Türkçe Eğitimi Bölümüne ve Öğretmenliğine Yönelik Güdülenme Düzeyi Belirleme Ölçeği

Özet

Türkçe Eğitimi Bölümüne ve Öğretmenliğine Yönelik Güdülenme Düzeyi Belirleme Ölçeği, Aslan (2011) tarafından geliştirilmiş, psikometrik özellikleri incelenmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, özellikle Türkçe öğretmeni adaylarının, seçtikleri akademik bölüme ve gelecekteki öğretmenlik mesleğine karşı duydukları güdülenme (motivasyon) seviyelerini belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, kapsamlı bir alanyazın taraması ve uzman görüşleri alınarak geliştirilmiş olup, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları ile desteklenmiştir.

Ölçek, toplam 28 maddeden oluşmaktadır ve adayların mesleğe olan içsel ilgilerini ve bilgi/beceri kazanmaya yönelik isteklerini ölçmeyi hedefler. Elde edilen sonuçlar, öğretmen adaylarının mesleki motivasyon düzeylerini nicel olarak ortaya koyarak, eğitim programlarının etkinliğinin değerlendirilmesine katkıda bulunur.

Anahtar Kelimeler

Güdülenme, Türkçe Öğretmenliği, Öğretmen Adayları, Türkçe Eğitimi, Mesleki Motivasyon, Psikometrik Ölçek Geliştirme, Faktör Analizi, Cronbach Alpha.

Yazarlar

Aslı Aslan

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Türkçe Eğitimi Bölümünde öğrenim gören üniversite öğrencilerinin (öğretmen adaylarının) hem akademik programa hem de öğretmenlik mesleğine yönelik mevcut düzeylerini objektif bir şekilde belirlemektir. Bu belirleme, adayların mesleki yeterlilik kazanma süreçlerine olan bağlılıklarını ve mesleği seçme nedenlerini anlamayı kolaylaştırır.

Ölçek, eğitim bilimleri alanında çalışan araştırmacılara, öğretmen adaylarının motivasyon kaynaklarını ve bu kaynakların nasıl güçlendirilebileceğini incelemeleri için standardize edilmiş bir araç sunar. Elde edilen veriler, pedagojik yaklaşımların ve müfredatın, öğrencilerin mesleğe olan ilgisini artırma potansiyelini değerlendirmede kullanılabilir.

Yapı

Ölçek, psikolojideki temel motivasyon (güdülenme) yapısını ölçmektedir. Odak noktası, öğretmen adaylarının mesleğe ve bölüme yönelik gösterdikleri isteklilik, ilgi ve içten bağlılıktır. Bu yapı, genellikle içsel ve dışsal motivasyon bileşenlerini kapsar, ancak örnek maddeler incelendiğinde, daha çok içsel motivasyon unsurlarını (ilgi duyma, içtenlikle isteme) ön plana çıkardığı görülmektedir.

Ölçülen yapı, adayın mesleki bilgi ve becerileri edinmeye yönelik gösterdiği bilişsel ve duygusal çabayı, yani mesleki gelişime olan kişisel yatırımını yansıtmaktadır. Bu, öğretmenlik mesleğinin gerektirdiği özveri ve sürekli öğrenme motivasyonunun temelini oluşturur.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, kapsamlı bir hazırlık süreciyle desteklenmiştir. Ölçek maddeleri, öncelikle ilgili alanyazının derinlemesine taranması ve akademisyenlerin görüşlerinin alınması yoluyla oluşturulmuştur. Bu süreç, maddelerin ölçülmek istenen teorik yapıyı temsil etme yeteneğini güçlendirmiştir.

Kapsam Geçerliği: Kapsam geçerliğini sağlamak için, ölçek maddeleri alanında uzman akademisyenler (Türkçe eğitimi ve eğitim bilimleri) ve pratik deneyime sahip Türkçe öğretmenleri tarafından detaylıca incelenmiştir. Bu uzman değerlendirmeleri, ölçeğin motivasyon yapısının tüm boyutlarını kapsadığına dair kanıt sunmuştur.

