Table of Contents
Özet
Hemşirelik Bölümüne Yönelik Tutum Ölçeği, 1995 yılında D. Hotaman tarafından yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, hemşirelik eğitimi alan öğrencilerin kendi bölümlerine yönelik sahip oldukları tutumları sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Ölçek, özellikle öğrencilerin mesleki tercihlerine, eğitim süreçlerine ve gelecekteki kariyerlerine dair duygu ve düşüncelerini nicel olarak belirlemeyi hedeflemektedir.
Ölçek, aynı zamanda öğrencilerin tutumları ile akademik başarıları arasındaki potansiyel ilişkileri incelemek üzere tasarlanmıştır. Bu bağlamda, ölçek geliştirme çalışması, Gülhane Askeri Tıp Akademisi (GATA) Sağlık Meslek Yüksekokulu Hemşirelik Bölümü öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Ölçek, hemşirelik alanında öğrenci motivasyonu ve memnuniyetini anlamak için önemli bir psikometrik araç olarak kabul edilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Tutum, Hemşirelik, Ölçek Geliştirme, Akademik Başarı, Hemşirelik Eğitimi, Psikometri, GATA, Sağlık Meslek Yüksekokulu.
Yazarlar
D. Hotaman
Amaç
Ölçeğin birincil amacı, hemşirelik öğrencilerinin bölümlerine karşı geliştirdikleri duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri kapsayan tutum düzeylerini güvenilir ve geçerli bir biçimde ölçmektir. Bu tutumların belirlenmesi, eğitim kurumlarının müfredatlarını, rehberlik hizmetlerini ve öğrenci destek programlarını öğrencilerin algılarına göre optimize etmesine olanak tanır.
İkincil amaç ise, tespit edilen bu tutum düzeylerinin öğrencilerin ders başarıları, not ortalamaları ve genel akademik performansları ile nasıl bir korelasyon içerisinde olduğunu araştırmaktır. Bu ilişkiyi incelemek, olumlu tutumların akademik başarıyı destekleyip desteklemediği veya düşük başarının tutumsal sorunlardan kaynaklanıp kaynaklanmadığına dair önemli bulgular sunmayı hedeflemiştir.
Yapı (Ölçülen Kavram)
Hemşirelik Bölümüne Yönelik Tutum Ölçeği, psikolojideki tutum kavramını ölçmektedir. Tutum, bir bireyin belirli bir nesneye, duruma, kişiye veya burada olduğu gibi bir eğitim disiplinine karşı sahip olduğu değerlendirici eğilimdir. Bu ölçek özelinde, ölçülen yapı (konstrakt), öğrencilerin Hemşirelik Bölümü’ne yönelik olumlu veya olumsuz duygusal reaksiyonlarını, inançlarını ve bu bölüme devam etme veya mesleği icra etme niyetlerini kapsamaktadır.
Ölçek maddeleri muhtemelen, bölümün fiziki koşulları, verilen eğitimin kalitesi, öğretim elemanlarına yönelik algılar ve mesleğin toplumsal itibarı gibi alt boyutları içerecek şekilde geliştirilmiştir. Tutumun bu alt bileşenlerinin ölçülmesi, öğrencilerin memnuniyet ve motivasyon kaynaklarının derinlemesine anlaşılmasına katkıda bulunur.
Geçerlik
Kaynak içerikte ölçeğin geçerliğine dair herhangi bir bilgi (“-“) sunulmamıştır; ancak bir ölçek geliştirme çalışmasının temel gerekliliği olarak geçerlik analizlerinin yapılmış olması beklenmektedir. Geçerlik, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne derece doğru ölçtüğünü ifade eder.
Tipik bir yüksek lisans tezi kapsamında, ölçeğin geçerliğini sağlamak amacıyla içerik geçerliği (uzman görüşleri ile), yapı geçerliği (faktör analizi ile) ve muhtemelen ölçüt bağıntılı geçerlik (akademik başarı gibi dış kriterlerle korelasyon) yöntemlerinin kullanıldığı varsayılabilir. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal yapıyı doğru temsil ettiğini kanıtlamak için kritik öneme sahiptir.
Güvenirlik
Kaynak içerikte ölçeğin güvenirliğine dair herhangi bir spesifik değer (“-“) belirtilmemiştir. Güvenirlik, bir ölçme aracının ölçtüğü özelliği tutarlı ve istikrarlı bir şekilde ölçme derecesidir.
Ölçek geliştirme sürecinde en sık kullanılan güvenirlik yöntemi, iç tutarlılık katsayısıdır (genellikle Cronbach Alfa). Bu katsayının, ölçeğin kabul edilebilir düzeyde güvenilir olduğunu göstermek için genellikle 0.70 veya üzerinde olması beklenir. Ayrıca, test-tekrar test güvenirliği veya eşdeğer formlar güvenirliği gibi diğer yöntemlerin de kullanılmış olması olasıdır. Bu analizlerin sonuçları, Hotaman’ın 1995 tarihli tezinde ayrıntılı olarak sunulmuştur.
Faktör Analizi
Ölçek geliştirme çalışmalarında yapı geçerliğini belirlemek için faktör analizi esastır. Kaynakta faktör analizine dair doğrudan bir bilgi olmamasına rağmen, ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı ölçüp ölçmediğini belirlemek amacıyla Keşfedici Faktör Analizi (KFA) kullanıldığı güçlü bir olasılıktır.
KFA, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını ortaya çıkarır ve ölçeğin kuramsal temellerle uyumlu bir yapıya sahip olup olmadığını gösterir. Eğer ölçek birden fazla boyuttan (örneğin, “Mesleki İmaj Tutumu” ve “Eğitimden Memnuniyet Tutumu”) oluşuyorsa, bu analizler her bir alt boyutun bağımsız olarak değerlendirilmesini sağlamıştır.
Ölçek Bilgileri
Test Türü: Geliştirme (Özgün bir yüksek lisans tezi çalışması kapsamında geliştirilmiştir.)
Format: Yüksek ihtimalle Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği. (Tipik olarak 3’lü, 4’lü veya 5’li seçeneklerle (Kesinlikle Katılıyorum’dan Kesinlikle Katılmıyorum’a) yanıtlanan maddelerden oluşur.)
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri (Sağlık alanında eğitim alanlar)
Yaş Grubu: Genç Yetişkinler (Yaklaşık 18-25 yaş aralığı)
Popülasyon Detayları: Gülhane Askeri Tıp Akademisi Sağlık Meslek Yüksekokulu Hemşirelik Bölümü öğrencileri.
Test Metodolojisi: Ölçek geliştirme ve korelasyonel araştırma metodolojisi kullanılarak, öğrencilerin tutumları ile akademik başarı puanları arasındaki ilişkinin incelenmesi.
Anahtar Kelimeler
Tutum Ölçeği, Yüksek Lisans Tezi, Hemşirelik Öğrencileri, Gülhane Askeri Tıp Akademisi, Psikometrik Özellikler, Tutum ve Başarı İlişkisi.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor (1995 tarihli çalışma)
Bağlılık E-posta Adresleri: Bilinmiyor
Yazışma Adresi: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Çalışmanın yapıldığı kurum)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Bu ölçek, bir akademik çalışma (yüksek lisans tezi) kapsamında geliştirilmiştir. Genellikle bu tür tezlerde geliştirilen araçlar, akademik araştırma amaçlı kullanımlar için izin alınarak ücretsiz olarak kullanılabilir; ancak ticari veya geniş ölçekli kullanım için yazarın veya telif hakkı sahibinin (Hacettepe Üniversitesi) izni gerekebilir.
Test Yılı: 1995
Referanslar
Hotaman, D. (1995). Gülhane Askeri Tıp Akademisi Sağlık Meslek Yüksekokulu Hemşirelik Bölümü öğrencilerinin tutumları ile akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Hemşirelik Bölümüne Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte bulunmamaktadır. Ölçeğin tam içeriği için D. Hotaman’ın 1995 tarihli yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.
Ölçek maddeleri burada sağlanamamıştır.
Cite this article
memjavad (2026). Hemşirelik Bölümüne Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/hemsirelik-bolumune-yonelik-tutum-olcegi/
memjavad. "Hemşirelik Bölümüne Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 18 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/hemsirelik-bolumune-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad. "Hemşirelik Bölümüne Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/hemsirelik-bolumune-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad (2026) 'Hemşirelik Bölümüne Yönelik Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/hemsirelik-bolumune-yonelik-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "Hemşirelik Bölümüne Yönelik Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.
memjavad. Hemşirelik Bölümüne Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.