İngilizce İle İlgili Özyeterlik İnancı Ölçeği

Özet

Özyeterlik İnancı Ölçeği, İngilizce diline özgü dört temel beceri alanında (dinleme, yazma, konuşma ve okuma) bireylerin kendilerine olan yeterlik inançlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, toplam 34 maddeden ve dört alt boyuttan oluşmaktadır. Derecelendirme sistemi olarak 5’li Likert tipi bir format kullanılmıştır. Yapılan psikometrik çalışmalar, ölçeğin geçerlik ve güvenirlik açısından güçlü bir yapı sergilediğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Özyeterlik, İngilizce Dili, Dil Becerileri, Ölçek Geliştirme, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Güvenirlik, Cronbach Alpha Katsayısı

Yazarlar

Hancı-Yanar, B., Bümen, N.T.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin İngilizce dilini kullanma becerilerine ilişkin algıladıkları yeterlik düzeylerini sistematik bir şekilde ölçmektir. Bu yeterlik inancı, öğrenme motivasyonunu ve dil performansını önemli ölçüde etkileyen kritik bir psikolojik yapıdır.

Ölçek, dört temel dil becerisini (dinleme, yazma, konuşma ve okuma) ayrı ayrı değerlendirerek, kullanıcıların hangi alanlarda kendilerini daha yeterli hissettiklerini veya hangi alanlarda desteklenmeye ihtiyaç duyduklarını belirlemeye olanak tanır.

Yapı

İngilizce İle İlgili Özyeterlik İnancı Ölçeği, Özyeterlik İnancı kuramsal yapısı üzerine temellendirilmiştir. Bu yapı, Albert Bandura tarafından geliştirilen Sosyal Bilişsel Kuram’ın merkezi bir bileşenidir ve bireyin belirli bir görevi başarıyla yerine getirme yeteneğine olan inancını ifade eder.

Ölçek, İngilizce dilindeki yeterliği, geleneksel olarak kabul edilen dört temel dil becerisi etrafında yapılandırmıştır. Bu alt boyutlar ve madde sayıları şunlardır:

• İngilizce Dinleme (10 Madde)
• İngilizce Yazma (10 Madde)
• İngilizce Konuşma (6 Madde)
• İngilizce Okuma (8 Madde)

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, hem Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. DFA sonuçları, dört faktörlü yapının veriyle uyumlu olduğunu göstermiştir.

DFA sonucunda elde edilen uyum indeksleri, modelin mükemmel bir uyum sergilediğini kanıtlamaktadır. Karşılaştırmalı uyum indekslerinden RMSEA (Root Mean Square Error of Approximation) değeri 0.044 olarak, SRMR (Standardized Root Mean Square Residual) değeri ise 0.046 olarak hesaplanmıştır. Bu değerler, modelin kabul edilebilir sınırlarda hatta iyi düzeyde bir uyuma sahip olduğunu göstermektedir. Ayrıca, ölçekte yer alan 34 maddenin faktör yükleri 0.42 ile 0.69 arasında değişmekte olup, tüm maddelerin ilgili faktörlere yeterli katkıyı sağladığı görülmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alpha Katsayısı hesaplanarak belirlenmiştir. Yüksek KMO değeri ve anlamlı Bartlett testi sonuçları, verilerin güvenilir bir faktör yapısına sahip olduğunu desteklemiştir.

Faktör analizi öncesinde, verilerin uygunluğunu test etmek amacıyla Kaiser-Meyer Olkin (KMO) katsayısı 0.97 olarak bulunmuştur; bu değer, örneklem yeterliliğinin “çok iyi” düzeyde olduğunu işaret etmektedir. Ayrıca Bartlett testi sonucu (ChiSquare 8400.73, p<0.001) anlamlı bulunmuş, bu da korelasyon matrisinin faktör analizi için uygun olduğunu göstermiştir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısının belirlenmesi iki aşamalı bir süreçle gerçekleştirilmiştir. İlk olarak, ölçeğin temel bileşenlerinin dağılımını ve boyutlarını incelemek amacıyla Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. AFA, ölçeğin dört faktörlü bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur.

İkinci aşamada, AFA sonucu ortaya çıkan dört boyutlu modelin kuramsal uygunluğunu ve yapısal geçerliğini test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. DFA sonuçları, modelin veriyle uyumlu olduğunu ve kuramsal olarak beklenen dört alt boyutu (Dinleme, Yazma, Konuşma ve Okuma) desteklediğini kanıtlamıştır.

Araç

Test Type: Geliştirme

Format: 5’li Likert (1= bana hiç uymuyor – 5= bana tamamen uyuyor)

Language Available: Türkçe (İngilizce dil yeterliği algısı bağlamında)

Population Group: İngilizce öğrenenler/kullanıcılar

Age Group: Belirtilmemiş (Genellikle akademik bağlamda üniversite veya lise öğrencileri)

Population Details: Ölçek geliştirme çalışmasının orijinal örneklemi, Kastamonu Eğitim Dergisi’ndeki makalede detaylandırılmıştır.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Anahtar Kelimeler

Özyeterlik, İngilizce, Dil Öğrenimi, KMO, RMSEA, SRMR, Psikometri

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Hancı-Yanar ve Bümen tarafından 2012 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik çalışmalarda kullanımı için yazarlarla iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Sorumlu yazarın e-posta adresi aşağıda belirtilmiştir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: ingilizce-ile-ilgili-ozyeterlik-inanci-olcegi-toad.pdf

Orijinal makaleye erişim linki: kefdergi.com

Kaynaklar

Hancı-Yanar, B. ve Bümen, N.T. (2012). İngilizce İle İlgili Özyeterlik İnancı Ölçeğinin geliştirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 20(1), 97-110.

İngilizce İle İlgili Özyeterlik İnancı Ölçeği Maddeleri

Ölçek 4 alt boyut ve 34 maddeden oluşmaktadır. Aşağıda alt boyutlar ve her bir alt boyutu temsil eden örnek maddeler sunulmuştur:

• İngilizce dinleme (10 m): İngilizce konuşulanları anlayabilirim.
• İngilizce yazma (10 m): İyi bir paragraf ya da kompozisyon yazabilirim.
• İngilizce konuşma (6 m): Amaca ve duruma göre resmi ya da resmi olmayan bir şekilde İngilizce konuşabilirim.
• İngilizce okuma (8 m): Okuduklarımı zihnimde canlandırabilirim.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected] (Nilay T. Bümen)

Correspondence Address: Ege Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İzmir, Türkiye (Tahmini)