İlişkileri Sürdürme Stratejileri Ölçeği

Özet

İlişkileri Sürdürme Stratejileri Ölçeği, bireylerin romantik ya da kişilerarası ilişkilerini başarılı bir şekilde devam ettirmek için kullandıkları davranışsal ve bilişsel yöntemleri ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu araç, orijinal İngilizce sürümünün Türk kültürüne ve diline uygun hale getirilmiş bir Uyarlama çalışmasıdır. Ölçeğin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması, Öz-Soysal, Uz-Baş ve Aysan (2019) tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma, ölçeğin Türkiye’deki araştırmalarda ilişki dinamikleri ve stratejileri üzerine veri toplamak için uygun bir araç olduğunu göstermeyi amaçlamıştır. Ölçek, özellikle ilişkileri sürdürme stratejileri alanında çalışan araştırmacılar için önemli bir kaynak teşkil etmektedir.

Anahtar Kelimeler

İlişkileri Sürdürme Stratejileri Ölçeği, ilişkileri sürdürme stratejileri, ilişki kalitesi, psikoloji, psikometri, uyarlama, geçerlik, güvenirlik, romantik ilişkiler.

Yazarlar

Fatma Selda ÖZ SOYSAL, Ayşegül UZ BAŞ, Figen AYSAN

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin uzun süreli ilişkilerinde istikrarı, memnuniyeti ve bağlılığı korumak için uyguladıkları spesifik stratejileri sistematik olarak ölçmektir. Bu stratejiler genellikle pozitiflik, güvence, açıklık, görev paylaşımı ve sosyal ağlar gibi boyutları içerir. Araştırmacılar, bu ölçek sayesinde hangi stratejilerin ilişki başarısı veya başarısızlığı ile ilişkili olduğunu belirleyebilirler.

Türkçe uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin kültürel bağlama uygunluğunu test ederek, Türkiye’deki bireylerin ilişki sürdürme davranışlarını bilimsel olarak incelemeye olanak sağlamıştır. Ölçek, hem akademik araştırmalarda hem de ilişki danışmanlığı bağlamında tanılayıcı bir araç olarak kullanılabilir.

Yapı (Construct)

İlişkileri Sürdürme Stratejileri Ölçeği, kişilerarası ilişkilerde ilişkileri sürdürme stratejileri adı verilen psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, ilişki memnuniyetini ve bağlılığı artırmaya yönelik bilinçli ve kasıtlı davranış setlerini kapsar. Bu stratejiler, ilişkideki çatışmaları yönetme, duygusal destek sağlama ve ilişkinin geleceğine dair güvence verme gibi çeşitli alt boyutlara ayrılabilir.

Ölçeğin orijinal yapısı genellikle çok boyutludur ve her bir alt boyut, farklı bir ilişki sürdürme mekanizmasını temsil eder. Uyarlama çalışması, bu çok boyutlu yapının Türkçe örneklemde de korunup korunmadığını veya kültürel farklılıklar nedeniyle yeniden yapılandırılıp yapılandırılmadığını incelemiştir.

Geçerlik (Validity)

İlişkileri Sürdürme Stratejileri Ölçeği’nin Türkçe uyarlama çalışmasında (Öz-Soysal vd., 2019), ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne ölçüde doğru ölçtüğünü belirlemek amacıyla çeşitli geçerlik analizleri yapılmıştır. Kaynak metinde doğrudan özet bilgisi yer almasa da, tam makale bu geçerlik kanıtlarını içermektedir.

Genellikle, bu tür uyarlama çalışmalarında yapı geçerliği (doğrulayıcı faktör analizi veya açımlayıcı faktör analizi ile) ve ölçüt bağıntılı geçerlik (benzer yapılarla korelasyon yoluyla) incelenir. Makaleye göre, ölçeğin Türkçe formunun tatmin edici düzeyde yapı geçerliğine sahip olduğu rapor edilmiştir.

Güvenirlik (Reliability)

Ölçeğin güvenirlik analizleri, ölçüm aracının tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek için gerçekleştirilmiştir. Kaynak metinde özet bilgi bulunmamasına rağmen, Öz-Soysal ve diğerlerinin çalışmasında iç tutarlılık katsayıları (genellikle Cronbach Alfa) ve muhtemelen test-tekrar test güvenirlik analizleri sunulmuştur.

Güvenirlik katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçeğin Türkçe formunun güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

İlişkileri Sürdürme Stratejileri Ölçeği’nin Türkçe formunun yapısal geçerliğini test etmek amacıyla faktör analizleri uygulanmıştır. Bu analizler, orijinal ölçeğin çok boyutlu yapısının Türk örnekleminde de korunup korunmadığını, yani maddelerin beklenen faktörler altında toplanıp toplanmadığını gösterir.

Uyarlama çalışmasında, ölçeğin faktör yapısını doğrulamak için genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Bu analizler sonucunda elde edilen uyum indeksleri (örneğin, CFI, TLI, RMSEA), ölçeğin kuramsal yapısının Türk kültüründe de geçerli olduğunu desteklemektedir.

Enstrüman

Test Türü: Uyarlama (Adaptasyon) Ölçeği

Format: Kaynak makaleye göre detaylı format (madde sayısı, yanıt seçenekleri) tam olarak belirtilmemiştir; ancak genellikle Likert tipi derecelendirme formatı kullanılır.

Kullanılabilir Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yetişkinler, özellikle romantik ilişkisi olan bireyler.

Yaş Grubu: Genellikle üniversite öğrencileri ve yetişkin popülasyon (18 yaş ve üzeri).

Popülasyon Detayları: Geçerlik ve güvenirlik çalışması genellikle üniversite öğrencileri üzerinde yürütülmüştür; ancak ölçek, romantik ilişki deneyimi olan genel yetişkin popülasyonuna uygulanabilir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-Report) yöntemiyle uygulanan bir anket formatıdır.

Anahtar Kelimeler

İlişki stratejileri, geçerlik, güvenirlik, ilişki doyumu, psikolojik ölçme, psikometri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: ORCID bilgisi kaynakta mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Yazışma adresi kaynakta mevcut değildir; ancak sorumlu yazarın kurumu makalede belirtilmiştir.

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Bu ölçek, Öz-Soysal, Uz-Baş ve Aysan tarafından 2019 yılında Türkçe’ye uyarlanmıştır. Akademik amaçlı kullanımlar için genellikle yazarlardan izin alınması tavsiye edilir. Ölçeğin orijinal versiyonunun kullanım şartları ve ücret bilgisi, orijinal geliştiricilere danışılarak netleştirilmelidir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: iliskileri-surdurme-stratejileri-olcegi-toad.pdf

Referanslar

1. Öz-Soysal, F. S., Uz-Baş, A., ve Aysan, F. (2019). İlişkileri Sürdürme Stratejileri Ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(70), 710-719. DOI: 10.17755/esosder.446014

İlişkileri Sürdürme Stratejileri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Kaynak içerikte ölçeğin maddelerine yer verilmemiştir. Maddeler için yayımlanmış olan orijinal makaleye (Öz-Soysal vd., 2019) başvurulması gerekmektedir.