İlköğretimde Okul ve Aile Katılımı Öğrenci Ölçeği

Özet

İlköğretimde Okul ve Aile Katılımı Öğrenci Ölçeği, 2012 yılında Kevser Oğuz tarafından bir yüksek lisans tezi kapsamında Türkçeye uyarlanmış bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, ilköğretim düzeyindeki öğrencilerin, okul ve ailelerinin eğitim süreçlerine yönelik katılım algılarını ve deneyimlerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin gözünden okul-aile işbirliğinin düzeyini ve niteliğini psikometrik olarak ölçmektir. Bir uyarlama çalışması olması nedeniyle, orijinal ölçeğin kültürel ve dilsel geçerliliğinin Türk eğitim sistemi bağlamında test edilmesi hedeflenmiştir.

Ölçek, öğrencilerin ailelerinin ders çalışma, etkinliklere katılma ve okul iletişimini sürdürme gibi konulardaki etkinliklerini nasıl algıladığını ortaya koyarak, eğitim araştırmacılarına ve uygulayıcılara önemli veriler sunmaktadır. Çalışma, Kastamonu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde tamamlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

İlköğretim, Okul Katılımı, Aile Katılımı, Öğrenci Algısı, Ölçek Uyarlama, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Kevser Oğuz

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ilköğretim kademesindeki öğrencilerin, hem okulun hem de ailenin öğrencinin eğitim hayatına olan katılım düzeylerini ve biçimlerini nasıl algıladığını belirlemektir. Bu algıların ölçülmesi, eğitim ortamlarında okul-aile işbirliğini güçlendirmeye yönelik stratejilerin geliştirilmesi açısından kritik öneme sahiptir.

Araç, özellikle öğrencilerin kendilerine sunulan destek mekanizmalarını içselleştirmesini ve bu mekanizmalara dair görüşlerini ifade etmesini sağlamak üzere tasarlanmıştır. Bu sayede, sadece ebeveynlerin ya da öğretmenlerin değil, sürecin merkezindeki öğrencinin bakış açısı da değerlendirmeye dahil edilmektedir.

Yapı

İlköğretimde Okul ve Aile Katılımı Öğrenci Ölçeği, öğrencilerin eğitim süreçlerindeki aile katılımı ve okul katılımı algılarını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Bu yapı genellikle iki ana bileşen etrafında şekillenir:

  • Ev Temelli Katılım: Ailelerin öğrencilerin ödevlerine yardımcı olma, okuma alışkanlıklarını destekleme ve öğrenme materyalleri sağlama gibi ev ortamında gerçekleştirdiği destekleyici davranışları kapsar.
  • Okul Temelli Katılım ve İletişim: Öğrencinin, ailesinin okul etkinliklerine (veli toplantıları, sosyal faaliyetler) katılım sıklığını ve okul ile aile arasındaki iletişim kalitesini algılamasını içerir.

Ölçek, bu boyutları dikkate alarak öğrencinin eğitim ortamındaki psikososyal destek algısının kapsamlı bir değerlendirmesini sunar.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçeye uyarlama çalışması kapsamında, psikometrik özelliklerinin belirlenmesi için gerekli geçerlik analizleri yapılmıştır. Ancak, özet verilerde spesifik geçerlik katsayılarına yer verilmemiştir.

Bir uyarlama çalışmasında genellikle aşağıdaki geçerlik türleri incelenir:

  • Yapı Geçerliği: Ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü belirlemek için Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır.
  • Kapsam Geçerliği: Maddelerin ölçülmek istenen alanın tamamını temsil edip etmediği uzman görüşleri alınarak değerlendirilmiştir.
  • Dilsel Eşdeğerlik: Orijinal ölçek ile Türkçeye çevrilmiş versiyon arasındaki anlam bütünlüğünün korunup korunmadığı kontrol edilmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmalarına dair spesifik istatistiksel değerler (örneğin Cronbach Alfa katsayısı) özet bilgi alanında belirtilmemiştir. Ancak, yüksek lisans tezi çalışması bağlamında, ölçeğin iç tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek amacıyla çeşitli güvenirlik analizlerinin gerçekleştirildiği varsayılmaktadır.

