Table of Contents
Özet
İngilizce Öğrenmeye İlişkin Tutum Ölçeği, B. Koçyiğit-Karabay tarafından 2002 yılında yürütülen bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, bireylerin İngilizce dilini öğrenmeye yönelik sahip oldukları duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri, yani tutum ölçeği niteliğinde belirlemektir. Ölçeğin geliştirilmesi aşamasında, Likert tipi tutum ölçeklerinin oluşturulmasında kullanılan çeşitli teknikler karşılaştırılarak optimum psikometrik özelliklere sahip maddeler seçilmiştir. Bu bağlamda, ölçek hem bir araştırma aracı olarak hem de tutum geliştirme tekniklerinin deneysel karşılaştırması için bir zemin sağlamıştır.
Anahtar Kelimeler
İngilizce Öğrenme, Tutum Ölçeği, Likert Tipi, Dil Eğitimi, Psikometri, Ölçme ve Değerlendirme, Geliştirme Çalışması
Yazarlar
Koçyiğit-Karabay, B.
Amaç
Bu ölçeğin birincil amacı, İngilizce öğrenen bireylerin bu sürece dair olumlu veya olumsuz eğilimlerini, inançlarını ve duygularını nicel olarak ölçmektir. Dil öğrenme başarısında tutumun kritik bir rol oynadığı kabul edildiğinden, bu araç eğitim ortamlarında öğrencilerin motivasyon düzeylerini ve öğrenme engellerini tespit etmek için tasarlanmıştır.
Ölçek, aynı zamanda, Koçyiğit-Karabay’ın tez çalışmasında belirtildiği üzere, farklı ölçek geliştirme tekniklerinin (özellikle Likert tipi ölçekler için) sonuçlarını karşılaştırmak ve bu tekniklerin psikometrik özellikler üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla da kullanılmıştır. Bu deneysel amaç, ölçeğin geliştirilme sürecine bilimsel bir derinlik katmaktadır.
Yapı
Ölçek, psikolojideki temel kavramlardan biri olan Tutum (Attitude) yapısını ölçmektedir. Tutum, bir bireyin belirli bir objeye, duruma veya kişiye karşı gösterdiği sürekli ve organize olmuş bir değerlendirme eğilimidir. İngilizce Öğrenmeye İlişkin Tutum Ölçeği söz konusu olduğunda, bu yapı genellikle şu üç ana bileşeni içerir:
- Bilişsel Bileşen: İngilizce öğrenmenin faydaları, zorlukları veya gerekliliği hakkındaki inançlar ve düşünceler.
- Duygusal (Affektif) Bileşen: İngilizce derslerine veya dili öğrenme sürecine karşı hissedilen hoşlanma, kaygı, sevgi veya nefret gibi duygular.
- Davranışsal Bileşen: İngilizce öğrenmek için çaba gösterme, ekstra materyal kullanma veya derslere katılma eğilimi.
Geçerlik
Ölçeğin geliştirme aşamasında geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır, ancak kaynak içerikte spesifik geçerlik katsayılarına dair bilgi bulunmamaktadır. Bir tutum ölçeği geliştirilirken genellikle aşağıdaki geçerlik türleri incelenir:
- Kapsam Geçerliği: Ölçek maddelerinin, ölçülmek istenen “İngilizce öğrenmeye ilişkin tutum” yapısının tüm boyutlarını ne ölçüde temsil ettiğinin uzman görüşleri veya içerik analizleri yoluyla belirlenmesi.
- Yapı Geçerliği: Ölçeğin teorik yapıyla uyumlu olup olmadığını test etmek için Faktör Analizi tekniklerinin kullanılması.
- Ölçüt Geçerliği: Ölçekten alınan puanların, akademik başarı veya motivasyon gibi ilgili dış ölçütlerle (kriterlerle) ne kadar ilişkili olduğunun incelenmesi.
Güvenirlik
Kaynak içerikte güvenirlik değerleri belirtilmemiş olmakla birlikte, geliştirme çalışması bir yüksek lisans tezi kapsamında yapıldığı için, ölçeğin iç tutarlılığının ve kararlılığının incelendiği kabul edilmelidir. Tipik olarak, Likert tipi ölçeklerde güvenirlik belirleme yöntemleri şunlardır:
- İç Tutarlılık Katsayısı (Cronbach Alfa): Ölçek maddelerinin birbiriyle ne kadar tutarlı olduğunu gösteren temel bir güvenirlik göstergesi.
