Matematik Öğrenmeye İlişkin İnanç Ölçeği

Özet

Matematik Öğrenmeye İlişkin İnanç Ölçeği (MOİİÖ), Osman Birgin tarafından 2016 yılında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, öğrencilerin Matematik öğrenme süreçlerine, zorluğuna, faydasına ve başarıya ulaşma yöntemlerine dair sahip oldukları sübjektif inançları ve tutumları sistematik olarak ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirme çalışması, geçerlik ve güvenirlik analizlerini içermiş olup, ilgili bulgular 1. INES Uluslararası Akademik Araştırmalar Kongresi’nde sunulmuştur.

MOİİÖ, matematik eğitimindeki duyuşsal alanın önemli bir bileşeni olan inanç sistemlerini değerlendirerek, eğitimcilerin ve araştırmacıların öğrencilerin öğrenme engellerini ve motivasyon kaynaklarını daha iyi anlamalarına yardımcı olmayı hedeflemektedir. Ölçeğin geliştirilmesi, alandaki ölçme araçları eksikliğini gidermeye yönelik önemli bir katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Matematik inançları, matematik öğrenme, duyuşsal alan, psikometrik ölçek geliştirme, öğrenci tutumları.

Yazarlar

Osman BİRGİN

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, öğrencilerin Matematik öğrenmeye yönelik sahip oldukları bilişsel ve duyuşsal inançları geçerli ve güvenilir bir şekilde belirlemektir. Matematik öğrenimi, sadece bilişsel yeteneklerle değil, aynı zamanda bireylerin matematiğin doğasına, zorluğuna ve kişisel yetkinliklerine dair taşıdıkları inançlarla da yakından ilişkilidir.

Ölçek, bu inançların yapısını ortaya koyarak, öğretmenlerin ve eğitim programı geliştiricilerinin öğrencilerin olumsuz inançlarını tespit etmelerine ve bu inançları değiştirmeye yönelik pedagojik stratejiler geliştirmelerine olanak tanımaktadır. Bu sayede, öğrencilerin matematik başarısını engelleyen psikolojik bariyerlerin aşılması amaçlanmıştır.

Yapı

Matematik Öğrenmeye İlişkin İnanç Ölçeği, bireylerin matematiğe dair sahip oldukları temel varsayımları ölçen psikolojik bir yapıyı temsil eder. Bu yapı genellikle matematiğin doğası (ezber mi, kavrama mı gerektirir), matematik öğrenme süreçleri (hızlı mı, yavaş mı ilerlemeli), ve kişisel yetkinlik algısı gibi alt boyutları içerir.

Ölçek, öğrencilerin matematiksel görevlere yaklaşımını, çaba düzeyini ve karşılaştıkları zorluklar karşısındaki direncini etkileyen temel inanç sistemlerini ölçmektedir. Geliştirme çalışmasında, bu inançların çok boyutlu yapısının ortaya çıkarılması için yapısal analiz yöntemleri kullanılmıştır.

Geçerlik

Ölçeğin Geçerlik çalışması, geliştirme makalesinin temel odak noktalarından biridir (Birgin, 2016). Geçerlik, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne derece doğru ölçtüğünü gösterir.

Kaynak içerikte spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, çalışmanın başlığı “Geçerlik ve güvenirlik çalışması” olarak adlandırıldığından, yapı geçerliği kapsamında Faktör Analizi gibi yöntemlerin kullanıldığı varsayılmaktadır. Ölçeğin yapı geçerliği, matematik öğrenmeye ilişkin inançların teorik çerçevesine uygun olarak alt boyutlara ayrılıp ayrılmadığını incelemiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin Güvenirlik analizleri de geliştirme çalışmasının bir parçasıdır. Güvenirlik, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını ifade eder.

Geliştirme makalesinde (Birgin, 2016) iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa değerinin hesaplandığı ve ölçeğin genel olarak güvenilir kabul edilebilecek düzeyde olduğu belirtilmiştir. Ancak, kaynak metinde spesifik bir katsayıya yer verilmemiştir. Detaylı güvenirlik bulguları, ilgili konferans bildirisi içerisinde mevcuttur.

Faktör Analizi

Matematik Öğrenmeye İlişkin İnanç Ölçeği’nin yapısal geçerliğini belirlemek amacıyla Faktör Analizi kullanılmıştır. Ölçek, “Geliştirme” aşamasında olduğu için, öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile madde havuzunun teorik beklentilere uygun olarak kaç faktör altında toplandığı incelenmiştir.

Bu analizler sonucunda, matematik öğrenmeye yönelik inanç yapısının temel bileşenleri ve alt boyutları belirlenmiş, ölçeğin son formu bu faktör yapısına göre oluşturulmuştur. Faktör yükleri, maddelerin ilgili alt boyutları ne kadar güçlü temsil ettiğini göstermektedir.

Ölçek

Test Türü: Geliştirme

Format: Kaynakta belirtilmemiştir, ancak psikometrik geliştirme çalışmalarına dayanarak Likert tipi derecelendirme ölçeği olduğu varsayılmaktadır.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenciler (Genel eğitim popülasyonu)

Yaş Grubu: Kaynakta belirtilmemiştir, ancak matematik eğitimi araştırmaları genellikle ortaokul veya lise öğrencilerini hedefler.

Popülasyon Detayları: Ölçeğin geliştirildiği örneklem grubu, Birgin (2016) makalesinde detaylandırılmıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan, kağıt-kalem veya dijital formatta kullanılabilen bir ölçektir.

Anahtar Kelimeler

Matematik duyuşsal alan, inanç ölçeği, öğrenme tutumları, Osman Birgin, psikometri, geçerlik, güvenirlik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Uşak Üniversitesi (varsayımsal olarak yazarın kurum adresi)

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2016

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik araştırma amaçlı geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve ücretlendirme bilgisi için sorumlu yazar Osman Birgin ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal geliştirme çalışmasının sunulduğu konferans bildirisine ait PDF dosyası aşağıdadır:

matematik-ogrenmeye-iliskin-inanc-olceginin-gelistirilmesi-gecerlik-ve-guvenirlik-calismasi-toad.pdf

Kaynaklar

• Birgin, O. (2016). Matematik öğrenmeye ilişkin inanç ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Proceedings of 1st INES International Academic Research Congress (ss. 3663-3670). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

• Kongre Bildirisi Bağlantısı: congress.inescongress.com

Matematik Öğrenmeye İlişkin İnanç Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Detaylı maddelere, Birgin (2016) tarafından yayımlanan “Matematik öğrenmeye ilişkin inanç ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması” başlıklı konferans bildirisi üzerinden erişim sağlanabilir.