Kaynaştırma Eğitimi ile ilgili Düşünce, Tutum ve Endişe Ölçeği

Özet

Kaynaştırma Eğitimi ile ilgili Düşünce, Tutum ve Endişe Ölçeği, bireylerin (genellikle öğretmenler ve eğitimciler) kaynaştırma eğitimi uygulamalarına yönelik sahip oldukları bilişsel (düşünce), duyuşsal (tutum) ve duygusal (endişe) tepkileri ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik araçtır. Bu ölçek, N. Cansız ve M. Cansız tarafından 2018 yılında Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılarak Türk kültürüne uyarlanmıştır. Çalışma, ölçeğin Türkiye’deki eğitim bağlamında güvenilir ve geçerli sonuçlar ürettiğini göstermeyi amaçlamıştır. Ölçek, eğitim sisteminde özel gereksinimli öğrencilerin genel eğitim ortamlarına dahil edilmesi sürecine yönelik paydaş algılarını değerlendirmede kritik bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynaştırma Eğitimi, Tutum, Endişe, Düşünce, Ölçek Uyarlaması, Özel Eğitim, Öğretmen Algıları.

Yazarlar

Nurcan Cansız, Murat Cansız

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, eğitimcilerin ve ilgili personelin kaynaştırma eğitimi uygulamalarına ilişkin genel yaklaşımlarını, inançlarını ve bu süreçle ilgili yaşadıkları kaygı düzeylerini sistematik bir şekilde ölçmektir. Ölçek, özellikle öğretmenlerin kaynaştırma sınıflarındaki rollerine dair sahip oldukları olumlu veya olumsuz düşünceleri ve bu uygulamaların başarısına yönelik endişelerini belirlemeye yardımcı olur.

Ölçeğin Türkçe formunun uyarlanması, Türk eğitim sistemindeki öğretmenlerin ve yöneticilerin kaynaştırma uygulamalarına yönelik tutumlarının bilimsel yöntemlerle incelenmesine olanak sağlamaktadır. Bu sayede, eğitim politikalarının ve hizmet içi eğitim programlarının geliştirilmesi için somut veriler elde edilmesi hedeflenmiştir.

Yapı

Kaynaştırma Eğitimi ile ilgili Düşünce, Tutum ve Endişe Ölçeği, adından da anlaşılacağı gibi üç ana psikolojik yapıyı ölçmektedir:

  • Düşünce (Bilişsel Bileşen): Bireyin kaynaştırma eğitimi hakkındaki bilgi düzeyini, inançlarını ve rasyonel değerlendirmelerini kapsar.
  • Tutum (Duyuşsal Bileşen): Kaynaştırma uygulamalarına yönelik hissedilen olumlu veya olumsuz duygusal eğilimleri ve kabul düzeyini ifade eder.
  • Endişe (Duygusal Tepki): Kaynaştırma sınıflarında çalışmanın getirdiği zorluklar, yetersizlik hissi veya başarısızlık korkusu gibi kaygı düzeylerini ölçer.

Bu çok boyutlu yapı, kaynaştırma sürecinin sadece pedagojik değil, aynı zamanda psikolojik ve duygusal boyutlarını da ele alarak, eğitimcilerin bu konudaki karmaşık iç dünyalarını yansıtmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışmasında (Geçerlik), orijinal yapının Türk kültürüne uygunluğunu test etmek amacıyla kapsamlı analizler yapılmıştır. Her ne kadar kaynak özetinde spesifik geçerlik katsayıları belirtilmese de, uyarlama çalışması, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı (düşünce, tutum, endişe) Türk örnekleminde de doğru bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamayı hedeflemiştir. Genellikle yapı geçerliği, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) veya açımlayıcı faktör analizi (AFA) kullanılarak incelenir.

Uyarlama sürecinde, maddelerin kültürel uygunluğu ve dilsel eşdeğerliği sağlanarak çeviri geçerliği de desteklenmiştir. Bu süreçler, ölçeğin Türkiye’deki eğitim bağlamında anlamlı ve doğru sonuçlar verebilmesi için zorunludur.

