İlkokul ve Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Matematik Tutum Ölçeği

Özet

İlkokul ve Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Matematik Tutum Ölçeği, 2015 yılında Mehmet Gülburnu ve Kadir Yıldırım tarafından geliştirilmiş bir ölçek geliştirme çalışmasıdır. Bu aracın temel amacı, ilkokul dördüncü sınıftan ortaokul sekizinci sınıfa kadar olan öğrencilerin matematiğe karşı geliştirdikleri duyuşsal eğilimleri ve tutumları ölçmektir. Ölçek, öğrencilerin matematik dersine yönelik ilgi, kaygı, değer verme ve algılanan zorluk gibi boyutlardaki tutumlarını kapsamlı bir şekilde değerlendirmeyi hedeflemektedir.

Ölçeğin geliştirilme süreci, psikometri ilkelerine uygun olarak gerçekleştirilmiş ve sonuçları VI. Uluslararası Türkiye Eğitim Araştırmaları Kongresi’nde sunulmuştur. Bu araç, eğitim araştırmacıları ve uygulayıcıları için öğrencilerin matematik başarısını etkileyen duyuşsal faktörleri anlamada önemli bir kaynak teşkil etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Matematik Tutumu, İlkokul, Ortaokul, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Eğitim Araştırmaları, Duyuşsal Alan, Matematik Kaygısı.

Yazarlar

Mehmet Gülburnu, Kadir Yıldırım

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ilkokul (4. sınıf) ve ortaokul (5-8. sınıflar) düzeyindeki öğrencilerin matematik dersine yönelik genel tutumlarını güvenilir ve geçerli bir şekilde belirlemektir. Matematik tutumu, öğrencilerin akademik başarısını doğrudan etkileyen kritik bir duyuşsal değişkendir. Bu ölçek, öğrencilerin matematiği ne kadar sevdiklerini, matematiğe ne kadar değer verdiklerini ve matematik öğrenimine karşı ne kadar istekli olduklarını ortaya koymak üzere tasarlanmıştır.

Ölçek, öğretmenlere ve eğitim politikası yapıcılara, öğrencilerin matematik eğitimine yönelik olumlu veya olumsuz tutumlarını tespit etme ve bu tutumları iyileştirmeye yönelik uygun müdahale programları geliştirme konusunda veri sağlamayı amaçlamaktadır.

Yapı

İlkokul ve Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Matematik Tutum Ölçeği, matematik tutumu yapısını ölçmek için tasarlanmıştır. Tutum, genellikle bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimlerden oluşan çok boyutlu bir yapı olarak kabul edilir. Ölçeğin, geliştirme sürecinde bu yapıyı temsil eden alt boyutları ortaya çıkarmak için çalışmalar yapılmıştır.

Bu tür tutum ölçekleri genellikle matematiğe yönelik keyif alma/ilgi, matematik kaygısı ve matematiğin faydasına inanma gibi boyutları içerir. Ölçeğin kesin faktör yapısı, orijinal araştırma makalesinde detaylandırılmıştır, ancak genel olarak öğrencilerin matematiğe karşı hissettikleri duygusal tepkileri ve matematiksel faaliyetlere katılma eğilimlerini kapsamaktadır.

Geçerlik

Orijinal kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, bir ölçek geliştirme çalışmasında yapı geçerliği ve kapsam geçerliğinin sağlanması temel gerekliliklerdir. Yapı geçerliğini sağlamak amacıyla, ölçek maddelerinin belirlenen teorik yapıları ölçüp ölçmediğini kontrol etmek için genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır.

Kapsam geçerliği, uzman görüşleri alınarak ve ölçeğin hedeflediği tutum alanını yeterince temsil edip etmediği değerlendirilerek sağlanmıştır. Ölçeğin geçerlik detayları, Gülburnu ve Yıldırım (2015) tarafından sunulan kongre bildirisinde bulunmaktadır.

Güvenirlik

Ölçek güvenirliği, ölçme aracının tutarlılığını ifade eder. Akademik standartlara uygun bir ölçek geliştirme çalışmasında, iç tutarlılık katsayılarının (özellikle Cronbach Alfa) hesaplanması beklenir. Bu katsayı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü gösterir.

Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı ve muhtemel test-tekrar test güvenirliği sonuçları, araştırmanın orijinal bildirisi olan Gülburnu ve Yıldırım (2015) kaynağında detaylandırılmıştır. Bu sonuçlar, ölçeğin ilkokul ve ortaokul öğrencilerinin matematik tutumunu istikrarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek için Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Geliştirme aşamasında, maddelerin teorik olarak öngörülen boyutlar altında toplanıp toplanmadığını incelemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) yapılmıştır. AFA sonuçları, ölçeğin kaç boyuttan oluştuğunu ve her bir maddenin hangi boyuta ait olduğunu belirlemiştir.

Genellikle AFA’nın ardından, belirlenen yapının farklı bir örneklemde doğrulanması için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanır. Bu analizler, ölçeğin psikometrik özelliklerinin sağlamlığını kanıtlamada kritik rol oynamaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Yeni bir ölçek geliştirme çalışmasıdır.)

Format: Olasılıkla Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği. (Derecelendirme bilgisi orijinal kaynakta belirtilmemiştir, ancak tutum ölçekleri genellikle 3, 4 veya 5’li Likert formatındadır.)

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Kitle: İlkokul ve Ortaokul Öğrencileri

Yaş Grubu: Yaklaşık 9-14 yaş aralığı (İlkokul 4. sınıf – Ortaokul 8. sınıf)

Popülasyon Detayları: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı ilkokul ve ortaokullarda öğrenim gören öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan yazılı bir ölçek. Öğrencilerden, matematik dersine yönelik ifadeleri kendilerine uygunluk derecesine göre derecelendirmeleri beklenir.

Anahtar Kelimeler

Matematik Eğitimi, Tutum Ölçümü, İlköğretim, Güvenirlik, Faktör Analizi, Ölçek Geçerliği, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilinmiyor

Yazışma Adresi: Gülburnu ve Yıldırım’ın 2015 yılındaki VI. Uluslararası Türkiye Eğitim Araştırmaları Kongresi’ndeki bildirisi esas alınmalıdır. (Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, akademik bir çalışma kapsamında geliştirilmiştir (2015). Kullanım için izinler, sorumlu yazar Mehmet Gülburnu veya ilgili yayınevi/kurum aracılığıyla alınmalıdır. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı genellikle ücretsizdir, ancak ticari veya geniş çaplı uygulamalar için yazarlarla iletişime geçilmesi önerilir.

Test Yılı: 2015

Orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: ilkokul-ve-ortaokul-ogrencilerine-yonelik-matematik-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynakça

Gülburnu, M., & Yıldırım, K. (2015). İlkokul ve Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Matematik Tutum Ölçeği geliştirilmesi ve uygulanması. VI. Uluslararası Türkiye Eğitim Araştırmaları Kongresi içinde (s.568-581). Ankara: Hacettepe Üniversitesi.

İlkokul ve Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Matematik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Maddelerin tamamına ulaşmak için Gülburnu ve Yıldırım (2015) tarafından yayımlanan VI. Uluslararası Türkiye Eğitim Araştırmaları Kongresi bildirisinin incelenmesi gerekmektedir.

Cite this article

memjavad (2026). İlkokul ve Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Matematik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ilkokul-ve-ortaokul-ogrencilerine-yonelik-matematik-tutum-olcegi/

memjavad. "İlkokul ve Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Matematik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 5 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ilkokul-ve-ortaokul-ogrencilerine-yonelik-matematik-tutum-olcegi/.

memjavad. "İlkokul ve Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Matematik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ilkokul-ve-ortaokul-ogrencilerine-yonelik-matematik-tutum-olcegi/.

memjavad (2026) 'İlkokul ve Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Matematik Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ilkokul-ve-ortaokul-ogrencilerine-yonelik-matematik-tutum-olcegi/.

[1] memjavad, "İlkokul ve Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Matematik Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.

memjavad. İlkokul ve Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Matematik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF