Table of Contents
Özet
Hemşirelik Öğrencilerinde Beyin Göçüne Yönelik Tutum Ölçeği, hemşirelik alanında eğitim gören öğrencilerin, mesleki gelecekleri bağlamında yurt dışına göç etme eğilimleri ve bu duruma yönelik sahip oldukları tutumları ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, 2018 yılında Öncü ve arkadaşları tarafından yapılan kapsamlı bir güvenirlik ve geçerlik çalışması sonucunda kullanıma sunulmuştur.
Bu ölçek, özellikle sağlık sektöründe nitelikli insan gücünün uluslararası hareketliliği ve beyin göçü olgusunun hemşirelik öğrencileri üzerindeki psikososyal ve mesleki yansımalarını incelemeyi hedeflemektedir. Araç, öğrencilerin yurtdışında yaşamayı kolaylaştırıcı veya zorlaştırıcı faktörlere yönelik algılarını ve politik baskılardan kaçınma motivasyonlarını değerlendirmek için tasarlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Hemşirelik öğrencileri, beyin göçü, tutum ölçeği, psikometri, güvenirlik, geçerlik, hemşirelik.
Yazarlar
Öncü, E., Selvi, H., Vayisoğlu, S. K., Ceyhan, H.
[quads id=5]
Amaç
Bu ölçeğin temel amacı, hemşirelik öğrencilerinin kariyerlerini yurt dışında sürdürme, orada yaşama ve çalışma düşüncelerine ilişkin olumlu veya olumsuz eğilimlerini ve duygusal tepkilerini sistematik olarak ölçmektir. Ölçek, öğrencilerin beyin göçü hakkındaki algılarını ve bu önemli kararı vermelerinde etkili olabilecek kişisel ve çevresel faktörleri belirlemeye yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır.
Ölçek, sağlık politikaları ve hemşirelik eğitimi planlaması alanında çalışan araştırmacılara ve karar vericilere, hemşirelik profesyonellerinin uluslararası hareketliliğini anlamak ve potansiyel beyin göçü eğilimini azaltmaya yönelik stratejiler geliştirmek için bilimsel temelli veriler sunmaktadır.
Yapı
Ölçek, hemşirelik öğrencilerinin uluslararası kariyer hareketliliğine yönelik genel “Tutum” yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle üç temel bileşen etrafında şekillenir: yurtdışında yaşamın kişisel kolaylık beklentisi, yurtdışında çalışmanın zorluklarına katlanma istekliliği ve mevcut ülkedeki politik veya profesyonel baskılardan kaçınma arzusu. Bu, ölçeğin çok boyutlu bir tutumun değerlendirilmesini sağladığını göstermektedir.
Ölçek maddeleri, öğrencilerin göç kararını etkileyen kişisel motivasyonları ve dışsal çevresel faktörlere verdikleri tepkileri kapsayarak, tutumun bilişsel, duygusal ve davranışsal eğilimlerini değerlendirmektedir.
Geçerlik
Ölçeğin geçerlilik kanıtlarını güçlendirmek amacıyla, 396 hemşirelik öğrencisinden toplanan verilerle kapsamlı bir Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA sonuçları, ölçeğin teorik faktör yapısının ampirik veriyle yüksek düzeyde uyumlu olduğunu ortaya koymuştur.
Elde edilen uyum iyiliği indeksleri şöyledir: χ²/sd= 3.68, RMSEA=0.083, CFI=0.97, NFI=0.96, GFI=0.89 ve AGFI= 0.86. Özellikle CFI (Karşılaştırmalı Uyum İndeksi) ve NFI (Normlu Uyum İndeksi) değerlerinin 0.95’in üzerinde olması, ölçeğin yapısal geçerliliğinin güçlü bir şekilde desteklendiğini ve modelin veriyi tatmin edici düzeyde açıkladığını göstermektedir.
Güvenirlik
Ölçeğin iç tutarlılığı, madde analizleri ve Cronbach Alfa güvenirlik katsayıları kullanılarak değerlendirilmiştir. Düzeltilmiş madde-toplam korelasyonlarının 0.34 ile 0.81 arasında değişmesi, maddelerin ölçülen genel yapıyla yeterli düzeyde ilişkili olduğunu göstermektedir.
Ölçeğin bütününe ilişkin hesaplanan Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı 0.91 olarak rapor edilmiştir. Ayrıca, ölçeğin alt bileşenlerine ilişkin Alfa değerleri sırasıyla 0.88 ve 0.86’dır. Bu yüksek katsayılar, ölçeğin tutarlı ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu güçlü bir şekilde kanıtlamaktadır.
Faktör Analizi
Ölçeğin faktör yapısının doğrulanması için kullanılan temel istatistiksel yöntem Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) olmuştur. 396 kişilik hemşirelik öğrencisi örneklemi üzerinde yapılan bu analiz, ölçeğin çok boyutlu yapısını desteklemiştir.
Analiz sonuçlarına göre, ölçek maddelerinin faktör yükleri 0.37 ile 0.93 arasında değişmektedir. Yüksek faktör yükleri, maddelerin temsil ettikleri faktörleri güçlü bir şekilde ölçtüğünü ve faktör yapısının sağlam olduğunu göstermektedir. Uyum iyiliği indekslerinin kabul edilebilir ve iyi düzeyde olması (CFI=0.97), ölçeğin faktör yapısının teorik beklentilerle uyumlu olduğunu teyit etmektedir.
Araç
Test Type: Uyarlama/Geliştirme Çalışması
Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği
Language Available: Türkçe
Population Group: Hemşirelik Öğrencileri
Age Group: Üniversite öğrencisi yaş grubu (Spesifik yaş aralığı belirtilmemiştir.)
Population Details: Geçerlik ve güvenirlik çalışması 396 hemşirelik öğrencisi üzerinde gerçekleştirilmiştir.
Test Methodology: Maddeler 5’li Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanılarak yanıtlanmaktadır:
- kesinlikle katılmıyorum
- katılmıyorum
- kararsızım
- katılıyorum
- tamamen katılıyorum
Anahtar Kelimeler
Göç, hemşirelik eğitimi, tutum ölçümü, uluslararası kariyer, faktör yükleri, iç tutarlılık.
[quads id=5]
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Çalışmada belirtilmemiştir.
Affiliation Email addresses: Çalışmada belirtilmemiştir.
Correspondence Address: Sorumlu Yazar: Emine Öncü (İletişim: [email protected])
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, Öncü, E. ve arkadaşları tarafından 2018 yılında geliştirilmiş ve yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Emine Öncü ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilmektedir. Kullanım ücreti bilgisi kaynakta yer almamaktadır.
Kaynaklar
Öncü, E., Selvi, H., Vayisoğlu, S. K., ve Ceyhan, H.(2018). Hemşirelik öğrencilerinde Beyin Göçüne Yönelik Tutum Ölçeği geliştirilmesi: güvenirlik ve geçerlik çalışması. Cukurova Medical Journal. 43(1), 207-215.
Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: hemsirelik-ogrencilerinde-beyin-gocune-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf
[quads id=5]
Hemşirelik Öğrencilerinde Beyin Göçüne Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Yurt dışında yaşamamın hayatımı kolaylaştıracağını düşünürüm.
Yurt dışında çalışmak adına karşılaşabileceğim zorluklara katlanabilirim.
Politik baskılardan uzak olabileceğim başka bir ülkede yaşamak isterim.
Cite this article
memjavad (2026). Hemşirelik Öğrencilerinde Beyin Göçüne Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/hemsirelik-ogrencilerinde-beyin-gocune-yonelik-tutum-olcegi/
memjavad. "Hemşirelik Öğrencilerinde Beyin Göçüne Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 17 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/hemsirelik-ogrencilerinde-beyin-gocune-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad. "Hemşirelik Öğrencilerinde Beyin Göçüne Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/hemsirelik-ogrencilerinde-beyin-gocune-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad (2026) 'Hemşirelik Öğrencilerinde Beyin Göçüne Yönelik Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/hemsirelik-ogrencilerinde-beyin-gocune-yonelik-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "Hemşirelik Öğrencilerinde Beyin Göçüne Yönelik Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.
memjavad. Hemşirelik Öğrencilerinde Beyin Göçüne Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.