Yapı Geçerliği: Kapsam geçerliğini istatistiksel olarak test etmek ve ölçeğin yapısal bütünlüğünü doğrulamak amacıyla faktör analizi gerçekleştirilmiştir. Bu analizler sonucunda her bir maddenin faktör yükleri belirlenmiş, ölçeğin ölçtüğü yapının teorik beklentilerle uyumlu olduğu gösterilmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik düzeyi, pilot uygulama verileri üzerinden hesaplanmıştır. İç tutarlılık güvenirlik katsayısı olarak Cronbach Alpha değeri kullanılmıştır. Yapılan hesaplama sonucunda bu katsayı 0,83 olarak bulunmuştur.

Psikometrik standartlar açısından 0,83 değeri, ölçeğin maddeleri arasında yüksek düzeyde bir iç tutarlılık olduğunu ve tutarlı sonuçlar ürettiğini göstermektedir. Bu yüksek güvenirlik katsayısı, ölçeğin öğretmen adaylarının motivasyon düzeylerini kararlı bir şekilde ölçebileceğini teyit etmektedir. Başlangıçta 29 madde olarak tasarlanan ölçek, bu çalışmalar neticesinde 28 maddelik güvenilir bir araç olarak kabul edilmiştir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğinin en önemli kanıtı, uygulanan faktör analizi çalışmasıdır. Faktör analizi, ölçekteki 28 maddenin hangi temel motivasyon boyutları altında toplandığını ve bu boyutları ne ölçüde temsil ettiğini ortaya koymuştur. Analiz, maddelerin faktör yüklerinin yeterli düzeyde olduğunu göstermiştir.

Bu istatistiksel işlem, ölçeğin tek bir genel motivasyon puanı mı yoksa birden fazla alt boyutu mu ölçtüğünü belirlemede merkezi bir rol oynamıştır. Faktör yüklerinin güçlü olması, maddelerin belirlenen teorik yapıya uygun olduğunu ve ölçeğin yapısal açıdan sağlam olduğunu kanıtlamıştır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Geliştirilmiş Ölçek)

Format: Derecelendirme Ölçeği (Likert Tipi)

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmen Adayları

Age Group: Üniversite Öğrencileri (Genellikle 18-25 yaş aralığı)

Population Details: Türkiye’deki üniversitelerin Türkçe Eğitimi Bölümlerinde öğrenim gören öğrenciler.

Test Methodology: Ölçek, toplam 28 maddeden oluşmaktadır. Uygulama sonucunda elde edilen ortalama puanlar, aşağıdaki derecelendirme sistemi kullanılarak yorumlanır:

• 3.5 ile 4.0 için Çok İyi
• 3.0 ile 3.5 için İyi
• 2.0 ile 3.0 için Orta
• 2.0 ve altı için Zayıf

Anahtar Kelimeler

Eğitim Psikolojisi, Öğretmenlik Mesleği, Motivasyon Düzeyi, Ölçek Geliştirme, Psikometrik Özellikler, İç Tutarlılık, Cronbach Alpha.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Aslı Aslan

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2011

İzinler ve Ücret: Ölçeğin bilimsel ve akademik amaçlı kullanımı için genellikle yazar Aslı Aslan’dan izin alınması gerekmektedir. Ticari kullanım ve ücretlendirme bilgisi için doğrudan yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynak Erişimi: Çalışmanın orijinal makalesine DergiPark üzerinden erişim sağlanabilir: dergipark.ulakbim.gov.tr

Orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: turkce-egitimi-bolumune-ve-ogretmenligine-yonelik-gudulenme-duzeyi-belirleme-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Aslan, A. (2011). Türkçe öğretmeni adaylarının Türkçe eğitimi bölümüne ve öğretmenliğine yönelik güdülenme düzeyleri. e-international journal of educational research, 2(3) 1-12.

[quads id=5]

Türkçe Eğitimi Bölümüne ve Öğretmenliğine Yönelik Güdülenme Düzeyi Belirleme Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek toplamda 28 maddeden oluşmuştur. Kaynakta belirtilen örnek maddeler:

• Türkçe öğretmenliği mesleğini/bölümünü ilgi duyduğum için seçtim.
• Türkçe öğretmenliği mesleğine yönelik bilgi öğrenmeyi ve becerileri kazanmayı içtenlikle isteyerek yapıyorum.