Güneş Pillerine Karşı Farkındalık Ölçeği

Öz

Güneş Pillerine Karşı Farkındalık Ölçeği, Merve Yiğit tarafından 2020 yılında yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş öz bildirim tipi bir ölçektir. Bu ölçek, bireylerin güneş pilleri ve fotovoltaik sistemler hakkındaki bilgi düzeylerini, bu teknolojileri takip etme eğilimlerini ve yenilenebilir enerji kaynağı olarak güneş enerjisinin önemine dair algılarını ölçmek amacıyla tasarlanmıştır.

Ölçek, toplam 14 maddeden oluşmakta ve 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılarak yanıtlanmaktadır. Yapılan psikometrik analizler, ölçeğin iki temel alt boyutta yapılandığını göstermektedir: Bilgi Takibi (Takip) ve Önem Algısı (Önem). Bu ölçek, özellikle çevre eğitimi, enerji politikaları ve toplumsal farkındalık araştırmalarında kullanılmak üzere geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Güneş Pilleri, Farkındalık, Yenilenebilir Enerji, Fotovoltaik Sistemler, Çevre Eğitimi, Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

Merve YİĞİT

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, bireylerin güneş pillerine yönelik bilişsel ve duyuşsal boyutlardaki farkındalık seviyelerini standart ve nicel bir biçimde belirlemektir. Ölçek, özellikle genç yetişkinlerin ve öğrencilerin bu önemli teknolojiye dair güncel bilgileri ne ölçüde edindiğini ve bu konunun çevresel sürdürülebilirlik açısından taşıdığı öneme ne kadar değer verdiğini saptamayı hedefler.

Elde edilen veriler, enerji farkındalığını artırmaya yönelik eğitim materyallerinin geliştirilmesinde, müfredat güncellemelerinde ve halkı bilinçlendirme kampanyalarının etkinliğinin değerlendirilmesinde bilimsel bir temel sağlamaktadır.

Yapı

Güneş Pillerine Karşı Farkındalık Ölçeği, farkındalık yapısını iki ana faktör (alt boyut) altında incelemektedir. Bu faktörler, hem bilgi edinme süreçlerini hem de tutumsal değerlendirmeleri kapsamaktadır:

• Takip (9 Madde): Bireyin güneş pilleri hakkındaki güncel bilgileri, gelişmeleri ve uygulamaları takip etme, dergilerden veya diğer kaynaklardan bilgi edinme eğilimini ölçer. Bu boyut, aktif bilgi arayışını yansıtmaktadır.
• Önem (5 Madde): Bireyin güneş enerjisi teknolojilerinin küresel ve yerel düzeydeki önemine, özellikle de temiz ve yenilenebilir enerji kaynağı olma vasfına verdiği değeri ölçer. Bu boyut, tutumsal ve değerlendirici unsurları içerir.

Ölçeğin toplam 14 maddesi, bu iki boyut altında yapılandırılmış olup, bireylerin genel farkındalık düzeyini yansıtan bir toplam puan elde edilmesine olanak tanır.

Geçerlik

Ölçek, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirildiği için kapsamlı geçerlik çalışmalarından geçmiştir. Tezin metodolojik bölümünde, ölçeğin ölçmek istediği yapıyı tam olarak temsil edip etmediğini belirlemek amacıyla içerik ve yapı geçerliği analizleri gerçekleştirilmiştir. İçerik geçerliği, alanında uzman kişilerin görüşleri alınarak sağlanmıştır.

Yapı geçerliği testleri, özellikle faktör analizleri aracılığıyla, ölçeğin teorik olarak öngörülen iki faktörlü yapıyı (Takip ve Önem) istatistiksel olarak desteklediğini göstermiştir. Bu analizler, maddelerin ilgili alt boyutlara yüksek yükler verdiğini ve yapısal tutarlılığın sağlandığını ortaya koymuştur.

Güvenirlik

Geliştirme çalışmasında, ölçeğin iç tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek üzere güvenirlik analizleri yapılmıştır. Güvenirlik katsayısı olarak genellikle Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Bu katsayının kabul edilebilir düzeylerin üzerinde çıkması beklenir.

Elde edilen yüksek güvenirlik değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve ölçeğin farklı uygulamalarda güvenilir sonuçlar üretebileceğini göstermektedir. Bu da ölçeğin akademik araştırmalarda kullanıma uygun olduğunu teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini saptamak amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Analizler sonucunda, başlangıçta hazırlanan madde havuzundan elenen maddeler sonrasında kalan 14 maddenin iki ayrı faktör altında toplandığı belirlenmiştir. Bu faktörler, ölçeğin kuramsal çerçevesine uygun olarak Takip (9 madde) ve Önem (5 madde) olarak adlandırılmıştır.

Faktör analizleri, ölçeğin çok boyutlu yapısını desteklemekte ve her bir maddenin, ait olduğu alt boyutu güçlü bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir. Bu ayrım, farkındalığın sadece bilgi edinmekten ibaret olmadığını, aynı zamanda bu bilginin önemine dair subjektif değerlendirmeyi de içerdiğini vurgular.

Araç

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Development Scale)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Kitle: Genel Popülasyon ve Üniversite Öğrencileri

Yaş Grubu: Yetişkinler ve Genç Yetişkinler

Popülasyon Detayları: Ölçek, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nde tamamlanan yüksek lisans tezi kapsamında belirli bir örneklem üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılarak standardize edilmiştir.

Test Metodolojisi: Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme kullanmaktadır. Derecelendirme seçenekleri “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a doğru sıralanır.

Anahtar Kelimeler

Güneş Pilleri, Fotovoltaik, Farkındalık Düzeyi, Enerji Eğitimi, Psikometri, Likert Tipi Ölçek.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut Değil

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Merve Yiğit (Tez çalışması bağlamında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Merve Yiğit tarafından 2020 yılında yüksek lisans tezi olarak geliştirilmiş olup, telif hakkı tez sahibine aittir. Ölçeğin akademik veya ticari olmayan araştırmalarda kullanımı için sorumlu yazar (Merve Yiğit) ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Ölçeğin tam metni ve detaylı psikometrik sonuçları YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden incelenebilir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: gunes-pillerine-karsi-farkindalik-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Yiğit, M. (2020). Güneş Pillerine Karşı Farkındalık Ölçeği geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması[Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale. (Tez bağlantısı: tez.yok.gov.tr)

[quads id=5]

Güneş Pillerine Karşı Farkındalık Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

14 madde

• Takip (9 madde)
• Güne pillerine ait bilgileri dergilerden edinirim.
• Önem (5 madde)
• Güne enerjisi yenilenebilir bir enerji türüdür.