Güvenirlik

Cansız ve Cansız (2018) tarafından yürütülen çalışmada, Türkçe formun iç tutarlılığının (Güvenirlik) yüksek olduğu gösterilmiştir. Tipik olarak, bu tür uyarlama çalışmalarında Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanır. Yüksek güvenirlik değerleri, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde setleriyle tutarlı sonuçlar üretebildiğini ve ölçüm hatasının düşük olduğunu işaret eder.

Eğitim araştırmaları bağlamında, bu ölçeğin güvenilirliği, özellikle öğretmenlerin kaynaştırmaya yönelik algılarının tutarlı bir şekilde değerlendirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Elde edilen iç tutarlılık verileri, ölçeğin gelecekteki araştırmalarda güvenle kullanılabileceğini teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin orijinal yapısının Türkçe formda da korunup korunmadığını belirlemek amacıyla faktör analizleri uygulanmıştır. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak varsayılan üç boyutlu yapısının (Düşünce, Tutum ve Endişe) ampirik olarak da desteklendiğini göstermeyi amaçlamıştır.

Doğrulayıcı faktör analizinin kullanılması, ölçeğin Türk örnekleminde de aynı alt ölçeklere sahip olduğunu ve her maddenin ait olduğu faktörü güçlü bir şekilde temsil ettiğini ortaya koymuştur. Bu durum, ölçeğin yapı geçerliğine önemli bir katkı sağlamaktadır.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Derecelendirme formatı kaynakta belirtilmemekle birlikte, benzer tutum ölçekleri genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme kullanır (Örn: “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a).

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Eğitimciler, Öğretmenler, Özel Eğitim alanında çalışan profesyoneller.

Age Group: Yetişkin (Profesyonel Eğitimciler)

Population Details: Ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışması genellikle Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullarda görev yapan öğretmenler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: Öz Bildirim Envanteri (Self-report inventory). Katılımcılar, kaynaştırma uygulamaları hakkındaki kişisel düşünce, tutum ve endişe maddelerini derecelendirirler.

Anahtar Kelimeler

Özel Gereksinimli Öğrenciler, Öğretmen Yeterliliği, Eğitim Psikolojisi, Sosyal Kabul, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Kaynakta belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar: Nurcan Cansız)

Correspondence Address: Artvin Çoruh Üniversitesi (Çalışmanın yapıldığı tarihte yazarın bağlı olduğu kurum olduğu varsayılmaktadır.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı veya telif durumu hakkında spesifik bilgi mevcut değildir. Akademik kullanım için genellikle sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Test Yılı (Uyarlama): 2018

Ek Bilgi: Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

The original PDF can be downloaded here: kaynastirma-egitimi-ile-ilgili-dusunce-tutum-ve-endise-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Cansız, N. ve Cansız, M. (2018). Kaynaştırma Eğitimi ile ilgili Düşünce, Tutum ve Endişe Ölçeğinin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Education Journal, 26(2), 271-280. doi: 10.24106/kefdergi.389872

Kaynaştırma Eğitimi ile ilgili Düşünce, Tutum ve Endişe Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddeler için orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.

Cite this article

memjavad (2026). Kaynaştırma Eğitimi ile ilgili Düşünce, Tutum ve Endişe Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/kaynastirma-egitimi-ile-ilgili-dusunce-tutum-ve-endise-olcegi/

memjavad. "Kaynaştırma Eğitimi ile ilgili Düşünce, Tutum ve Endişe Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 17 Mar. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/kaynastirma-egitimi-ile-ilgili-dusunce-tutum-ve-endise-olcegi/.

memjavad. "Kaynaştırma Eğitimi ile ilgili Düşünce, Tutum ve Endişe Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/kaynastirma-egitimi-ile-ilgili-dusunce-tutum-ve-endise-olcegi/.

memjavad (2026) 'Kaynaştırma Eğitimi ile ilgili Düşünce, Tutum ve Endişe Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/kaynastirma-egitimi-ile-ilgili-dusunce-tutum-ve-endise-olcegi/.

[1] memjavad, "Kaynaştırma Eğitimi ile ilgili Düşünce, Tutum ve Endişe Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, March, 2026.

memjavad. Kaynaştırma Eğitimi ile ilgili Düşünce, Tutum ve Endişe Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF