Table of Contents
Özet
İngilizce Kelime Öğrenme Stratejileri Kullanma Ölçeği, İlköğretim 6. ve 7. sınıf öğrencilerinin İngilizce dersinde kullandıkları kelime öğrenme stratejilerini belirlemek amacıyla geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Seda Şerabatır tarafından 2008 yılında yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilen bu ölçek, öğrencilerin kelime dağarcığını artırmada başvurdukları yöntemleri beş temel faktör altında incelemektedir. Ölçek, 16 maddeden oluşmakta olup, psikometrik açıdan yeterli düzeyde geçerlik ve güvenirlik değerlerine sahiptir.
Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin öğrenme süreçlerindeki bilinçli ve bilinçsiz strateji kullanımlarını nicel verilerle ortaya koyarak, İngilizce öğretimi alanında yapılacak müdahaleler ve pedagojik yaklaşımlar için temel oluşturmaktır.
Anahtar Kelimeler
Kelime öğrenme stratejileri, İngilizce eğitimi, öğrenme stratejileri, Likert ölçeği, yürütücü biliş, ilköğretim.
Yazarlar
Seda ŞERABATIR
Amaç
Ölçeğin temel amacı, İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen ilköğretim 6. ve 7. sınıf öğrencilerinin, ders sırasında ve ders dışında uyguladıkları kelime öğrenme stratejilerinin çeşitliliğini ve kullanım sıklığını tespit etmektir. Bu stratejilerin tespiti, öğrencilerin öğrenme süreçlerindeki bireysel farklılıkları anlamaya yardımcı olurken, öğretmenlerin strateji tabanlı öğretim yaklaşımları geliştirmesine zemin hazırlar.
Çalışma, öğrencilerin kelime öğrenimini kolaylaştıran veya zorlaştıran faktörleri ortaya çıkarmayı hedeflemiş ve bu sayede dil öğreniminde stratejik farkındalığın önemini vurgulamıştır.
Yapı
İngilizce Kelime Öğrenme Stratejileri Kullanma Ölçeği, dil öğrenimi psikolojisi bağlamında kritik öneme sahip olan öğrenme stratejileri yapısını ölçmektedir. Ölçek, kelime öğrenme sürecini beş ana alt boyutta ele almaktadır. Bu boyutlar, öğrencilerin bilişsel süreçlerini, sosyal etkileşimlerini ve öğrenmeyi planlama/denetleme becerilerini kapsamaktadır.
Ölçek, toplamda 16 maddeden oluşmakta ve aşağıdaki beş faktörü temsil etmektedir:
- Yürütücü Biliş Stratejileri: Öğrenmeyi planlama, izleme ve değerlendirme gibi üst düzey düşünme becerilerini içerir.
- Örgütleme Stratejileri: Kelimeleri gruplandırma, ilişkilendirme ve sınıflandırma gibi düzenleyici teknikleri kapsar.
- Not Alma Stratejileri: Kelimeleri yazılı olarak kaydetme ve notları kullanma alışkanlıklarıdır.
- Tekrar Stratejileri: Ezberleme ve tekrar yoluyla kelimeleri belleğe yerleştirme yöntemleridir.
- Sosyal Stratejiler: Akranlarla veya öğretmenlerle işbirliği yaparak kelime öğrenme yollarını ifade eder.
Geçerlik
Ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla yapılan analizler, ölçeğin kavramsal yapıyı ölçme yeteneğinin yüksek olduğunu göstermiştir. Yapılan faktör analizi sonucunda, maddelerin bütünü açıklama yüzdesi %57,79 olarak bulunmuştur. Bu değer, ölçeğin faktör yapısının toplam varyansın önemli bir kısmını açıkladığını göstermektedir.
Ölçeğin faktör analizine uygunluğunu değerlendirmek için hesaplanan KMO değeri (Kaiser-Meyer-Olkin), 0,85 olarak hesaplanmıştır. 0,85 değeri, veri setinin faktör analizi için mükemmel düzeyde uygun olduğunu işaret etmektedir, bu da ölçeğin yapısal geçerliğine önemli bir kanıt sunmaktadır.
