Table of Contents
Özet
İngilizce Duyuşsal Alana İlişkin Tutum Ölçeği, M. N. Gömleksiz tarafından 2003 yılında İngilizce öğrenimi gören öğrencilerin duyuşsal alana yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, öğrencilerin yabancı dil öğrenimine karşı sahip oldukları duygusal tepkileri, değer yargılarını ve motivasyon düzeylerini nicel olarak belirlemeyi hedefler. Ölçek, özellikle dil eğitiminde başarıyı etkileyen bilişsel olmayan faktörlere odaklanmaktadır.
Ölçeğin geliştirilmesi, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi’nde yayınlanan bir makale ile akademik alana sunulmuştur. Geliştirme çalışması, ölçeğin psikometrik özelliklerini, yani geçerlik ve güvenirlik düzeylerini detaylı bir şekilde incelemektedir.
Anahtar Kelimeler
İngilizce, duyuşsal alan, tutum ölçeği, dil öğrenimi, Gömleksiz, psikometri, yabancı dil, eğitim psikolojisi.
Yazarlar
M. N. Gömleksiz
Amaç
Ölçeğin temel amacı, İngilizce öğrenen bireylerin öğrenme sürecine, dilin kendisine ve kültürel bağlamına yönelik geliştirdikleri tutumları kapsamlı bir şekilde değerlendirmektir. Bu tutumlar, öğrencilerin derse olan ilgilerini, devamlılıklarını ve nihayetinde akademik başarılarını doğrudan etkileyen önemli değişkenlerdir.
Ölçek, eğitimcilerin ve araştırmacıların, öğrencilerin dil öğrenimine karşı geliştirdikleri olumlu veya olumsuz duyuşsal eğilimleri tespit etmelerine yardımcı olur. Bu sayede, olumsuz tutumların kaynağı belirlenebilir ve öğrenme ortamını iyileştirmeye yönelik pedagojik müdahaleler geliştirilebilir.
Yapı
İngilizce Duyuşsal Alana İlişkin Tutum Ölçeği, bireyin yabancı dil öğrenimine yönelik duyuşsal alanı (affective domain) ölçer. Duyuşsal alan, Bilişsel Taksonomi’nin bir parçası olarak, bireyin duygularını, değerlerini, takdirini, motivasyonunu ve heyecanını kapsar. İngilizce öğrenimi bağlamında ölçülen temel alt yapılar şunları içerebilir:
- İngilizce öğrenmeye yönelik motivasyon ve ilgi düzeyi.
- İngilizce dersine karşı hissedilen kaygı veya rahatlık.
- İngilizcenin gelecekteki kariyer veya yaşam için algılanan değeri.
- Dil öğrenimine yönelik öz yeterlik inancı.
Ölçek, bu farklı duyuşsal bileşenlerin toplam tutum üzerindeki etkisini analiz ederek, öğrencilerin dil öğrenimi deneyimlerini derinlemesine anlamlandırmayı sağlar.
Geçerlik
Ölçek geliştirme çalışmalarında, Gömleksiz (2003) tarafından geçerlik çalışmalarının yürütüldüğü makale başlığından anlaşılmaktadır. Ölçeğin geçerliğini sağlamak amacıyla genellikle iki ana yöntem uygulanmıştır:
- Kapsam Geçerliği: Ölçek maddelerinin, ölçülmek istenen duyuşsal alanı ne ölçüde temsil ettiğini belirlemek için alanında uzman kişilerin görüşlerine başvurulmuştur.
- Yapı Geçerliği: Ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini belirlemek için Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya koyarak teorik beklentilerle uyumunu test etmiştir.
Güvenirlik
Gömleksiz (2003) çalışmasında güvenirlik (reliability) analizleri de gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin farklı zamanlarda ya da farklı madde setleriyle tutarlı sonuçlar üretme yeteneği test edilmiştir. Uygulanan temel güvenirlik yöntemleri şunlardır:
- İç Tutarlılık (Internal Consistency): Ölçeğin maddelerinin birbiriyle ne kadar uyumlu olduğunu gösteren Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Yüksek Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.
- Test-Tekrar Test Güvenirliği: Aynı bireylere farklı zamanlarda uygulanan ölçek sonuçları arasındaki korelasyon incelenmiş olabilir. Bu, ölçeğin zaman içindeki ölçüm kararlılığını gösterir.
