Yabancı Dilde Kelime Öğrenme Stratejileri Ölçeği

Özet

Yabancı Dilde Kelime Öğrenme Stratejileri Ölçeği (YDKÖSÖ), Orhan Kocaman ve G. K. Cumaoğlu tarafından 2014 yılında geliştirilmiş olan bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, yabancı dil öğrenen bireylerin kelime dağarcığını edinme ve hatırlama süreçlerinde kullandıkları spesifik Öğrenme Stratejilerini sistematik olarak belirlemeyi amaçlamaktadır. Ölçek, dil öğrenme psikolojisi ve pedagojisi alanındaki araştırmacılar için güvenilir ve geçerli bir veri toplama aracı sunmaktadır. YDKÖSÖ, 32 maddeden oluşmakta ve öğrencilerin kelime öğrenme yaklaşımlarını altı farklı boyutta değerlendirmektedir. Ölçeğin derecelendirilmesi 5’li Likert Ölçeği formatında yapılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kelime Öğrenme Stratejileri, Yabancı Dil, Ölçek Geliştirme, İngilizce Öğretimi, Likert Ölçeği, Dil Psikolojisi.

Yazarlar

Orhan Kocaman, G. K. Cumaoğlu

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Yabancı Dil (özellikle İngilizce) öğrenen öğrencilerin kelime öğrenme süreçlerinde bilinçli veya bilinçsiz olarak uyguladıkları stratejileri tespit etmek ve bu stratejilerin sıklığını ölçmektir. Bu sistematik ölçüm, eğitimcilerin öğrencilerin öğrenme profillerini anlamalarına ve daha etkili pedagojik müdahaleler geliştirmelerine olanak tanır.

Ölçek, dil öğrenme başarısı ile kullanılan Öğrenme Stratejileri arasındaki ilişkiyi inceleyen akademik çalışmalar için tasarlanmıştır. Elde edilen veriler, öğrencilerin hangi strateji türlerini (örneğin, hafıza, bilişsel, üstbilişsel veya sosyal stratejiler) daha fazla tercih ettiğini ortaya koyarak, kelime öğretim programlarının optimize edilmesine katkı sağlamayı hedefler.

Yapı (Konstrukt)

YDKÖSÖ’nün ölçtüğü temel yapı, Kelime Öğrenme Stratejileridir. Bu yapı, bir kelimeyi anlamlandırmak, depolamak ve geri çağırmak amacıyla bireyin kullandığı bilişsel ve davranışsal adımların tamamını kapsar. Ölçek, bu stratejileri genellikle organize etme, ezberleme, tekrarlama, bağlam kullanma ve telafi etme gibi alt boyutlara ayırarak çok boyutlu bir bakış açısı sunar.

Ölçek, öğrencilerin kelime öğrenmeye yönelik yaklaşımlarının karmaşıklığını, pasif öğrenmeden aktif ve stratejik öğrenmeye doğru giden bir yelpazede değerlendirmektedir. Bu yapı, dilbilim ve eğitim psikolojisi literatüründe kabul gören strateji sınıflandırmalarına dayanmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışmasında (Kocaman & Cumaoğlu, 2014), yapısal geçerliğin sağlanması için çeşitli istatistiksel analizler kullanılmıştır. YDKÖSÖ, temel olarak Faktör Analizi yöntemleriyle incelenmiş ve teorik yapının maddelerle uyumu değerlendirilmiştir.

Geliştirme sürecinde, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne ölçüde doğru ölçtüğünü belirlemek amacıyla içerik ve yapı geçerliği çalışmaları yürütülmüştür. Bu çalışmalar, ölçeğin yabancı dilde kelime öğrenme stratejilerini temsil eden altı boyutu tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermiştir.

Güvenirlik

Güvenirlik (Güvenirlik) analizleri, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını belirlemek için yapılmıştır. Akademik çalışmada, iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa değerleri hesaplanmıştır. Bu değerler, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar iyi temsil ettiğini göstermektedir.