Güvenirlik
Ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek amacıyla yapılan güvenirlik analizi sonuçlarına göre, ölçeğin Cronbach Alfa güvenirliği 0,82 olarak tespit edilmiştir. Bu katsayı, psikometrik standartlara göre ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu ve farklı maddelerin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.
0,82’lik güvenirlik değeri, ölçeğin farklı uygulamalarda benzer sonuçlar verebileceğini ve ölçülen stratejilerin kararlı bir yapı sergilediğini doğrulamaktadır.
Faktör Analizi
Ölçek, açımlayıcı faktör analizi (AFA) sonucunda toplam 16 madde ve 5 alt faktörden oluşacak şekilde yapılandırılmıştır. Bu faktörler, öğrencilerin kelime öğreniminde kullandıkları stratejik yaklaşımların doğası gereği birbirinden ayrılan ancak bütünü oluşturan bileşenlerdir.
Faktör yapısı ve madde dağılımı şu şekildedir:
- Faktör 1: Yürütücü Biliş Stratejileri (1-6. maddeler)
- Faktör 2: Örgütleme Stratejileri (7-10. maddeler)
- Faktör 3: Not Alma Stratejileri (11-12. maddeler)
- Faktör 4: Tekrar Stratejileri (13-14. maddeler)
- Faktör 5: Sosyal Stratejiler (15-16. maddeler)
Araç
Test Türü: Geliştirme (Yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir)
Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)
Dil: Türkçe
Derecelendirme: 5’li Likert Tipi Ölçek (1= Kesinlikle katılmıyorum – 5= Tamamen katılıyorum)
Popülasyon Grubu: İlköğretim Öğrencileri
Yaş Grubu: 6. ve 7. Sınıf Öğrencileri (Genellikle 11-13 yaş arası)
Popülasyon Detayları: İngilizce dersi alan ilköğretim 6. ve 7. sınıf öğrencileri.
Test Metodolojisi: 16 maddelik ölçek, öğrencilerin kelime öğrenme sıklıklarını ve tercihlerini ölçmek için tasarlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Yürütücü biliş, örgütleme stratejileri, not alma, güvenirlik, kelime dağarcığı, yabancı dil eğitimi.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Veri Bulunmamaktadır
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Veri Bulunmamaktadır
Yazışma Adresi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu (Tezin yazıldığı kurum)
İzinler, Ücretler ve Test Yılı
Ölçek, 2008 yılında yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için yazar Seda ŞERABATIR’dan izin alınması önerilir. Lisanslama ve ücret bilgileri için yazarın bağlı olduğu kurum ile iletişime geçilmelidir.
Kaynaklar
Şerabatır, S. (2008). İlköğretim 6.ve 7.sınıf öğrencilerinin ingilizce dersinde kullandıkları kelime öğrenme stratejileri (Yüksek lisans tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.
Tezin orijinal kaynağına YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr
Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ingilizce-kelime-ogrenme-stratejileri-kullanma-olcegi-toad.pdf
İngilizce Kelime Öğrenme Stratejileri Kullanma Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.
Ölçek 16 maddeden oluşmaktadır ve maddelerin dağılımı aşağıdaki faktörlere göre yapılmıştır:
- 1-6. maddeler: Yürütücü Biliş Stratejileri
- 7-10. maddeler: Örgütleme Stratejileri
- 11-12. maddeler: Not Alma Stratejileri
- 13-14. maddeler: Tekrar Stratejileri
- 15-16. maddeler: Sosyal Stratejiler
Cite this article
memjavad (2026). İngilizce Kelime Öğrenme Stratejileri Kullanma Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-kelime-ogrenme-stratejileri-kullanma-olcegi/
memjavad. "İngilizce Kelime Öğrenme Stratejileri Kullanma Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 4 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-kelime-ogrenme-stratejileri-kullanma-olcegi/.
memjavad. "İngilizce Kelime Öğrenme Stratejileri Kullanma Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-kelime-ogrenme-stratejileri-kullanma-olcegi/.
memjavad (2026) 'İngilizce Kelime Öğrenme Stratejileri Kullanma Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-kelime-ogrenme-stratejileri-kullanma-olcegi/.
[1] memjavad, "İngilizce Kelime Öğrenme Stratejileri Kullanma Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.
memjavad. İngilizce Kelime Öğrenme Stratejileri Kullanma Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.