacak şekilde tasarlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
İşbirliği, Sorumluluk, Geliştirme Ölçeği, Erken Çocukluk, 60-72 Ay, Hikaye Temelli Eğitim, Okul Öncesi Eğitim, Yüksek Lisans Tezi.
Yazarlar
Baş, N.
Amaç
İşbirliği Değerlendirme Ölçeği’nin temel amacı, 60 ile 72 ay arasındaki çocukların akranlarıyla ve yetişkinlerle etkileşimleri sırasında sergiledikleri işbirliği davranışlarını objektif bir şekilde ölçmek ve kaydetmektir. Ölçek, özellikle bir eğitim programının (hikaye temelli eğitim) bu becerilerin gelişimi üzerindeki potansiyel etkilerini deneysel olarak değerlendirmek için bir araç olarak geliştirilmiştir.
Ölçek, eğitimcilerin ve araştırmacıların, erken çocukluk dönemindeki sosyal becerilerin gelişimini izlemesine olanak tanır. Elde edilen veriler, çocukların sosyal-duygusal gelişim alanlarındaki güçlü ve zayıf yönlerini belirlemede ve buna uygun eğitim stratejileri geliştirmede kritik rol oynamaktadır.
Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)
Ölçek tarafından ölçülen temel Psikolojik Yapı, sosyal yeterliliğin ve prososyal davranışın merkezi bir bileşeni olan İşbirliği Becerisi‘dir. Bu yapı, çocukların ortak hedeflere ulaşmak için başkalarıyla uyum içinde çalışma, kaynakları paylaşma, görevleri bölüşme ve yardımlaşma yeteneklerini kapsar.
Tezin başlığı göz önüne alındığında, ölçülen yapı dolaylı olarak Sorumluluk becerileriyle de ilişkilidir. İşbirliği, genellikle bireyin grup içindeki sorumluluklarını yerine getirmesiyle doğrudan bağlantılıdır. Bu nedenle ölçek, çocuğun grup dinamiği içindeki aktif ve yapıcı katılımını değerlendiren maddeler içerebilir.
Geçerlik
Ölçek, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde sunulan bir Yüksek Lisans Tezi bağlamında geliştirilmiş olmasına rağmen, sağlanan kaynak özetinde istatistiksel Geçerlik (içerik, yapı veya ölçüt geçerliği) analizlerine dair spesifik sonuçlar belirtilmemiştir.
Akademik geliştirme süreçleri gereği, ölçeğin içeriğinin 60-72 aylık çocukların işbirliği davranışlarını temsil edip etmediğini sağlamak amacıyla Kapsam Geçerliği (Content Validity) için uzman görüşlerine başvurulmuş olması muhtemeldir. Ancak, yapı geçerliğini destekleyen faktör analizi veya ayırt edici geçerlik bulguları bu kaynakta açıkça sunulmamıştır.
Güvenirlik
Kaynak verilerinde Güvenirlik analizlerine (iç tutarlılık katsayısı, test-tekrar test güvenilirliği vb.) ilişkin spesifik bir değer belirtilmemiştir (-). Bu durum, ölçeğin akademik çalışmanın bir parçası olarak geliştirildiği ancak güvenirlik katsayılarının bu özet kısımda yer almadığı anlamına gelmektedir.
Güvenilir bir ölçme aracı olması için, ölçeğin iç tutarlılığının (örneğin, Cronbach Alfa katsayısı) ve farklı zamanlarda veya farklı gözlemciler tarafından uygulandığında tutarlı sonuçlar verme yeteneğinin (gözlemciler arası güvenirlik) tez çalışması içerisinde analiz edilmiş olması beklenir.
Faktör Analizi
Ölçeğin faktör yapısına dair herhangi bir bilgi (Açıklayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizi sonuçları) mevcut değildir. Ölçeğin, tezin temel yapısı olan işbirliği becerilerini tek bir ana boyutta mı, yoksa alt boyutlarda mı (örneğin, görev paylaşımı, duygusal destek, kaynak kullanımı) ölçtüğü bilinmemektedir.
Eğer ölçek, tezin başlığında belirtilen Sorumluluk ve İşbirliği becerilerini ayrı ayrı ölçüyorsa, iki faktörlü bir yapıya sahip olması olasıdır. Ancak bu, tezin tam metnine erişim sağlanmadan kesinleştirilemez.
Ölçme Aracı Detayları
Test Type: Geliştirme Ölçeği (Development Scale). Bir Yüksek Lisans Tezi kapsamında spesifik bir araştırma ihtiyacını karşılamak üzere geliştirilmiştir.
Format: Derecelendirme formatına dair bilgi mevcut değildir (-). Ancak, erken çocukluk dönemi becerilerini ölçmek amacıyla genellikle öğretmen veya uzman gözlemine dayalı bir derecelendirme formu (Likert tipi veya evet/hayır formatında) kullanıldığı varsayılabilir.
Language Available: Türkçe
Population Group: Okul Öncesi Eğitim kurumlarına devam eden çocuklar.
Age Group: 60-72 ay (5-6 yaş grubu).
Population Details: Ölçek, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’ne bağlı bir tez çalışması kapsamında İstanbul’daki okul öncesi kurumlarında uygulanmıştır.
Test Methodology: Muhtemelen gözlem veya öğretmen/veli raporu yöntemiyle uygulanan bir davranış değerlendirme ölçeğidir. Uygulama, hikaye temelli eğitim programı öncesi ve sonrası ölçümlerini içerecek şekilde tasarlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Erken Çocukluk Gelişimi, Psikolojik Yapı, Sosyal Beceriler, Derecelendirme, Gözlem Ölçeği, Geçerlik, Güvenirlik.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilinmiyor.
Affiliation Email addresses: Bilinmiyor.
Correspondence Address: Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul (Tez dönemi itibarıyla).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2011 (Tezin tamamlanma yılı).
İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir Yüksek Lisans Tezi kapsamında geliştirildiği için, kullanım izinleri ve ücret bilgileri için yazar N. Baş ve Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Tezin tam metnine Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim mümkündür.
Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:
isbirligi-degerlendirme-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
Baş, N. (2011). Hikaye temelli eğitim programının 60-72 aylık çocukların sorumluluk ve işbirliği becerilerinin gelişimine etkisinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Tezin tam metnine YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim linki: tez.yok.gov.tr
İşbirliği Değerlendirme Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Ölçek maddelerine ulaşmak için yukarıda belirtilen yüksek lisans tezinin tam metnine başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). İşbirliği Değerlendirme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/isbirligi-degerlendirme-olcegi/
memjavad. "İşbirliği Değerlendirme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 29 Mar. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/isbirligi-degerlendirme-olcegi/.
memjavad. "İşbirliği Değerlendirme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/isbirligi-degerlendirme-olcegi/.
memjavad (2026) 'İşbirliği Değerlendirme Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/isbirligi-degerlendirme-olcegi/.
[1] memjavad, "İşbirliği Değerlendirme Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, March, 2026.
memjavad. İşbirliği Değerlendirme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.