İlişkide Otantiklik Ölçeği (Authenticity in Relationship – AIRS)

Özet

İlişkide Otantiklik Ölçeği (Authenticity in Relationship Scale – AIRS), bireylerin romantik veya yakın ilişkilerinde ne ölçüde kendi gerçek benliklerini yansıttıklarını ve ifade ettiklerini ölçmek amacıyla uyarlanmış 23 maddelik bir psikolojik ölçüm aracıdır. Ölçek, bireyin partneriyle olan iletişiminde kendini sansürlemeden, dürüstçe ve açıkça ifade etme yeteneğine odaklanır. Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması, 2021 yılında Sinem Evin Akbay ve Mehmet Hakan Gündoğdu tarafından gerçekleştirilmiş olup, yapısal modelin yüksek düzeyde geçerlik ve güvenirlik kanıtlarına sahip olduğunu göstermiştir.

AIRS, ilişkisel bağlamda **otantiklik** kavramını değerlendirerek, bireylerin tartışmalardan kaçınma eğilimlerini ve en özel yanlarını partnerlerine açma özgürlüklerini sorgulayan maddeler içermektedir. Ölçek, 9’lu Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanır.

Anahtar Kelimeler

İlişkide Otantiklik, Otantiklik, İlişki, Psikolojik Ölçüm, Uyarlama, AIRS, Güvenirlik, Geçerlik.

Yazarlar

Sinem Evin Akbay, Mehmet Hakan Gündoğdu.

Amaç

İlişkide Otantiklik Ölçeği’nin temel amacı, bir bireyin yakın ilişkilerinde ne kadar otantik davrandığını, yani kendi temel düşünce, duygu ve değerlerini ne kadar serbestçe ifade edebildiğini belirlemektir. Bu otantiklik seviyesi, kişinin ilişki memnuniyeti ve psikolojik iyi oluşu üzerindeki etkilerini anlamak için kritik bir değişkendir.

Uyarlama çalışması, ebeveyn bağlanma stilleri, yakınlık ve otantik benlik arasındaki ilişkileri, bağlanma stilinin aracı rolü bağlamında incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda AIRS, otantik benlik ifadesinin ilişkisel sonuçlarını araştırmada güçlü bir araç olarak hizmet vermektedir.

Yapı

Ölçek, bireyin partneriyle olan etkileşimlerinde **otantik benlik** ifadesinin farklı yönlerini ölçen çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Güvenirlik analizleri, ölçeğin muhtemelen iki ana faktörden oluştuğunu göstermektedir:

• Faktör 1 (11 Madde): Genellikle doğrudan otantik ifade ve kendini açma eğilimlerini ölçer.
• Faktör 2 (12 Madde): Tartışmalardan kaçınma veya uyum sağlamak adına kendini sansürleme gibi otantik olmayan davranışları ölçer.

Ölçek, bireyin savunmasızlığını kabul etme ve çatışma potansiyeli taşıyan durumlarda bile dürüst kalma yeteneğini değerlendirir.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal geçerliği, uyarlama çalışmasında Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılarak detaylı olarak incelenmiştir. Elde edilen uyum indeksleri, modelin veriye mükemmel düzeyde uyum sağladığını ve yeterli geçerlik kanıtlarına sahip olduğunu göstermiştir.

Yapısal modelin uyum düzeyleri şöyledir: χ²=864.50, df=246, p=.000<.001. Diğer önemli uyum indeksleri ise χ²/df=3.51; RMSEA=.065; IFI=.93; CFI=.93; GFI=.92; NFI=.90; SRMR=.069 olarak raporlanmıştır. Özellikle RMSEA ve diğer uyum indekslerinin kabul edilebilir veya iyi sınırlar içinde olması, İlişkide Otantiklik Ölçeği’nin güçlü bir yapısal geçerliğe sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Yapılan uyarlama çalışması sonucunda İlişkide Otantiklik Ölçeği’nin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu belirlenmiştir. Toplam 23 maddelik ölçeğin genel Cronbach α katsayısı .82 olarak bulunmuştur.

Faktör bazında güvenirlik değerleri de oldukça yüksektir: 11 maddelik birinci faktöre ilişkin Cronbach α katsayısı .76; 12 maddelik ikinci faktöre ilişkin Cronbach α katsayısı ise .79 olarak hesaplanmıştır. Ayrıca, ölçeği iki yarıya bölerek elde edilen güvenirlik katsayıları (split-half reliability) da tatmin edicidir: 1. faktör için .72, 2. faktör için .75 ve toplam ölçek için .80’dir. Bu istatistikler, AIRS’nin güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısını incelemek ve doğrulamak amacıyla Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılmıştır. Güvenirlik sonuçları, ölçeğin 11 ve 12 maddeden oluşan, toplamda 23 maddeyi kapsayan iki faktörlü bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir. Bu iki faktörün, ilişkideki otantikliği farklı boyutlarda temsil ettiği ve kullanılan yapısal modelin bu iki faktörlü yapıyı başarılı bir şekilde desteklediği tespit edilmiştir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Yetişkinler (Yakın ilişki deneyimi olan bireyler)

Age Group: Çalışmada spesifik yaş aralığı belirtilmemiştir, ancak romantik ilişki deneyimi olan yetişkin popülasyon hedeflenmiştir.

Population Details: Ölçek, ilişkideki otantikliği değerlendirmek isteyen araştırmacılar ve klinisyenler için uygundur.

Test Methodology: 9’lu Likert Tipi Derecelendirme (1=beni hiç tanımlamıyor, 9=beni çok tanımlıyor)

Anahtar Kelimeler

İlişkisel Psikoloji, Otantik Benlik, Bağlanma Stili, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Likert Ölçeği.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Correspondence Address: Sinem Evin AKBAY

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin uyarlama çalışması 2021 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı ve ticari amaçlı uygulamaları için sorumlu yazar (Sinem Evin Akbay) ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Kaynakça

Evin-Akbay, S., & Gündoğdu, M. H. (2021). The Relation between Parental Bonding with Intimacy and Authentic Self In Mediated By Attachment Style. Kastamonu Education Journal, 29(1), 84-102. doi: 10.24106/kefdergi.727091. Makalenin orijinal bağlantısı: atif.sobiad.com

Ölçeğin orijinal PDF dosyaları buradan indirilebilir:

• iliskide-otantiklik-olcegi-authenticity-in-relationship-airs-toad.pdf
• iliskide-otantiklik-olcegi-authenticity-in-relationship-airs-toad.pdf

İlişkide Otantiklik Ölçeği (AIRS) Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way. Toplam 23 Madde

1. Partnerimle birlikteyken tamamen kendim olurum
2. Partnerimle tartışma yaratacak bazı konuları gündeme getirmekten kaçınırım.
3. En özel yanlarımı partnerime açmak konusunda kendimi özgür hissederim.
4. Bir tartışmadan kaçınmamızı sağlayacaksa partnerimin bazı düşünce ve duygularını kendine saklamasını tercih ederim.