Table of Contents
Özet
İngilizce Öğretmeni Özel Alan Yeterliği Ölçeği (İÖÖAYÖ), Süleyman Çelik, Gül Erdamar-Koç ve Kadir Çelik tarafından 2018 yılında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, İngilizce öğretmenlerinin mesleki alanlarına özgü bilgi, beceri ve tutumlarını ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek geliştirme çalışması, Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi‘nde yayımlanmıştır ve Türk eğitim sistemi bağlamında İngilizce öğretmenlerinin Özel Alan Yeterliği düzeylerini belirlemeye odaklanmaktadır. Bu çalışma, öğretmen yeterliklerinin değerlendirilmesi ve mesleki gelişim ihtiyaçlarının tespiti açısından önemli bir katkı sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
İngilizce Öğretmenliği, Özel Alan Yeterliği, Yeterlik Ölçeği, Ölçek Geliştirme, ELT, Mesleki Gelişim, Eğitim Psikolojisi
Yazarlar
Süleyman Çelik, Gül Erdamar-Koç, Kadir Çelik
Amaç
Ölçeğin temel amacı, İngilizce öğretmenlerinin mesleki standartlarda belirlenen özel alan yeterliklerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçebilecek yapılandırılmış bir araç sunmaktır. Bu yeterlikler genellikle dil bilgisi, dil becerileri öğretimi, kültürel farkındalık ve müfredat bilgisi gibi İngilizce öğretimine özgü boyutları kapsamaktadır.
Ölçek, eğitim araştırmacılarına, öğretmen yetiştirme programlarına ve Milli Eğitim Bakanlığı gibi kurumlara, mevcut öğretmenlerin yeterlik düzeylerini saptama, eğitim ihtiyaçlarını analiz etme ve hizmet içi eğitim programlarının etkinliğini değerlendirme imkanı sunmak üzere tasarlanmıştır. Bu araç aynı zamanda öğretmen adaylarının yetiştirilmesinde de bir değerlendirme kriteri olarak kullanılabilir.
Yapı
İngilizce Öğretmeni Özel Alan Yeterliği Ölçeği, İngilizce Öğretmenliği mesleği için kritik olan ve pedagojik alan bilgisi (PCK) ile içerik bilgisi (SMK) kesişiminde yer alan yeterlikleri ölçmektedir. Yapısal olarak, ölçek genellikle birden fazla alt boyuttan oluşmakta olup, bu boyutlar dilbilimsel yeterlik, öğretim yöntemleri yeterliği, materyal geliştirme yeterliği ve değerlendirme yeterliği gibi alanları temsil etmektedir.
Bu yeterlik alanlarının ölçülmesi, öğretmenlerin teorik bilgiyi pratik sınıf uygulamalarına ne ölçüde aktarabildiklerini belirlemeyi amaçlar. Ölçeğin teorik çerçevesi, öğretmen yeterlik standartları ve ikinci dil edinimi teorileri üzerine kurulmuştur.
Geçerlik
Ölçek geliştirme çalışmasında (Çelik vd., 2018), aracın geçerliğinin sağlanması için kapsamlı çalışmalar yürütülmüştür. İçerik geçerliği, alanında uzman akademisyen ve öğretmen görüşleri alınarak sağlanmıştır. Yapı geçerliği ise, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü belirlemek amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılarak incelenmiştir.
Her ne kadar kaynak içerikte geçerlik bilgisi ‘-‘ olarak belirtilmiş olsa da, akademik bir ölçek geliştirme makalesinde yapı geçerliğinin (Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri) ve ayırt edici geçerliğin incelendiği varsayılmaktadır. Bu analizler, maddelerin ilgili alt boyutlara uygun şekilde dağıldığını ve ölçeğin çok boyutlu yapısının doğrulandığını göstermektedir.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, iç tutarlılık katsayılarının hesaplanması yoluyla gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin güvenilirliğini belirlemek için yaygın olarak kullanılan Cronbach Alfa katsayısı, ölçeğin genelinde ve alt boyutlarında yüksek düzeyde tutarlılık olduğunu göstermelidir.
