İlkokul Çocukları İçin Matematik Kaygı Ölçeği

Özet

İlkokul Çocukları İçin Matematik Kaygı Ölçeği (İÇMKÖ), Mutlu ve Söylemez (2018) tarafından ilkokul 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin matematik kaygısı düzeylerini belirlemek amacıyla geliştirilmiş özgün bir psikometrik araçtır. Geliştirme çalışması, ölçeğin yapısal geçerliği ve iç tutarlılık güvenirliği konusunda kapsamlı analizler sunmaktadır. Ölçek, toplam 13 maddeden oluşmakta ve kaygının farklı yönlerini kapsayan üç ayrı alt boyutta puanlanmaktadır.

Derecelendirme, çocukların anlayabileceği basitlikte tasarlanmış 3’lü Likert ölçeği formatında olup, ölçek sonuçları eğitimciler ve psikologlar için erken dönemde matematiksel zorluklara eşlik eden duygusal tepkileri tespit etme potansiyeli taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Matematik kaygısı, ilkokul öğrencileri, psikometrik araç, güvenirlik, geçerlik, doğrulayıcı faktör analizi, ölçek geliştirme.

Yazarlar

Yılmaz Mutlu, İbrahim Söylemez

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ilkokul çağındaki çocukların, özellikle 3. ve 4. sınıf düzeyinde, matematik derslerine ve matematiksel görevlere yönelik geliştirdikleri matematik kaygısı seviyelerini doğru, güvenilir ve geçerli bir biçimde ölçmektir. Bu yaş grubu için özgün bir araç geliştirilmesi, erken müdahale programlarının tasarlanması ve uygulanması açısından kritik öneme sahiptir.

İÇMKÖ, öğrencilerin matematiksel faaliyetler sırasındaki duygusal tepkilerini, derse yönelik olumlu veya olumsuz tutumlarını ve matematiksel yeterlilik algılarını ayrıştırarak, kaygının altında yatan spesifik faktörleri belirlemeyi hedefler.

Yapı

İlkokul Çocukları İçin Matematik Kaygı Ölçeği, matematik kaygısı psikolojik yapısını ölçmektedir. Matematik kaygısı, matematiksel görevleri yerine getirme beklentisiyle ilişkili gerginlik ve endişe duygularının birleşimidir. Ölçek, bu yapıyı üç temel alt boyut aracılığıyla ele almaktadır:

• 1. Faktör (Öğrenme Kaygısı/Çekinme): Öğrencinin matematik derslerinde soru sorma veya derse katılım konusundaki çekinceleri ve kaygıları.
• 2. Faktör (Olumlu Tutum/Sevgi): Öğrencinin matematiğe karşı geliştirdiği olumlu duygular ve sevgi düzeyi (ters maddeler içerebilir).
• 3. Faktör (Zorluk Algısı): Öğrencinin matematiği genel olarak zor ve anlaşılmaz olarak algılama derecesi.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek amacıyla çoklu uyum indeksleri kullanılarak Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. Analizler, herhangi bir sınırlama veya modifikasyon yapılmaksızın modelin iyi uyum gösterdiğini kanıtlamıştır. Elde edilen önemli uyum indeksleri şunlardır:

• X²/sd (Serbestlik Derecesine Bölünmüş Ki-Kare) değeri 3.74 (234.60 / 62) olarak bulunmuştur.
• RMSEA (Hata Karelerinin Ortalama Kökü) değeri 0.080’dir.
• RMR (Kalıntıların Ortalama Kökü) değeri 0.037’dir.
• GFI (İyilik Uyum İndeksi) 0.92, CFI (Karşılaştırmalı Uyum İndeksi) 0.93, NFI (Normlu Uyum İndeksi) 0.90, NNFI (Normsuz Uyum İndeksi) 0.91 ve AGFI (Ayarlanmış İyilik Uyum İndeksi) 0.89 olarak rapor edilmiştir.

Bu uyum indeksleri, ölçeğin üç faktörlü yapısının teorik modelle mükemmel bir uyum sergilediğini göstermektedir. Ayrıca, faktör yük değerleri birinci faktör için 0.672 – 0.765, ikinci faktör için 0.513 – 0.699 ve üçüncü faktör için 0.543 – 0.765 aralığında olup, maddelerin ilgili faktörleri yeterli düzeyde temsil ettiğini doğrulamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach’s Alpha katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Ölçeğin tamamı için hesaplanan Cronbach’s Alpha değeri 0.747 olarak bulunmuştur. Bu değer, ölçeğin genel olarak sosyal bilimler araştırmaları için kabul edilebilir düzeyde bir iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

Alt boyutlar için güvenirlik katsayıları ise şöyledir: Birinci faktör için 0.728, ikinci faktör için 0.615 ve üçüncü faktör için 0.621. İkinci ve üçüncü faktörlerin katsayıları, özellikle çocuk popülasyonunda kullanılan ölçekler için alt sınırın üzerinde kabul edilmektedir ve ölçeğin alt boyutlarının da yeterli düzeyde güvenilir olduğunu desteklemektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal modelini test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Analiz sonucunda ölçek, 13 madde ve 3 alt boyuttan oluşan yapısını korumuştur. Faktör yük değerlerinin tümü kabul edilebilir düzeydedir ve maddelerin kendi boyutları altında güçlü bir şekilde toplandığını göstermektedir.

Faktörlerin madde yük aralıkları:

• Birinci Faktör (4 madde): 0.672 – 0.765
• İkinci Faktör (5 madde): 0.513 – 0.699
• Üçüncü Faktör (4 madde): 0.543 – 0.765

Araç

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek)

Format: 13 maddeli, 3 alt boyutlu öz bildirim ölçeği.

Mevcut Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: İlkokul öğrencileri.

Yaş Grubu: Genellikle 8-10 yaş aralığı (3. ve 4. sınıf öğrencileri).

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki ilkokul 3. ve 4. sınıf düzeyinde öğrenim gören çocuklar üzerinde standardize edilmiştir.

Test Metodolojisi: 3’lü Likert derecelendirme sistemi kullanılmaktadır (1=Katılmıyorum – 3=Katılıyorum). Puanlama, ilgili faktördeki kaygı veya tutum seviyesini yansıtır.

Anahtar Kelimeler

İlkokul, matematik kaygısı, Likert ölçeği, güvenirlik, Cronbach’s Alpha, psikometri, çocuk psikolojisi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değil.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Yılmaz Mutlu (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Mutlu ve Söylemez tarafından 2018 yılında geliştirilmiş ve yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik veya ticari kullanımı ile ilgili izin ve ücret bilgileri için sorumlu yazar Yılmaz Mutlu ile doğrudan e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal makale PDF dosyası buradan indirilebilir: ilkokul-3-ve-4-sinif-cocuklari-icin-matematik-kaygi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Mutlu, Y. ve Söylemez, İ. (2018). İlkokul 3. ve 4. sınıf çocukları için matematik kaygı ölçeği: Güvenirlik ve geçerlik çalışması. Ekev Akademi Dergisi, 22(73), 429-440. Erişim bağlantısı: researchgate.net

İlkokul Çocukları İçin Matematik Kaygı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek, toplam 13 madde ve 3 alt boyuttan oluşmaktadır. Aşağıdaki maddeler, alt boyutları temsil eden örnek ifadelerdir:

1. Faktör (4 Madde): Matematik derslerinde soru sormaktan çekinirim.
2. Faktör (5 Madde): Matematiği gerçekten seviyorum.
3. Faktör (4 Madde): Matematiğin anlaşılması çoğu zaman zordur.