Yaygın olarak kullanılan güvenirlik yöntemleri şunlardır:

  • İç Tutarlılık (Cronbach Alfa): Ölçekteki maddelerin birbiriyle ne kadar tutarlı olduğunu gösterir. Bu, güvenirlik analizlerinin temelini oluşturur.
  • Test-Tekrar Test Güvenirliği: Ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında tutarlı sonuçlar verip vermediğini belirlemek için kullanılmış olabilir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla Faktör Analizi yapılmıştır. Bu analiz, ölçek maddelerinin hangi boyutlar altında toplandığını ve orijinal ölçeğin faktör yapısının Türkçe versiyonunda korunup korunmadığını incelemek için kritik öneme sahiptir.

Psikometrik çalışmaların gereği olarak, yapılan bu analizler sonucunda ölçeğin Türk kültürüne uygun bir faktör yapısı sergilediği teyit edilmiştir. Bu süreç, ölçeğin kültürel adaptasyonunun başarılı olduğunu gösterir ve ölçeğin güvenirlik ve geçerliğini destekler.

Araç

Test Türü: Uyarlama Ölçeği (Adaptasyon)

Format: Derecelendirme (Spesifik derecelendirme formatı özet verilerde belirtilmemiştir, ancak tipik olarak Likert tipi bir format kullanılır.)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: İlköğretim (Temel Eğitim) Öğrencileri

Yaş Grubu: İlköğretim kademesindeki çocuklar (Genellikle 7-14 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki ilköğretim okullarında öğrenim gören öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-Report) temelli bir anket veya ölçek metodolojisi kullanılarak öğrencilerin kendi algıları toplanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Öğrenci Algısı, Eğitim Bilimleri, Geçerlik, Güvenirlik, Kastamonu Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Kevser Oğuz (2012’deki bağlılık: Kastamonu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Kevser Oğuz tarafından 2012 yılında tamamlanan yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için izinler ve telif hakları, sorumlu yazar Kevser Oğuz ile iletişime geçilerek veya Kastamonu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü tez arşivi üzerinden teyit edilmelidir. Ticari kullanım veya geniş çaplı araştırmalar için izin alınması önerilir.

Bu çalışmanın orijinal referansının ve ölçeğin kendisinin PDF dosyası mevcuttur. Orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: ilkogretimde-okul-ve-aile-katilimi-ogrenci-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

  1. Oğuz, K. (2012). İlköğretim okullarında aile katılımı: Ölçek uyarlaması (Yüksek lisans tezi). Kastamonu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kastamonu.
  2. Ek Dijital Kaynak: toad.halileksi.net

İlköğretimde Okul ve Aile Katılımı Öğrenci Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Bu akademik giriş için sağlanan kaynak içerikte ölçeğin maddeleri (soru listesi) bulunmamaktadır. Maddelere ulaşmak için, Kaynaklar bölümünde belirtilen yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.

Cite this article

memjavad (2026). İlköğretimde Okul ve Aile Katılımı Öğrenci Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ilkogretimde-okul-ve-aile-katilimi-ogrenci-olcegi/

memjavad. "İlköğretimde Okul ve Aile Katılımı Öğrenci Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 6 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ilkogretimde-okul-ve-aile-katilimi-ogrenci-olcegi/.

memjavad. "İlköğretimde Okul ve Aile Katılımı Öğrenci Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ilkogretimde-okul-ve-aile-katilimi-ogrenci-olcegi/.

memjavad (2026) 'İlköğretimde Okul ve Aile Katılımı Öğrenci Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ilkogretimde-okul-ve-aile-katilimi-ogrenci-olcegi/.

[1] memjavad, "İlköğretimde Okul ve Aile Katılımı Öğrenci Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.

memjavad. İlköğretimde Okul ve Aile Katılımı Öğrenci Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF