Hamilelikte Endişe Ölçeği

Özet

Hamilelikte Endişe Ölçeği, aslen Cambridge Endişe Ölçeği’nin (Cambridge Worry Scale – CWS) Türkçe’ye kültürel uyarlaması olarak geliştirilmiştir. Bu ölçek, hamile kadınların yaşadığı spesifik endişe ve kaygı düzeylerini ölçmeyi amaçlamaktadır. Gebelik süreci boyunca anne adaylarının hem kendi sağlıkları hem de bebeklerinin sağlığı, doğum süreci ve anneliğe geçişle ilgili duydukları çeşitli endişe alanlarını değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Ölçeğin Türkçe popülasyonunda kullanımı için psikometrik özellikleri, Günay ve Gül (2015) tarafından incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Hamilelikte Endişe, Cambridge Endişe Ölçeği, Gebelik, Maternal Kaygı, Ölçek Uyarlaması, Psikometri, Türk Popülasyonu.

Yazarlar

Emine Yiğit GÜNAY, Ayla GÜL

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçek, hamilelik döneminde kadınların yaşadığı yaygın ve spesifik endişe alanlarını sistematik bir şekilde değerlendirmek amacıyla tasarlanmıştır. Temel amacı, anne adaylarının hamilelikte endişe yükünü belirleyerek, bu kaygıların yoğunluğunu ve odak noktalarını saptamaktır.

Elde edilen veriler, sağlık profesyonellerine (ebeler, hemşireler ve psikologlar) gebelik döneminde yüksek risk altında olan kadınları erken teşhis etme ve uygun destek veya müdahale programlarını planlama konusunda yardımcı olmayı hedefler. Bu sayede, endişenin anne ve bebek sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılması amaçlanmaktadır.

Yapı

Hamilelikte Endişe Ölçeği’nin ölçtüğü temel yapı, gebeliğe özgü endişe (maternal worry) olarak tanımlanır. Bu yapı genellikle multidimensiyoneldir ve aşağıdaki gibi spesifik alt alanları içerebilir (orijinal Cambridge Worry Scale yapısına dayanarak):

• Kişisel Sağlık Endişeleri: Gebelik sürecinde annenin kendi fiziksel sağlığına dair kaygıları.
• Bebek Sağlığı Endişeleri: Bebeğin gelişimi, sağlığı ve doğum sonrası durumu ile ilgili kaygılar.
• Doğum Süreci Endişeleri: Doğumun kendisi, ağrı, komplikasyonlar ve tıbbi müdahalelere dair korkular.
• Sosyal ve İlişkisel Endişeler: Partnerle ilişkiler, finansal durum ve anneliğe adaptasyonla ilgili kaygılar.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe uyarlamasına yönelik geçerlik çalışmaları, Günay ve Gül (2015) tarafından yürütülmüştür. Bu çalışmada, ölçeğin yapı geçerliğini (faktör yapısı) ve ölçüt bağımlı geçerliğini destekleyen bulgular sunulmuştur. Yapı geçerliği, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü gösterir.

Çalışmanın detaylarına göre, ölçeğin orijinal yapıyı koruyup korumadığı faktör analizi yoluyla incelenmiş ve elde edilen sonuçlar, Hamilelikte Endişe Ölçeği’nin Türk kültüründe hamilelik kaygısını geçerli bir şekilde ölçtüğünü göstermiştir.

Güvenirlik

Türkçe adaptasyonun güvenirlik analizleri de Günay ve Gül (2015) çalışmasında rapor edilmiştir. Güvenirlik, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını ifade eder. Genellikle iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) ile değerlendirilir.

Adaptasyon çalışmasında yüksek iç tutarlılık katsayıları elde edilmiştir, bu da ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçeğin güvenilir olduğunu kanıtlamaktadır. Bu sonuçlar, ölçeğin klinik ve araştırma ortamlarında stabil ölçümler sağlamasına imkan tanır.

Faktör Analizi

Hamilelikte Endişe Ölçeği’nin faktör yapısı, orijinal Cambridge Worry Scale’in çok boyutlu yapısını doğrulamak amacıyla açıklayıcı ve/veya doğrulayıcı faktör analizi yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Bu analizler, hamilelik kaygısının farklı ve ayırt edilebilir alt boyutlardan oluştuğunu göstermiştir. Faktör analizi sonuçları, Türk popülasyonunda da gebelik endişesinin çeşitli, klinik olarak anlamlı alanlara ayrıldığını desteklemektedir.

Araç

Test Çeşidi: Uyarlama (Cambridge Worry Scale temel alınmıştır)

Format: Bildirime Dayalı Ölçek (Self-report scale)

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlanan dil), İngilizce (Orijinal dil)

Popülasyon Grubu: Hamile Kadınlar

Yaş Grubu: Yetişkin (Üreme çağındaki kadınlar)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli hastane ve sağlık kuruluşlarında takip edilen hamile kadınlar.

Test Metodolojisi: Ölçek, katılımcıların gebelik sırasında yaşadıkları çeşitli endişe kaynaklarını belirli bir derecelendirme sistemi kullanarak puanlamasını gerektirir. (Orijinal derecelendirme bilgisi eksik olduğu için varsayımsal olarak: Genellikle 4 veya 5’li Likert tipi bir derecelendirme kullanılır.)

Anahtar Kelimeler

Maternal Sağlık, Doğum Kaygısı, Bebek Sağlığı, Psikolojik Değerlendirme, Güvenirlik Analizi, Günay & Gül (2015).

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Emine Yiğit GÜNAY

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Veri mevcut değil.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Veri mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Kullanım Ücreti: Kullanım izinleri ve ücret bilgileri için sorumlu yazar (Emine Yiğit GÜNAY) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Testin Uyarlama Yılı: Ölçeğin Türkçe popülasyonunda geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yayınlandığı yıl 2015‘tir.

Kaynaklar

Gunay, E. Y., & Gul, A. (2015). Reliability and validity of the Cambridge Worry Scale in pregnant Turkish women. Midwifery, 31(3), 359-364. DOI: http://dx.doi.org/10.1016/j.midw.2014.10.003

Makalenin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: reliability-and-validity-of-the-cambridge-worry-scale-in-pregnant-turkish-women-toad.pdf

[quads id=5]

Hamilelikte Endişe Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Maddelerin tamamına erişim için lütfen referans makaleye (Günay & Gül, 2015) başvurunuz veya sorumlu yazar ile iletişime geçiniz.