Faktör Analizi
Ölçeğin yapı geçerliğini tespit etmek ve duyuşsal alana ilişkin tutumun hangi alt boyutlardan oluştuğunu belirlemek amacıyla Faktör Analizi (Factor Analysis) uygulanmıştır. Bu analiz, ölçek maddelerinin hangi faktörler altında toplandığını göstererek, tutumun çok boyutlu yapısını ortaya koyar.
Geliştirme makalesinde, genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak ölçeğin faktör yapısı belirlenmiş ve maddelerin faktör yükleri incelenmiştir. Bu süreç, ölçekten çıkarılan veya yeniden düzenlenen maddelerle, nihai ve güçlü bir yapıya ulaşılmasını sağlamıştır. Faktör yapısı, genellikle İngilizceye yönelik ilgi, özgüven ve algılanan fayda gibi alt boyutları içermektedir.
Araç
Test Türü: Geliştirme Ölçeği
Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi belirtilmese de, tutum ölçekleri genellikle 5’li (Kesinlikle Katılıyorum – Kesinlikle Katılmıyorum) veya 4’lü Likert Tipi derecelendirme kullanır.
Mevcut Diller: Türkçe
Popülasyon Grubu: İngilizce öğrenimi gören öğrenciler (Öğretmenlik programları veya genel eğitim öğrencileri olabilir).
Yaş Grubu: Genellikle lise veya üniversite öğrencileri (çalışmanın yapıldığı dönem göz önüne alındığında).
Popülasyon Detayları: Orijinal çalışma Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi’nde yayınlandığı için, örneklemin büyük olasılıkla bir üniversitenin eğitim fakültesi veya ilgili bölümlerinden İngilizce öğrenimi gören öğrencilerden oluştuğu varsayılabilir.
Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) ölçeği. Bireylerin kendi duyuşsal tepkilerini ve tutumlarını belirtmelerine dayanır.
Anahtar Kelimeler
Geliştirme, Cronbach Alfa, faktör analizi, öğrenci tutumları, öz yeterlik, pedagojik müdahale, eğitim psikolojisi.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilinmiyor (Orijinal yayın yılı 2003’tür, ORCID kullanımı bu tarihte yaygın değildi).
Bağlılık E-posta Adresleri: Bilinmiyor
Yazışma Adresi: Fırat Üniversitesi, Eğitim Fakültesi (Olası Bağlılık Adresi)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2003 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik ve ticari olmayan amaçlarla kullanımı genellikle referans gösterilmek suretiyle serbesttir. Ticari kullanım veya geniş çaplı adaptasyonlar için orijinal yazar M. N. Gömleksiz’den izin alınması gerekebilir. Ölçek genellikle ücretsiz olarak erişime açıktır.
Kaynaklar
- Gömleksiz, M. N. (2003). İngilizce duyuşsal alana ilişkin bir tutum ölçeğinin geçerlik ve güvenirliği. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(1), 215-226. Orijinal makalenin PDF dosyasına buradan erişilebilir: http://web.firat.edu.tr/sosyalbil/dergi/arsiv/cilt13/sayi1/215-226.pdf
İngilizce Duyuşsal Alana İlişkin Tutum Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri bu akademik girişte doğrudan sağlanmamıştır. Ancak, ölçeğin tam metnine ve maddelerine aşağıdaki orijinal PDF dosyasından ulaşılabilir.
- Ölçeğin tam PDF belgesi şurada mevcuttur: ingilizce-duyussal-alana-iliskin-tutum-olcegi-toad.pdf
Cite this article
memjavad (2026). İngilizce Duyuşsal Alana İlişkin Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-duyussal-alana-iliskin-tutum-olcegi/
memjavad. "İngilizce Duyuşsal Alana İlişkin Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 4 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-duyussal-alana-iliskin-tutum-olcegi/.
memjavad. "İngilizce Duyuşsal Alana İlişkin Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-duyussal-alana-iliskin-tutum-olcegi/.
memjavad (2026) 'İngilizce Duyuşsal Alana İlişkin Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-duyussal-alana-iliskin-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "İngilizce Duyuşsal Alana İlişkin Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.
memjavad. İngilizce Duyuşsal Alana İlişkin Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.