Internet Oyun Bağımlılığı Ölçeği–Kısa Form (IGDS9-SF)

Özet

İnternet Oyun Bağımlılığı Ölçeği–Kısa Form (IGDS9-SF), Uluslararası Hastalık Sınıflandırması (ICD-11) ve Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı (DSM-5) tarafından tanımlanan İnternet Oyun Bozukluğu (IGD) kriterlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş kısa bir araçtır. Bu ölçek, orijinal dokuz maddelik yapının Türkçe kültürüne uyarlanmasıyla elde edilmiştir.

Ölçek, DSM-5’te potansiyel bir bozukluk olarak listelenen İnternet Oyun Bağımlılığı semptomlarını hızlı ve güvenilir bir şekilde tarama ve değerlendirme amacı taşır. Kısa formu sayesinde, geniş örneklemlerde ve klinik ön tarama süreçlerinde zaman verimliliği sağlamaktadır. Türk popülasyonu için psikometrik geçerliliği Cüneyt Evren ve arkadaşları tarafından 2018 yılında gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

İnternet Oyun Bağımlılığı, IGDS9-SF, Kısa Form, Psikometri, Uyarlama, Oyun Bozukluğu, Cüneyt Evren.

Yazarlar

Cüneyt Evren, Ertuğrul Dalbudak, Mustafa Topcu, Nurkutlu Kutlu, Bengü Evren, Halley M. Pontes.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, İnternet Oyun Bağımlılığı (IGD) semptomlarının yaygınlığını ve şiddetini hızlı ve etkin bir şekilde değerlendirmektir. Orijinal uzun formun sunduğu kapsamlı ölçümü, daha az madde kullanarak korumayı hedefler.

Türk kültürüne uyarlanması (Evren et al., 2018), bu yapının Türkiye’deki popülasyonlar arasında geçerli ve güvenilir bir şekilde kullanılabilmesini sağlamıştır. Ölçek, özellikle araştırma ortamlarında ve bağımlılık taraması yapılan kliniklerde standart bir ölçüm aracı sunmayı amaçlamaktadır.

Yapı

IGDS9-SF’nin ölçtüğü psikolojik yapı, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından tanımlanan Oyun Bozukluğu ve Amerikan Psikiyatri Birliği (APA) tarafından DSM-5’te tanımlanan İnternet Oyun Bozukluğu (IGD) kriterlerine dayanmaktadır. Bu kriterler genellikle dokuz temel semptom etrafında toplanır:

• Oyunla aşırı meşguliyet (preoccupation).
• Oyun oynama süresini kontrol edememe (loss of control).
• Tolerans (tolerance).
• Geri çekilme/yoksunluk semptomları (withdrawal).
• Diğer ilgi alanlarından vazgeçme (giving up other interests).
• Olumsuz sonuçlara rağmen devam etme (continued excessive use despite problems).
• Aldatma (deception).
• Olumsuz ruh hallerinden kaçınma için kullanma (escape from negative moods).
• Önemli ilişkileri, işi veya eğitim fırsatlarını riske atma/kaybetme (jeopardizing opportunities).

Geçerlik

Evren ve arkadaşları (2018) tarafından gerçekleştirilen psikometrik doğrulama çalışması, ölçeğin yapısal geçerliğini desteklemektedir. Çalışma, ölçeğin tek faktörlü yapısının Türk örnekleminde uygun olduğunu göstermiştir.

Ayrıca, ölçeğin eş zamanlı geçerliği, diğer bağımlılık ölçekleri ve ilgili psikopatoloji ölçütleri ile beklenen korelasyonları sergilemesiyle kanıtlanmıştır. Bu bulgular, IGDS9-SF’nin ölçtüğü yapıyı doğru bir şekilde temsil ettiğini ve yüksek düzeyde yapısal geçerlik sunduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach alfa katsayısı ile değerlendirilmiştir. Uyarlama çalışmasında, IGDS9-SF’nin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu rapor edilmiştir. Bu durum, dokuz maddenin tamamının tutarlı bir şekilde aynı temel yapıyı, yani İnternet Oyun Bağımlılığı semptomlarını ölçtüğünü göstermektedir.

Yüksek güvenirlik değerleri, ölçeğin klinik ve araştırma amaçlı kullanımlarda tutarlı sonuçlar vereceğini işaret etmektedir. Bu sonuçlar, ölçeğin kısa formuna rağmen ölçüm hassasiyetini koruduğunu teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Yapılan doğrulama çalışmasında (Evren et al., 2018), ölçeğin faktör yapısını incelemek üzere doğrulayıcı faktör analizi kullanılmıştır. Analiz sonuçları, ölçeğin orijinal formunda olduğu gibi tek boyutlu (unidimensional) bir yapı sergilediğini doğrulamıştır.

Bu tek faktörlü yapı, dokuz maddenin tamamının, IGD’nin tek bir temel bozukluk yapısını temsil ettiği hipotezini desteklemektedir. Uyum indeksleri (RMSEA, CFI, TLI) bu tek faktörlü modelin Türk verilerine mükemmel uyum sağladığını ve ölçeğin yapısal bütünlüğünün korunduğunu göstermiştir.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Likert tipi derecelendirme (Genellikle 5 veya 7 noktalı Likert tipi seçenekler kullanılır.)

Mevcut Diller: Türkçe, İngilizce (Orijinal form)

Popülasyon Grubu: Klinik ve genel popülasyon örneklemleri

Yaş Grubu: Ergenler ve Yetişkinler

Popülasyon Detayları: Ölçek, özellikle internet oyunları ile ilgili sorunlar yaşayan bireylerin taranması için uygundur ve genellikle yüksek riskli gruplarda kullanılmaktadır.

Test Metodolojisi: Bireylerin son 12 ay içerisindeki oyun oynama davranışları ve buna bağlı olarak ortaya çıkan psikososyal işlevsellik kayıpları öz bildirim yoluyla değerlendirilir. Ölçek 9 maddeden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

IGD, İnternet Oyun Bozukluğu, Psikopatoloji, Tarama Aracı, Tek Faktörlü Yapı, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Veri mevcut değil

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu yazarın iletişim bilgisi)

Yazışma Adresi: Sorumlu yazarın makalede belirtilen kurumsal adresi.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlamasının kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretler hakkında bilgi almak amacıyla sorumlu yazar Cüneyt Evren ([email protected]) ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir. Orijinal ölçek Halley M. Pontes tarafından geliştirilmiştir.

Test Yılı (Uyarlama): 2018

Kaynaklar

Evren, C., Dalbudak, E., Topcu, M., Kutlu, N., Evren, B., & Pontes, H. M. (2018). Psychometric validation of the Turkish nine-item Internet Gaming Disorder Scale–Short Form (IGDS9-SF). Psychiatry Research, 265, 349-354. DOI: 10.1016/j.psychres.2018.05.002

Sorumlu yazarın e-posta adresi: [email protected]

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: internet-gaming-disorder-scale-short-form-igds9-sf-toad.pdf

İnternet Oyun Bağımlılığı Ölçeği–Kısa Form (IGDS9-SF) Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Ancak IGDS9-SF, DSM-5’in İnternet Oyun Bozukluğu tanı kriterlerini temsil eden dokuz maddeden oluşmaktadır. Bu maddeler, bireyin son 12 ay içerisindeki oyun oynama davranışlarının dokuz temel semptomu ne ölçüde yansıttığını sormaktadır.