- Test-Tekrar Test Güvenirliği: Aynı bireylere farklı zamanlarda uygulanan ölçekten elde edilen sonuçların kararlılığının incelenmesi.
- Madde Analizi: Her bir maddenin toplam puanla korelasyonunun incelenmesi ve düşük ayırt ediciliğe sahip maddelerin çıkarılması.
Faktör Analizi
İngilizce Öğrenmeye İlişkin Tutum Ölçeği’nin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla, geliştirme sürecinde muhtemelen Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. Bu analiz, ölçekte yer alan maddelerin altında yatan temel boyutları (faktörleri) ortaya çıkarmayı hedefler. Tutum ölçekleri genellikle birden fazla faktörden oluşur (örneğin, İngilizce’ye yönelik kaygı, İngilizce’nin faydasına inanma, vb.).
Koçyiğit-Karabay (2002) çalışmasının temel odak noktası farklı geliştirme tekniklerinin karşılaştırılması olduğundan, Faktör Analizi sonuçları, kullanılan geliştirme tekniğine bağlı olarak ölçeğin kaç faktörlü bir yapı sergilediğini ve bu faktörlerin ölçülen tutum yapısını ne ölçüde açıkladığını detaylandırmış olmalıdır.
Araç
Test Türü: Tutum Ölçeği (Geliştirme Çalışması)
Format: Psikometrik olarak geliştirilmiş, muhtemelen 5’li veya 7’li derecelendirme basamaklarına sahip Likert tipi format.
Mevcut Diller: Türkçe
Hedef Nüfus Grubu: İngilizce öğrenimi gören öğrenciler (muhtemelen ortaokul, lise veya üniversite düzeyinde dil eğitimi alanlar).
Yaş Grubu: Geliştirme çalışmasının yapıldığı öğrenci kitlesine bağlı olarak, genellikle 12-25 yaş aralığı.
Nüfus Detayları: Spesifik detaylar Koçyiğit-Karabay (2002) tezinde yer almaktadır. Tipik olarak, örneklem büyüklüğü geçerlik ve güvenirlik çalışmaları için yeterli sayıda öğrenciden oluşmuştur.
Test Metodolojisi: Bireysel veya grup uygulamasına uygun, kağıt-kalem veya dijital formatta uygulanabilir öz bildirim aracıdır (self-report). Derecelendirme sistemi hakkında bilgi eksiktir, ancak Likert tipi ölçeklerde yaygın olarak “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a uzanan bir skala kullanılır.
Anahtar Kelimeler
Dil Öğrenme, Duyuşsal Alan, Ölçek Geliştirme, Tutum Bileşenleri, Öğrenci Motivasyonu, Ölçme Aracı, Lisansüstü Araştırma
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.
Yazışma Adresi: Koçyiğit-Karabay, B.’nin tezini sunduğu kurum olan Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (2002 dönemi).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2002 yılında Koçyiğit-Karabay tarafından yüksek lisans tezi çalışması kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler, yazarın veya Hacettepe Üniversitesi’nin ilgili birimlerinden alınmalıdır. Ticari kullanım ücretleri hakkında bilgi mevcut değildir.
Ölçeğin orijinal PDF dosyası kaynağın sunduğu alanda mevcut değildir.
Kaynaklar
Koçyiğit-Karabay, B. (2002). Likert tipi tutum ölçeklerinin geliştirilmesinde kullanılan bazı tekniklerin karşılaştırılması (Yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
İngilizce Öğrenmeye İlişkin Tutum Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddelerinin orijinal dilleri korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Maddelerin tamamına ulaşmak için Koçyiğit-Karabay (2002) tarafından hazırlanan yüksek lisans tezinin incelenmesi gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). İngilizce Öğrenmeye İlişkin Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-ogrenmeye-iliskin-tutum-olcegi/
memjavad. "İngilizce Öğrenmeye İlişkin Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 3 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-ogrenmeye-iliskin-tutum-olcegi/.
memjavad. "İngilizce Öğrenmeye İlişkin Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-ogrenmeye-iliskin-tutum-olcegi/.
memjavad (2026) 'İngilizce Öğrenmeye İlişkin Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-ogrenmeye-iliskin-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "İngilizce Öğrenmeye İlişkin Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.
memjavad. İngilizce Öğrenmeye İlişkin Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.