Kimya Laboratuvarı Endişe Ölçeği

Özet

Bu ölçek, öğrencilerin kimya laboratuvarı ortamlarında yaşadıkları özgül kaygı düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş veya uyarlanmıştır. Kimya Laboratuvarı Endişe Ölçeği, N. Azizoğlu ve E. Uzuntiryaki tarafından 2006 yılında Türkçeye uyarlanarak Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi’nde yayımlanmıştır. Ölçek, öğrencilerin laboratuvar becerilerini ve performanslarını olumsuz etkileyebilecek olan bu psikolojik yapıyı dört ana alt boyutta ve toplam 20 maddede değerlendirmektedir. Ölçeğin psikometrik özellikleri, faktör analizi ve iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alpha) ile incelenmiş ve güvenilir bir araç olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kimya eğitimi, Laboratuvar kaygısı, Kaygı ölçeği, Uyarlama, Fen eğitimi, Öğrenci performansı, Psikometri

Yazarlar

Nursen Azizoğlu, Esen Uzuntiryaki

[quads id=5]

Amaç

Kimya Laboratuvarı Endişe Ölçeği’nin temel amacı, kimya eğitimi alan öğrencilerin laboratuvar deneyimleri sırasında karşılaştıkları durumlar karşısında hissettikleri özgül gerginlik ve kaygı düzeylerini nicel olarak belirlemektir. Bu özgül kaygı, laboratuvar araçlarının kullanımı, kimyasal maddelerle etkileşim, diğer öğrencilerle işbirliği yapma ve zamanı etkin kullanma gibi pratik becerilere odaklanmaktadır.

Ölçekten elde edilen sonuçlar, eğitimcilerin laboratuvar ortamlarını ve müfredatlarını, öğrencilerin öğrenme süreçlerini engelleyen kaygı faktörlerini minimize edecek şekilde yeniden düzenlemelerine bilimsel bir zemin sağlamayı amaçlamaktadır.

Yapı

Ölçek, öğrencilerin laboratuvar ortamına özgü yaşadıkları kaygı düzeyini ölçen çok boyutlu bir yapıyı temel alır. Bu yapı, öğrencilerin laboratuvar uygulamalarındaki öz yeterlilik algıları ve çevresel tehdit algılarıyla doğrudan ilişkilidir.

Ölçek, faktör analizi sonuçlarına göre dört temel alt boyutta organize edilmiştir. Bu alt boyutlar, laboratuvar kaygısının farklı tezahürlerini temsil etmektedir: (1) Laboratuvar araçlarını ve kimyasal maddeleri kullanma, (2) Diğer öğrencilerle çalışma, (3) Veri toplama ve (4) Laboratuvar zamanını kullanma.

Geçerlik

Kimya Laboratuvarı Endişe Ölçeği’nin psikometrik geçerliği, öncelikle yapı geçerliğini test etmek amacıyla faktör analizi yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Bu analizler, ölçeğin maddelerinin teorik olarak belirlenen dört alt boyuta uygun şekilde yüklendiğini ortaya koymuştur.

Yapı geçerliğini desteklemek amacıyla ek olarak korelasyon analizleri de yapılmıştır. Bu analizlerde, her bir alt boyuta ait maddelerin skorları ile ilgili alt boyutun toplam puanı arasındaki ilişki incelenmiş ve yüksek düzeyde tutarlı ilişkiler tespit edilmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği, faktör analizi sonucunda belirlenen dört alt boyut için ayrı ayrı Cronbach Alpha katsayısı hesaplanarak değerlendirilmiştir. Elde edilen katsayıların yüksek olması, ölçeğin farklı durumlarda tutarlı sonuçlar üretebildiğini göstermektedir.

Alt boyutlara göre hesaplanan Cronbach Alpha güvenirlik katsayıları aşağıdaki gibidir:

  • Laboratuvar araçlarını ve kimyasal maddeleri kullanma: 0.88
  • Diğer öğrencilerle çalışma: 0.87
  • Veri toplama: 0.86
  • Laboratuvar zamanını kullanma: 0.87

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal uygunluğunu ve boyutluluğunu saptamak amacıyla yapılan faktör analizi, ölçeğin toplamda 20 maddeden oluşan ve dört temel alt boyuta ayrılan yapısını doğrulamıştır. Bu dört faktör, kimya laboratuvarı deneyimi sırasında öğrencilerin yaşadığı kaygının farklı yönlerini (araç kullanımı, sosyal etkileşim, kayıt tutma ve zaman baskısı) başarıyla ayrıştırmaktadır.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: 20 maddeden oluşan bir öz bildirim ölçeğidir. Maddeler, 5’li Likert derecelendirme sistemi kullanılarak yanıtlanmaktadır.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Kimya veya fen bilimleri eğitimi alan öğrenciler.

Yaş Grubu: Ergenlik sonu ve Genç Yetişkinlik (Genellikle lise son sınıf ve üniversite öğrencileri).

Popülasyon Detayları: Kimya laboratuvarı derslerini aktif olarak alan öğrenciler üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır.

Test Metodolojisi: Cümleler 5’li Likert tipi ölçek formatında derecelendirilmiştir (1= Hiç katılmıyorum – 5= Tamamen katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Kimya laboratuvarı, Akademik kaygı, Ölçme ve değerlendirme, Likert tipi ölçek, Geçerlik, Güvenirlik

[quads id=5]

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Sorumlu Yazar: Nursen Azizoğlu

Test Yılı (Uyarlama): 2006

İzinler ve Ücret: Kullanım izni ve ticari olmayan amaçlarla çoğaltma konusunda sorumlu yazarla iletişime geçilmesi önerilir.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanan kaynaklarda belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar: Nursen Azizoğlu)

Yazışma Adresi: Sağlanan kaynaklarda belirtilmemiştir.

Referanslar

Azizoğlu, N., ve Uzuntiryaki, E. (2006). Kimya Laboratuvarı Endişe Ölçeği. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 55-62.

Makalenin orijinal bağlantısı: efdergi.hacettepe.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: kimya-laboratuvari-endise-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Kimya Laboratuvarı Endişe Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek 4 alt boyut ve 20 maddeden oluşmaktadır:

  • Laboratuvar araçlarını ve kimyasal maddeleri kullanma (6 madde): Laboratuvarda kimyasal maddeleri kullanırken kendimi tedirgin hissederim.
  • Diğer öğrencilerle çalışma (4 madde): Kimya laboratuvarında diğer öğrencilerle çalışmak bende gerginlik yaratır.
  • Veri toplama (6 madde): Kimya laboratuvarında çalışırken, gerekli verileri kaydetme konusunda rahatımdır.
  • Laboratuvar zamanını kullanma (4 madde): Laboratuvarı tamamlamak için verilen zaman konusunda içim rahattır.

Cite this article

memjavad (2026). Kimya Laboratuvarı Endişe Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/kimya-laboratuvari-endise-olcegi/

memjavad. "Kimya Laboratuvarı Endişe Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 13 Mar. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/kimya-laboratuvari-endise-olcegi/.

memjavad. "Kimya Laboratuvarı Endişe Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/kimya-laboratuvari-endise-olcegi/.

memjavad (2026) 'Kimya Laboratuvarı Endişe Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/kimya-laboratuvari-endise-olcegi/.

[1] memjavad, "Kimya Laboratuvarı Endişe Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, March, 2026.

memjavad. Kimya Laboratuvarı Endişe Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF