HITS Aile İçi Şİddet Ölçeği

Özet

HITS Aile İçi Şiddet Ölçeği, orijinal adı HITS (Hurt, Insult, Threaten, Scream) olan ve yakın partner şiddetini (YPS) hızla taramak amacıyla geliştirilmiş kısa bir enstrümanın Türkçe uyarlamasıdır. Bu ölçek, özellikle klinik ve toplum temelli sağlık hizmetleri ortamlarında, kadınların maruz kaldığı fiziksel ve duygusal istismarı hızlıca tespit etmeyi amaçlamaktadır. Türk popülasyonunda geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, ölçeğin kültürel olarak uygun ve psikometrik açıdan sağlam bir tarama aracı olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Aile içi şiddet, HITS Ölçeği, yakın partner şiddeti, tarama aracı, psikometri, uyarlama, kadına yönelik şiddet.

Yazarlar

Atabay, G., Nas, M. A., Kaşali, K., Koşan, Z., Çayır, Y.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, sağlık ve sosyal hizmet uzmanlarına, kadın hastaların deneyimlediği aile içi şiddet düzeyini ve sıklığını hızlı ve etkili bir şekilde değerlendirebilecekleri, dört maddeden oluşan kısa bir araç sunmaktır. Bu kısa format, yoğun klinik ortamlarda bile rutin taramayı kolaylaştırmak üzere tasarlanmıştır.

Yapı

HITS Aile İçi Şiddet Ölçeği, yakın partner şiddeti yapısını ölçmektedir. Ölçek, ismini oluşturan dört temel şiddet türüne odaklanır:

• Hurt (Yaralama): Fiziksel şiddet ve yaralanma.
• Insult (Hakaret): Sözel ve duygusal aşağılama.
• Threaten (Tehdit): Fiziksel zarar verme veya korkutma tehditleri.
• Scream (Bağırma): Yüksek sesle azarlama ve psikolojik baskı.

Bu dört madde, genellikle tek bir genel şiddet faktörü altında toplanarak, bireyin maruz kaldığı şiddetin toplam yükünü temsil eder.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe uyarlaması (Atabay vd., 2021) kapsamında geçerlik çalışmaları yürütülmüştür. Bu çalışmalar genellikle yapı geçerliği ve ölçüt geçerliğini içerir. Yapı geçerliği, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü belirlemek için Faktör Analizi yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Ölçeğin, hedef yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğü ve ilgili diğer şiddet ölçekleri ile beklenen düzeyde korelasyon gösterdiği tespit edilmiştir. Ancak, bu akademik girişte spesifik geçerlik katsayıları mevcut değildir.

Güvenirlik

Güvenirlik çalışmaları, ölçeğin zamana ve iç tutarlılığa karşı kararlılığını değerlendirmiştir. Türkçe adaptasyon çalışmasında iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır. Dört maddelik kısa bir ölçek olmasına rağmen, HITS Ölçeği’nin, hedef popülasyonda kabul edilebilir düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu belirlenmiştir, bu da maddelerin aynı temel yapıyı ölçmede birlikte çalıştığını göstermektedir. Spesifik güvenirlik değerleri bu kaynakta yer almamaktadır.

Faktör Analizi

HITS Ölçeği’nin faktör yapısı, orijinal modelin dört bileşenli yapısının Türkçe örneklemde korunup korunmadığını incelemek amacıyla analiz edilmiştir. Tipik olarak, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), ölçeğin tek faktörlü bir yapı sergileyip sergilemediğini veya fiziksel ve duygusal şiddeti temsil eden iki ayrı faktöre ayrılıp ayrılmadığını test etmek için kullanılır. Uyarlama çalışması, HITS’in Türk kültüründeki kadınlar arasında yakın partner şiddetini geçerli bir şekilde ölçebilecek bir faktör modeline sahip olduğunu desteklemiştir.

Enstrüman

Test Çeşidi: Uyarlama ve Kısa Tarama Aracı

Format: 5’li Likert tipi derecelendirme (Örn: 1=Hiçbir zaman, 5=Çok sık) kullanılan 4 maddelik öz bildirim ölçeği.

Mevcut Diller: Türkçe, Orijinal İngilizce

Popülasyon Grubu: Yetişkin Kadınlar

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri yetişkinler

Popülasyon Detayları: Türkiye’de yaşayan, klinik veya genel popülasyon örneklemindeki kadınlar.

Test Metodolojisi: Bireysel veya grup uygulaması şeklinde, öz bildirim yöntemiyle hızlıca tamamlanır. Puanlama, maddelerin toplam puanının alınmasıyla gerçekleştirilir ve yüksek puanlar daha fazla şiddet maruziyetini gösterir.

Anahtar Kelimeler

Hurt, Insult, Threaten, Scream, psikolojik değerlendirme, klinik tarama, uyarlama çalışması, iç tutarlılık, Cronbach Alfa.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Yasemin Çayır

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanmamıştır.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Sağlanmamıştır.

İzinler ve Ücretler ve Test Yılı

HITS Aile İçi Şiddet Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması, 2021 yılında yayımlanan akademik çalışma ile kullanıma sunulmuştur. Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar (Yasemin Çayır) ile iletişime geçilmesi önerilir. Ticari olmayan akademik veya klinik amaçlar için kullanım izinleri, yazarın takdirine bağlıdır.

Referanslar

Atabay, G., Nas, M. A., Kaşali, K., Koşan, Z. & Çayır, Y. (2021). Brief Report: Turkish Validity and Reliability of the HITS Intimate Partner Violence Screening Tool With Women. Violence and Victims, 36(5), 667-680. DOI: 10.1891/VV-D-19-00147

Bu ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: hits-aile-ici-siddet-olcegi-toad.pdf

HITS Aile İçi Şİddet Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Orijinal kaynak içerikte ölçek maddeleri sağlanmamıştır. Ancak HITS (Hurt, Insult, Threaten, Scream) yapısına uygun olarak, ölçek maddeleri partneriniz tarafından size yönelik aşağıdaki eylemlerin sıklığını sorgulamaktadır:

• Sizi incitti mi veya yaraladı mı? (Hurt)
• Size hakaret etti mi veya sizi aşağıladı mı? (Insult)
• Sizi tehdit etti mi? (Threaten)
• Size bağırdı mı veya size küfür etti mi? (Scream)

Bu maddeler 1 (Hiçbir zaman) ile 5 (Çok sık) arasında derecelendirilir.