İlkokul 3. ve 4. Sınıf Öğrencileri İçin Matematik Dersi Motivasyon Ölçeği

Özet

İlkokul 3. ve 4. Sınıf Öğrencileri İçin Matematik Dersi Motivasyon Ölçeği, Yakup Balantekin ve Ayşe Oksal tarafından 2014 yılında geliştirilmiş olan, öğrencilerin matematik dersine yönelik motivasyon düzeylerini ölçmeyi amaçlayan geçerli ve güvenilir bir psikometrik araçtır. Ölçek, toplam 14 maddeden oluşmakta ve öğrencilerin motivasyon yapısını üç temel faktör altında incelemektedir: İçsel Motivasyon, Dışsal Motivasyon ve Motivasyonsuzluk. Bu araç, özellikle ilkokul düzeyindeki matematik eğitimi bağlamında öğrencilerin öğrenme süreçlerine olan yaklaşımlarını ve akademik güdülenmelerini değerlendirmek için tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Matematik, Motivasyon, İlkokul, 3. Sınıf, 4. Sınıf, Psikometri, Ölçek Geliştirme, Likert, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Yakup Balantekin, Ayşe Oksal

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ilkokul 3. ve 4. sınıf düzeyindeki öğrencilerin matematik dersine yönelik motivasyon türlerini (içsel, dışsal ve motivasyonsuzluk) güvenilir ve yapısal olarak geçerli bir şekilde belirlemektir. Bu araç, öğretmenlere ve araştırmacılara, öğrencilerin matematik öğrenimine karşı sergiledikleri tutumları ve güdülenme biçimlerini anlamada somut veriler sağlamayı hedefler. Elde edilen veriler, öğrencilerin motivasyon eksikliği yaşadığı alanları tespit etmeye ve uygun pedagojik müdahaleleri geliştirmeye yardımcı olabilir.

Yapı

Matematik Dersi Motivasyon Ölçeği, motivasyonun akademik bağlamdaki üç temel boyutunu ölçmektedir. Bu boyutlar, öğrencilerin matematiğe yaklaşım nedenlerini ve öğrenme hedeflerini yansıtır. Ölçeğin ölçtüğü üç faktör şunlardır:

• Dışsal Motivasyon: Öğrencinin, matematik dersinde başarılı olma, iyi not alma veya dışarıdan ödül kazanma gibi harici sonuçlar nedeniyle güdülenmesini ifade eder. (5 madde)
• Motivasyonsuzluk (Amotivation): Öğrencinin matematik dersine karşı herhangi bir amaç veya ilgi duymaması, çaba göstermeye isteksiz olması veya başarısızlık karşısında kolayca vazgeçmesi durumunu ifade eder. (5 madde)
• İçsel Motivasyon: Öğrencinin, matematik konularını öğrenme sürecinden keyif alma, merak duyma ve kişisel yeterlilik hissini geliştirme gibi içsel tatminler nedeniyle güdülenmesini ifade eder. (4 madde)

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliliği, Balantekin ve Oksal (2014) tarafından yapılan çalışmalarla doğrulanmıştır. Yapı geçerliliği çalışmaları kapsamında, ölçeğin maddelerinin kuramsal yapıyı ne derece temsil ettiğini belirlemek amacıyla Faktör Analizi uygulanmıştır. Analiz sonuçları, ölçeğin üç faktörlü yapısının tutarlı olduğunu göstermiştir. Madde yük değerlerinin .52 ile .80 arasında değişmesi, maddelerin ilgili faktörleri güçlü bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamaktadır. Bu sonuçlar, ölçeğin matematik dersi motivasyonunun üç boyutlu yapısını başarıyla ölçtüğünü göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik düzeyi, iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alpha değeri ile hesaplanmıştır. Elde edilen değerler, ölçeğin alt faktörlerinin yeterli düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir. Güvenirlik analizinde hesaplanan Cronbach Alpha katsayıları şöyledir:

• Dışsal Motivasyon Faktörü: Cronbach Alpha değeri .78 olarak hesaplanmıştır.
• Motivasyonsuzluk Faktörü: Cronbach Alpha değeri .71 olarak hesaplanmıştır.
• İçsel Motivasyon Faktörü: Cronbach Alpha değeri .61 olarak hesaplanmıştır.

Dışsal Motivasyon ve Motivasyonsuzluk faktörleri yüksek iç tutarlılığa sahipken, İçsel Motivasyon faktörünün katsayısı (.61) kabul edilebilir düzeyde sınırlı bir güvenirlik sergilemektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal temelini belirlemek amacıyla gerçekleştirilen keşfedici Faktör Analizi (Exploratory Factor Analysis – EFA) sonucunda, toplam 14 maddelik ölçekten üç ana faktör elde edilmiştir. Bu üç faktör, ölçekteki toplam varyansın % 50.07‘sini açıklamaktadır. Faktör yük değerlerinin .52 ile .80 arasında değişmesi, maddelerin ilgili faktöre yüksek düzeyde katkı sağladığını göstermektedir. Faktörler, içeriklerine göre aşağıdaki isimleri almıştır:

1. Birinci Faktör: Dışsal Motivasyon (α=.78)
2. İkinci Faktör: Motivasyonsuzluk (α=.71)
3. Üçüncü Faktör: İçsel Motivasyon (α=.61)

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: 14 madde ve üç alt faktörden oluşan, 5’li Likert tipi derecelendirme ölçeği.

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: İlkokul Öğrencileri

Age Group: Genellikle 8-10 yaş grubu (3. ve 4. Sınıf öğrencileri)

Population Details: İlkokul 3. ve 4. sınıf öğrencileri.

Test Methodology: Ölçek, öğrencilerin kendilerini değerlendirdiği 5’li Likert tipi bir format kullanır. Derecelendirme sistemi şöyledir: 1= kesinlikle katılmıyorum, 5= kesinlikle katılıyorum.

Anahtar Kelimeler

Akademik Motivasyon, Matematik Eğitimi, Çocuk Psikolojisi, Ölçek, Güvenilirlik, Geçerlik, Faktör Yapısı, İlköğretim.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değildir.

Correspondence Address: Yakup Balantekin ([email protected])

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, akademik bir dergide yayımlanmıştır ve bilimsel araştırmalarda kullanıma açıktır. Ölçeğin geliştirme ve yayınlanma yılı 2014‘tür. Ölçeğin sorumlu yazarı Yakup Balantekin olup, iletişim adresi [email protected]’dur. Ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:

The original PDF can be downloaded here: ilkokul-3-ve-4-sinif-ogrencileri-icin-matematik-dersi-motivasyon-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Balantekin, Y. ve Oksal, A. (2014). İlkokul 3. ve 4. Sınıf Öğrencileri İçin Matematik Dersi Motivasyon Ölçeği. Cumhuriyet International Journal of Education, 3(2), 102-113. Makalenin Dergipark bağlantısı: dergipark.org.tr

İlkokul 3. ve 4. Sınıf Öğrencileri İçin Matematik Dersi Motivasyon Ölçeği Maddeleri

Ölçek 14 madde ve üç faktörden oluşmaktadır:

• Dışsal Motivasyon (5m): Matematik dersinde yer alan konuları, derste başarılı olacak kadar öğrenmek yeterlidir.
• Motivasyonsuzluk (5m): .Matematik soruları çok zor olduğunda, bunları yapmaktan vazgeçerim.
• İçsel Motivasyon (4m): Matematik dersinde yüksek not almak önemli değildir, önemli olan derste yer alan konuları öğrenmektir.