Teknoloji Öğrenimine Karşı Motivasyon ve Öz-düzenleme Ölçeği

Özet

Teknoloji Öğrenimine Karşı Motivasyon ve Öz-düzenleme Ölçeği (TÖMÖD), bireylerin teknolojik araç ve kavramları öğrenmeye yönelik içsel ve dışsal motivasyon düzeylerini, aynı zamanda öğrenme süreçlerini ne ölçüde planlayıp, izleyip ve değerlendirdiklerini, yani öz-düzenleme becerilerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, orijinal formunun Türkçe kültürüne ve diline uyarlanması çalışması sonucunda ortaya çıkmıştır.

Bu uyarlama çalışması, özellikle eğitim teknolojileri alanında öğrencilerin teknoloji entegrasyonuna karşı tutum ve davranışlarını incelemek isteyen araştırmacılar için önemli bir kaynak sağlamaktadır. Ölçeğin psikometrik özellikleri, Türk örnekleminde geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Teknoloji Öğrenimi, Motivasyon, Öz-düzenleme, Eğitim Teknolojileri, Psikometrik Özellikler, Ölçek Uyarlaması, TÖMÖD.

Yazarlar

Ali Rıza Şekerci

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, bireylerin teknoloji öğrenme süreçlerine dair sahip oldukları motivasyonel eğilimleri ve bu süreçleri yönetmek için kullandıkları öz-düzenleme stratejilerini kapsamlı bir şekilde değerlendirmektir. Ölçek, özellikle eğitim ortamlarında öğrencilerin teknoloji kullanımına yönelik istekliliklerini ve öğrenme hedeflerine ulaşmadaki yeterliliklerini belirlemeye yardımcı olur.

Ölçek, eğitim bilimleri ve psikoloji alanındaki araştırmacılar için, teknoloji entegrasyonunun başarısını etkileyen bilişsel ve duyuşsal faktörleri inceleme fırsatı sunar. Elde edilen veriler, teknoloji destekli öğrenme ortamlarının geliştirilmesine ve bireyselleştirilmiş eğitim stratejilerinin oluşturulmasına katkıda bulunmaktadır.

Yapı

Teknoloji Öğrenimine Karşı Motivasyon ve Öz-düzenleme Ölçeği (TÖMÖD), iki ana psikolojik yapıyı ölçmektedir: Motivasyon ve Öz-düzenleme. Motivasyon boyutu genellikle içsel motivasyon (merak ve ilgiye dayalı öğrenme) ve dışsal motivasyon (ödül veya ceza beklentisiyle öğrenme) alt boyutlarını içerir.

Öz-düzenleme yapısı ise bireyin öğrenme sürecini aktif olarak yönetme becerisini ifade eder. Bu, genellikle planlama, izleme (öğrenme sırasındaki ilerlemeyi kontrol etme) ve değerlendirme (sonuçları analiz etme ve stratejileri ayarlama) gibi aşamaları kapsar. Ölçek, bu yapıların teknoloji öğrenimi bağlamındaki spesifik tezahürlerini ölçmek üzere tasarlanmıştır.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe uyarlaması, yapı geçerliği sağlamak amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Yapılan analizler (genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi – DFA), ölçeğin orijinal formundaki çok boyutlu yapıyı Türk örnekleminde de koruduğunu göstermiştir. Bu durum, TÖMÖD’ün teknoloji öğrenimine dair motivasyon ve öz-düzenleme yapılarını doğru bir şekilde ölçtüğünü teyit etmektedir.

Kapsam geçerliği ise, uzman görüşleri alınarak sağlanmıştır. Uzmanlar, maddelerin ölçülmek istenen teorik yapıyı temsil etme derecesini değerlendirmiş ve gerekli dilsel ve kültürel uyarlamalar yapılmıştır. Referans çalışmada, ölçeğin beklenen teorik ilişkileri sergilediği bildirilmiştir.

Güvenirlik

TÖMÖD’ün güvenirlik çalışmaları, ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmeye odaklanmıştır. Genellikle Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Uyarlama çalışmasında elde edilen yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Ek olarak, ölçeğin kararlılığını değerlendirmek amacıyla test-tekrar test güvenirlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Bu analizler, farklı zamanlarda uygulandığında benzer sonuçlar elde edildiğini göstererek, ölçeğin zamana karşı dayanıklılığını desteklemektedir.

Faktör Analizi

Türkçe uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapısal doğruluğunu test etmek için Faktör Analizi uygulanmıştır. Öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile madde yükleri incelenmiş ve ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile elde edilen faktör yapısının teorik modele ne kadar uyduğu kontrol edilmiştir.

Bu analizler sonucunda, ölçeğin teknoloji öğrenimine yönelik motivasyon ve öz-düzenleme bileşenlerini temsil eden birden fazla faktörden oluştuğu tespit edilmiştir. Uyum indeksleri (örneğin, CFI, TLI, RMSEA) genellikle kabul edilebilir veya iyi düzeyde bulunarak, ölçeğin çok boyutlu yapısının istatistiksel olarak doğrulandığı belirtilmiştir.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanıldığı varsayılmaktadır (Örneğin: “Hiç Katılmıyorum”dan “Tamamen Katılıyorum”a).

Mevcut Diller: Türkçe

Hedef Kitle: Öğrenciler (Yükseköğretim veya ortaöğretim düzeyindeki teknoloji eğitimi alan bireyler)

Yaş Grubu: 15 yaş ve üzeri (Eğitim seviyesine bağlı olarak)

Kitle Detayları: Teknoloji veya bilgisayar eğitimi alan üniversite öğrencileri ya da eğitim fakültesi öğrencileri.

Test Metodolojisi: Öz-bildirim ölçeği. Katılımcılar, teknoloji öğrenimi ile ilgili verilen ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirtirler.

Anahtar Kelimeler

Öğrenme Stratejileri, Teknoloji Kullanımı, Psikometrik Araç, Uyarlama Çalışması, Faktör Analizi, Eğitim Psikolojisi, Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: (Veri Kaynakta Bulunmamaktadır, Örnek olarak): 0000-0002-XXXX-XXXX

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: (Veri Kaynakta Bulunmamaktadır, Çalışmanın Yapıldığı Kurum Adresi): Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Bayburt, Türkiye.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal uyarlama çalışması 2017 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için yazar Ali Rıza Şekerci ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

İletişim e-postası: [email protected]

Ölçeğin yayımlandığı makaleye DergiPark üzerinden erişim mümkündür: dergipark.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: teknoloji-ogrenimine-karsi-motivasyon-ve-oz-duzenleme-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Şekerci, A. R. (2017). Teknoloji Öğrenimine Karşı Motivasyon ve Öz-düzenleme Ölçeği’nin (TÖMÖD) Türkçe’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi,12(24), 487-514.

Teknoloji Öğrenimine Karşı Motivasyon ve Öz-düzenleme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır, ancak ölçek yapısının bir örneği aşağıda sunulmuştur:

(Ölçek maddeleri kaynak metinde bulunmamaktadır.)

• (Madde 1)
• (Madde 2)
• (Madde 3)
• (Madde 4)
• (Madde 5)