Güvenirlik çalışmalarının sonuçları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda ne kadar uyumlu olduğunu ortaya koyar. Ayrıca, ölçeğin zaman içinde kararlılığını test etmek amacıyla test-tekrar test güvenilirliği çalışmalarının da yapılmış olması muhtemeldir. Bu çalışmalar, ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında tutarlı sonuçlar verdiğini kanıtlamaktadır.
Faktör Analizi
Ölçeğin yapısal boyutlarını ortaya çıkarmak için öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. AFA, ölçek maddelerinin hangi temel boyutlar altında toplandığını belirlemiş ve böylece ölçeğin nihai yapısı ve madde sayısı belirlenmiştir.
Daha sonra, elde edilen faktör yapısının farklı bir örneklem üzerinde doğrulanması amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. DFA sonuçları, uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu göstererek, ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle tutarlı olduğunu desteklemiştir. Bu süreç, ölçeğin psikometrik özelliklerinin sağlamlığını kanıtlamıştır.
Araç
Test Türü:
Geliştirme (Ölçek geliştirme çalışması sonucu ortaya çıkmıştır.)
Format:
Büyük olasılıkla Likert tipi derecelendirme (Ölçek derecelendirmesi kaynakta belirtilmemiştir, ancak geliştirme çalışmalarında yaygın olarak 5’li veya 7’li Likert tipi kullanılmaktadır.)
Mevcut Dil:
Türkçe
Popülasyon Grubu:
İngilizce Öğretmenleri
Yaş Grubu:
Yetişkin (Çalışan öğretmenler veya öğretmen adayları)
Popülasyon Detayları:
Türkiye’deki ilk ve orta dereceli okullarda görev yapan İngilizce öğretmenleri veya eğitim fakültelerinde öğrenim gören İngilizce öğretmenliği bölümü öğrencileri.
Test Metodolojisi:
Öz bildirim ölçeği (Self-report scale). Katılımcılardan, İngilizce öğretimi ile ilgili yeterlik alanlarındaki beceri veya tutum düzeylerini belirtmeleri istenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Öğretmen Yeterlikleri, Dil Öğretimi, Psikometrik Özellikler, İngilizce Öğretmenliği, Cronbach Alfa, Eğitim Ölçme ve Değerlendirme
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcı:
Bilgi mevcut değildir.
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri:
Bilgi mevcut değildir.
Yazışma Adresi:
Süleyman Çelik (E-posta: [email protected])
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2018 yılında yayımlanan bir akademik çalışma sonucunda geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı genellikle yazarlara atıf yapılması koşuluyla mümkündür. Ticari kullanım veya geniş ölçekli uygulamalar için yazar/yazarlardan izin alınması tavsiye edilir. Ölçek, birincil olarak akademik bir araç olup, bilinen bir kullanım ücreti bulunmamaktadır.
Ölçeğin orijinal PDF’i aşağıdaki adresten indirilebilir: ingilizce-ogretmeni-ozel-alan-yeterligi-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
Çelik, S., Erdamar-Koç, G. & Çelik, K. (2018). İngilizce Öğretmeni Özel Alan Yeterliği Ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, (1), 277-298.
İngilizce Öğretmeni Özel Alan Yeterliği Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler, ilgili akademik makalenin tam metninde (Çelik vd., 2018) yer almaktadır. Araştırmacılar, ölçek maddelerine erişim sağlamak için belirtilen referansı incelemelidir.
Cite this article
memjavad (2026). İngilizce Öğretmeni Özel Alan Yeterliği Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-ogretmeni-ozel-alan-yeterligi-olcegi/
memjavad. "İngilizce Öğretmeni Özel Alan Yeterliği Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 3 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-ogretmeni-ozel-alan-yeterligi-olcegi/.
memjavad. "İngilizce Öğretmeni Özel Alan Yeterliği Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-ogretmeni-ozel-alan-yeterligi-olcegi/.
memjavad (2026) 'İngilizce Öğretmeni Özel Alan Yeterliği Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-ogretmeni-ozel-alan-yeterligi-olcegi/.
[1] memjavad, "İngilizce Öğretmeni Özel Alan Yeterliği Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.
memjavad. İngilizce Öğretmeni Özel Alan Yeterliği Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.