YDKÖSÖ’nün 32 maddesi ve altı alt boyutu için hesaplanan Cronbach Alfa katsayılarının, psikometrik açıdan kabul edilebilir düzeylerde olduğu rapor edilmiştir. Yüksek iç tutarlılık, ölçeğin farklı uygulamalarda benzer sonuçlar vereceğine dair güçlü bir kanıt sunmaktadır.

Faktör Analizi

Ölçek, 32 maddeden oluşan ve 6 alt boyutu içeren bir yapıya sahiptir. Yapılan Faktör Analizi (muhtemelen Açımlayıcı Faktör Analizi ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi), bu 32 maddenin yabancı dilde kelime öğrenme stratejilerinin farklı yönlerini temsil eden altı ayrı küme altında toplandığını göstermiştir.

Bu altı boyut, öğrencilerin kullandığı strateji türlerini (örneğin, görselleştirme, tekrar, test etme, bağlamsallaştırma, vb.) birbirinden ayırarak, öğrenme stratejilerinin çok yönlü doğasını ortaya koymaktadır. Faktör yükleri, her bir maddenin kendi boyutunu güçlü bir şekilde temsil ettiğini teyit etmiştir.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme (Self-Report) Ölçeği

Format: 32 madde, 6 alt boyut

Mevcut Dil: Türkçe (Öğrenme stratejileri İngilizce kelimeler bağlamında ölçülmektedir)

Popülasyon Grubu: Yabancı Dil Öğrencileri

Yaş Grubu: Üniversite veya Lise Düzeyi (Akademik çalışmanın örneklemine bağlı olarak)

Popülasyon Detayları: İngilizce öğrenen bireylerin kelime öğrenme alışkanlıklarını incelemektedir.

Test Metodolojisi: 5’li Likert Ölçeği (1= hiçbir zaman – 5= her zaman)

Anahtar Kelimeler

Kelime Dağarcığı, Bilişsel Stratejiler, Üstbilişsel Stratejiler, Dil Öğrenimi, Güvenirlik, Faktör Analizi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değil.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Orhan Kocaman (Sakarya Üniversitesi, Eğitim Fakültesi)

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Ölçek, O. Kocaman ve G. K. Cumaoğlu tarafından 2014 yılında geliştirilmiş ve yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik ve ticari olmayan amaçlarla kullanımı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylarına aşağıdaki linkten ulaşılabilir: egitimvebilim.ted.org.tr.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: yabanci-dilde-kelime-ogrenme-stratejileri-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Kocaman, O. ve Cumaoğlu, G. K. (2014). Yabancı Dilde Kelime Öğrenme Stratejileri Ölçeğinin geliştirilmesi. Eğitim ve Bilim, 39(176), 293-303.

Yabancı Dilde Kelime Öğrenme Stratejileri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

  • 32 madde 6 altı boyut

  • (3 m): İngilizce bir kelimeyi hatırlamak için, o kelimenin resmini zihnimde canlandırırım.

  • (6 m): İngilizce kelime öğrenirken, çeşitli İngilizce kelime testleri çözerim.

Cite this article

memjavad (2025). Yabancı Dilde Kelime Öğrenme Stratejileri Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-dilde-kelime-ogrenme-stratejileri-olcegi/

memjavad. "Yabancı Dilde Kelime Öğrenme Stratejileri Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 12 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-dilde-kelime-ogrenme-stratejileri-olcegi/.

memjavad. "Yabancı Dilde Kelime Öğrenme Stratejileri Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-dilde-kelime-ogrenme-stratejileri-olcegi/.

memjavad (2025) 'Yabancı Dilde Kelime Öğrenme Stratejileri Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-dilde-kelime-ogrenme-stratejileri-olcegi/.

[1] memjavad, "Yabancı Dilde Kelime Öğrenme Stratejileri Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Yabancı Dilde Kelime Öğrenme Stratejileri Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF