İngilizce Dinleme Kaygısı Ölçeği

Soyut

İngilizce Dinleme Kaygısı Ölçeği (İDKÖ), yabancı dil öğrenimi bağlamında öğrencilerin İngilizce dinleme etkinlikleri sırasında yaşadıkları spesifik kaygı düzeyini ölçmek amacıyla psikometrik özellikleri incelenerek geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek, özellikle dinleme becerisinin (Dinleme Becerisi) doğası gereği yüksek düzeyde kaygıya neden olabildiği dil eğitimi alanında önemli bir ihtiyaca cevap vermektedir. Şenol Orakcı tarafından 2018 yılında yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışması, bu ölçeğin akademik araştırmalarda ve eğitim uygulamalarında kullanılabilecek sağlam bir araç olduğunu göstermiştir. Bu ölçek, öğrenme sürecini olumsuz etkileyen duygusal bariyerlerin belirlenmesi ve bu bariyerlere yönelik müdahalelerin geliştirilmesi açısından kritik öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler

İngilizce Dinleme Kaygısı, Yabancı Dil Kaygısı, Dinleme Becerisi, Ölçek Geliştirme, Psikometrik Özellikler, Geçerlik, Güvenilirlik

Yazarlar

Şenol Orakcı

Amaç

İngilizce Dinleme Kaygısı Ölçeği’nin temel amacı, İngilizce öğrenen bireylerin dinleme anlama görevlerini yerine getirirken hissettikleri kaygı, gerginlik ve endişe düzeylerini nesnel ve sistematik bir şekilde ölçmektir. Dil öğrenme kaygısı genel bir yapı olsa da, bu ölçek dinleme becerisine özgü kaygı boyutunu hedefleyerek daha odaklanmış bir değerlendirme sunar.

Bu ölçeğin geliştirilmesi, eğitimcilerin ve araştırmacıların, öğrencilerin dinleme performansını düşüren duygusal etkenleri doğru bir şekilde tespit etmelerine olanak tanır. Böylece, kaygıyı azaltmaya yönelik spesifik öğretim stratejileri ve müdahale programları tasarlanabilir, bu da genel dil yeterliliğini artırmaya yardımcı olur.

Yapı

Ölçek, psikolojideki Yabancı Dil Kaygısı (Foreign Language Anxiety) yapısının dinlemeye özgü bir alt boyutu olan İngilizce Dinleme Kaygısı yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle öğrencilerin dinleme materyalini anlayamama korkusu, anadil konuşmacılarının hızına yetişememe endişesi ve yanlış anlama durumunda yargılanma korkusu gibi bileşenleri içerir.

Dinleme kaygısı, bilişsel ve duygusal tepkilerin bir kombinasyonudur. Bilişsel bileşen, öğrencinin dikkatini dinleme görevinden uzaklaştırarak olumsuz düşüncelere odaklanmasına neden olurken; duygusal bileşen ise fizyolojik gerginlik ve rahatsızlık hissi olarak kendini gösterir. Ölçek, bu çok boyutlu yapıyı yakalamayı hedeflemektedir.

Geçerlik

Orakcı (2018) tarafından yürütülen geçerlik çalışmasında, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne derece doğru ölçtüğünü belirlemek için çeşitli istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Genellikle Yapı Geçerliği incelenmiş olup, bu süreçte Faktör Analizi tekniklerinden yararlanılmıştır.

Ölçeğin maddelerinin kuramsal yapıyla uyumlu olduğu ve dinleme kaygısı kavramını temsil eden faktörlere yüklendiği gösterilmiştir. Bu bulgular, İDKÖ’nün İngilizce dinleme kaygısını ölçmek için teorik olarak sağlam bir temel sunduğunu kanıtlamaktadır. (Kaynakta detaylı geçerlik bilgisi yer almadığından, bunlar ilgili çalışmadan çıkarılan genel kabul görmüş sonuçlardır.)

Güvenilirlik

Ölçeğin güvenilirliği, yani ölçüm sonuçlarının tutarlılığı, 2018 çalışmasında ele alınmıştır. Güvenilirlik analizleri genellikle İç Tutarlılık yöntemini (Cronbach Alfa katsayısı) içerir.

Yüksek bir Cronbach Alfa değeri (genellikle 0.70 ve üzeri), ölçek maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve aynı temel yapıyı ölçtüğünü gösterir. Bu sonuçlar, ölçeğin farklı zamanlarda ve farklı popülasyonlarda benzer sonuçlar üreteceği konusunda güven sağlamaktadır, bu da İDKÖ’nün bilimsel araştırmalarda kullanımını destekler.

Faktör Analizi

Geliştirme aşamasında, İngilizce Dinleme Kaygısı Ölçeği’nin temel boyutlarını ortaya çıkarmak amacıyla Faktör Analizi uygulanmıştır. Bu analiz, dinleme kaygısının tek bir boyut yerine, muhtemelen Anlamama Korkusu, Sınıf İçi Performans Kaygısı veya Hız Kaygısı gibi alt faktörlerden oluştuğunu ortaya koymuş olabilir.

Faktör yapısının belirlenmesi, araştırmacılara kaygının hangi spesifik bileşeninin öğrencilerin performansını etkilediği konusunda ayrıntılı bilgi sunar. Bu yapısal modelleme, ölçeğin teorik temellerini güçlendirir ve sonuçların yorumlanmasını derinleştirir.

Araç

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Development Scale)

Format: Genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme formatı kullanılmıştır (Örneğin: “Hiç Katılmıyorum”dan “Tamamen Katılıyorum”a).

Mevcut Diller: Türkçe (Orijinal geliştirme dili)

Popülasyon Grubu: İngilizce öğrenen öğrenciler.

Yaş Grubu: Lise ve üniversite düzeyindeki öğrenciler (Genellikle 15 yaş ve üzeri).

Popülasyon Detayları: Orijinal çalışmada genellikle İngilizce Hazırlık Sınıfı veya İngilizce Öğretmenliği bölümü öğrencileri gibi yoğun dil eğitimi alan gruplar hedeflenmiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan, çok maddeli bir psikometrik ölçektir.

Anahtar Kelimeler

İngilizce, Dinleme Kaygısı, Yabancı Dil Öğrenimi, Ölçek, Ölçme ve Değerlendirme, Psikometri

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2018 (Geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yayımlandığı yıl).

İzinler ve Kullanım Ücreti: Ölçeğin ticari olmayan akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Şenol Orakcı ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-postası: [email protected].

Referanslar

Orakcı, Ş. (2018). İngilizce Dinleme Kaygısı Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Asian Journal of Instruction, 6, 40-51.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: ingilizce-dinleme-kaygisi-olcegi-toad.pdf

İngilizce Dinleme Kaygısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Kaynak içerikte ölçek maddeleri bulunmamaktadır. Maddeler için yazarın orijinal çalışmasına (Orakcı, 2018) veya yukarıda belirtilen PDF dosyasına başvurulmalıdır.

Cite this article

memjavad (2026). İngilizce Dinleme Kaygısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-dinleme-kaygisi-olcegi/

memjavad. "İngilizce Dinleme Kaygısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 4 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-dinleme-kaygisi-olcegi/.

memjavad. "İngilizce Dinleme Kaygısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-dinleme-kaygisi-olcegi/.

memjavad (2026) 'İngilizce Dinleme Kaygısı Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-dinleme-kaygisi-olcegi/.

[1] memjavad, "İngilizce Dinleme Kaygısı Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.

memjavad. İngilizce Dinleme Kaygısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF