Otantiklik Ölçeği

Özet

Otantiklik Ölçeği, bireylerin psikolojik otantiklik düzeylerini, yani içsel deneyimleriyle dışsal davranışları arasındaki uyumu ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir uyarlama aracıdır. Ölçek, Tahsin İlhan ve Yasin Özdemir (2013) tarafından Türkçe’ye uyarlanmış ve psikometrik özellikleri Türk popülasyonu üzerinde test edilmiştir. Toplam 12 maddeden ve üç farklı alt boyuttan oluşan bu araç, özellikle psikolojik danışma ve kişilik psikolojisi araştırmalarında otantik benlik kavramının değerlendirilmesi için yüksek düzeyde geçerlik ve güvenirlik sunmaktadır.

Ölçeğin temel amacı, bireyin kendine yabancılaşma eğilimini, otantik yaşama düzeyini ve dış etkilere ne kadar boyun eğdiğini nicel olarak belirlemektir. Uyarlama çalışması, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile ölçeğin orijinal üç faktörlü yapısının kültürel bağlamda korunduğunu doğrulamıştır.

Anahtar Kelimeler

Otantiklik, Kendine Yabancılaşma, Otantik Yaşam, Dış Etkiyi Kabullenme, Psikolojik Danışma, Geçerlik, Güvenirlik, Uyarlama, Likert Ölçeği.

Yazarlar

Tahsin İlhan, Yasin Özdemir.

[quads id=5]

Amaç

Otantiklik Ölçeği’nin temel amacı, orijinal yapının Türkçe konuşan popülasyonlarda psikometrik açıdan sağlam bir şekilde kullanılabilmesini sağlamaktır. Bu amaçla, ölçeğin Türkçe formunun yapısal geçerliği ve iç tutarlılığı detaylı olarak incelenmiştir. Ölçek, bireylerin kendi değerleri ve duygularıyla ne kadar uyum içinde yaşadıklarını, sosyal rollere ne kadar bağlı kaldıklarını ve bu durumun psikolojik iyilik halleri üzerindeki etkilerini araştırmayı hedefler.

Uyarlama çalışması, özellikle Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi kapsamında yayımlanarak, alanyazına otantiklik kavramını ölçmek için güvenilir ve geçerli bir araç sunmayı amaçlamıştır.

Yapı

Otantiklik Ölçeği, psikolojik otantiklik yapısını ölçmek üzere tasarlanmış olup, toplam 12 madde ile üç farklı alt boyutu kapsamaktadır. Bu üç boyut, otantikliğin hem pozitif hem de negatif yönlerini temsil eder.

• Kendine Yabancılaşma (4 madde): Bireyin kendi öz benliğinden kopuk olma ve içsel duygularını, inançlarını inkar etme derecesini ölçer. Yüksek puanlar, otantiklikten uzaklaşmayı işaret eder.
• Otantik Yaşam (4 madde): Bireyin davranışlarının ve ifadelerinin kendi içsel değerleri ve inançlarıyla ne kadar tutarlı olduğunu değerlendirir. Yüksek puanlar, otantik yaşam pratiklerini gösterir.
• Dış Etkiyi Kabullenme (4 madde): Bireyin toplumsal baskılara, dış beklentilere veya sosyal normlara uyum sağlama eğilimini ve bu uyum uğruna özgünlüğünden vazgeçme düzeyini ölçer. Yüksek puanlar, dışsal motivasyonun yüksekliğini gösterir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak incelenmiştir. DFA sonuçları, ölçeğin teorik olarak öngörülen üç boyutlu modelinin Türk örnekleminde kabul edilebilir düzeyde bir uyum sergilediğini göstermiştir.

Uyum indeksi değerleri, modelin verilerle uyumunun güçlü olduğunu ortaya koymuştur: χ²/sd = 1.56 (82.76/53), RMSEA = .06, CFI = .96, IFI = .96 ve GFI = .92. Özellikle CFI ve IFI değerlerinin .95’in üzerinde olması, modelin mükemmel bir uyuma sahip olduğunu göstermektedir. Ayrıca, ölçekteki tüm maddelerin faktör yükleri .70 ile .89 arasında değişmekte olup, bu da maddelerin ilgili oldukları faktörleri güçlü bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Otantiklik Ölçeği’nin güvenirliği, alt boyutlara ilişkin iç tutarlılık katsayılarının (Cronbach Alfa) hesaplanmasıyla belirlenmiştir. Elde edilen iç tutarlılık katsayıları .62 ile .79 arasında değişmektedir. Bu katsayılar, psikometrik açıdan kabul edilebilir düzeyde olup, ölçeğin farklı alt boyutlarının kendi içlerinde tutarlı ölçümler sağladığını göstermektedir.

Bu değerler, ölçeğin alt boyutlarının ölçülen yapıyı istikrarlı bir şekilde yansıttığını ve araştırmalarda güvenle kullanılabileceğini desteklemektedir.

Faktör Analizi

Türkçe uyarlama çalışmasında, ölçeğin orijinal yapısını test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA, ölçeğin Kendine Yabancılaşma, Otantik Yaşam ve Dış Etkiyi Kabullenme olmak üzere üç faktörlü yapısını doğrulamıştır.

Faktör yüklerinin yüksekliği (.70 ile .89 arasında), her bir maddenin ilgili alt boyuta güçlü bir şekilde katkıda bulunduğunu ve faktörlerin birbirinden ayrışabildiğini göstermiştir. Uyum indeksleri (özellikle RMSEA=.06) modelin yapısal geçerliğini kuvvetle desteklemektedir.

Ölçme Aracı

Test Type: Uyarlama Ölçeği

Format: Yazılı, Öz Bildirim Ölçeği

Language Available: Türkçe

Population Group: Üniversite öğrencileri ve genel yetişkin popülasyonu

Age Group: Genç Yetişkin ve Yetişkin

Population Details: Ölçeğin uyarlama çalışması, Türkiye’deki üniversite öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: 7’li Likert tipi derecelendirme kullanılmaktadır. Katılımcılar, ifadelerin kendilerine ne kadar uygun olduğunu 1 (Kesinlikle katılmıyorum) ile 7 (Kesinlikle katılıyorum) arasında bir değerle belirtirler. Ölçek, toplam 12 maddeden oluşur.

Anahtar Kelimeler

DFA, Faktör Yükleri, Uyum İndeksleri, Psikometrik Özellikler, Otantiklik Yapısı, CFI, IFI, GFI.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Tahsin İlhan

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2013 yılında Türkçe’ye uyarlanmıştır. Akademik veya ticari kullanım izinleri ve olası ücretlendirme bilgileri için sorumlu yazar Tahsin İlhan ile doğrudan e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

İlhan, T. ve Özdemir, Y. (2013). Otantiklik Ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5(40), 142-153. Makalenin orijinal bağlantısı burada bulunabilir: pdrdergisi.org

Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: otantiklik-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Otantiklik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

3 alt boyut ve 12 madde

• Kendine Yabancılaşma (4m):
• Otantik Yaşam (4m):
• Dış Etkiyi Kabullenme (4m):