Görev Kabul Durum Ölçeği

Özet

Görev Kabul Durum Ölçeği (GKDDÖ), 2010 yılında Kaan Gür tarafından hazırlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, eğitim kurumlarında görevli sınıf rehber öğretmenleri ve okul psikolojik danışmanlarının, mevzuatta belirtilen rehberlik hizmetleri ile ilgili görevleri ne düzeyde kabul ettiklerini ve bu görevlere karşı ne tür bir tutum sergilediklerini belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, profesyonel rollerin algılanması ve kurumsal görevlere uyum konusunda önemli veriler sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Görev Kabul Durumu, Rehberlik Hizmetleri, Okul Psikolojik Danışmanlığı, Eğitim Yönetimi, Ölçek Geliştirme, Role Algısı, Profesyonel Sorumluluk.

Yazarlar

Kaan Gür

Amaç

GKDDÖ’nün temel amacı, Türkiye’deki eğitim sisteminde görev yapan rehberlik personelinin (sınıf rehber öğretmenleri ve okul psikolojik danışmanları) resmi yönetmeliklerde tanımlanan rehberlik hizmetleri kapsamındaki görevleri kabul etme düzeylerini ölçmektir. Bu kabul durumu, görevlerin önemine, uygunluğuna ve uygulanabilirliğine dair kişisel inançları ve motivasyonu yansıtır.

Ölçek, aynı zamanda, görev kabul durumunun yaş, deneyim, eğitim düzeyi gibi çeşitli demografik değişkenlere göre nasıl farklılaştığını incelemek için bir araç olarak kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, rehberlik hizmetlerinin etkinliğini artırmaya yönelik politika önerileri geliştirmeye zemin hazırlar.

Yapı

Ölçek, Görev Kabul Durumu (Task Acceptance Status) adı verilen psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, bir bireyin kurumsal veya yasal olarak kendisine atanmış görevleri gönüllü olarak üstlenme, bu görevlerin gerekliliğine inanma ve bunları kendi profesyonel sorumluluğu olarak görme derecesini ifade eder.

Eğitim bağlamında, bu yapı özellikle rehberlik ve psikolojik danışmanlık alanında görev tanımlarının netliği ve bu tanımların uygulayıcılar tarafından içselleştirilmesi açısından kritik öneme sahiptir. Yüksek görev kabul durumu, genellikle daha iyi iş performansı, mesleki tatmin ve düşük tükenmişlik ile ilişkilidir. Ölçeğin alt boyutları ve faktör yapısı, kabulün bilişsel, duyuşsal veya davranışsal bileşenlerini ayırmayı amaçlamış olabilir.

Geçerlik

Kaynak içerikte GKDDÖ’nün geçerlik çalışmalarına dair özet bilgi bulunmamaktadır. Ancak, ölçek bir yüksek lisans tezi çalışması (Gür, 2010) kapsamında geliştirildiği için, tezde kapsam geçerliği (uzman görüşü), yapı geçerliği (faktör analizi) ve muhtemelen ölçüt bağımlı geçerlik çalışmalarının detaylı olarak sunulduğu varsayılmaktadır.

Ölçeğin bilimsel standartlara uygun olarak geliştirilmesi sürecinde, maddelerin ilgili mevzuat hükümlerini doğru bir şekilde temsil edip etmediği konusunda alan uzmanlarının görüşlerine başvurulmuş olması muhtemeldir. Tam geçerlik verilerine ulaşmak için, kaynakçada belirtilen orijinal yüksek lisans tezi incelenmelidir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik katsayılarına dair özet bilgi kaynakta mevcut değildir. Yeni geliştirilen psikometrik araçlarda standart olarak uygulanan güvenirlik testleri arasında iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) ve muhtemelen test-tekrar test güvenirlik analizleri bulunmaktadır.

Bu tür bir ölçekte, yüksek bir iç tutarlılık katsayısı, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı Görev Kabul Durumu yapısını ölçtüğünü gösterir. Güvenirlik verilerine erişim, tez çalışmasının tamamının incelenmesiyle mümkündür.

Faktör Analizi

GKDDÖ, geliştirme aşamasında psikometrik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla büyük olasılıkla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) yöntemine tabi tutulmuştur. Bu analiz, rehberlik personelinin görev kabulünü etkileyen temel boyutları veya faktörleri ortaya çıkarmayı hedefler.

Faktör yapısı, görev kabulünün sadece yasal zorunluluktan mı, yoksa mesleki etik ve kişisel değerlerden mi kaynaklandığını gösteren alt ölçeklere ayrılmış olabilir. Bu yapısal analiz, ölçeğin teorik temellerini güçlendirir ve eğitim bilimleri alanındaki teorik çalışmalara katkı sağlar.

Araç

Test Type: Geliştirme (Yeni Geliştirilen Ölçek)

Format: Kaynakta belirtilmemekle birlikte, sosyal bilimlerdeki tutum ve algı ölçeklerinde yaygın olarak kullanılan Likert Tipi Derecelendirme formatında olması muhtemeldir.

Language Available: Türkçe

Population Group: Eğitim Çalışanları (Profesyonel Eğitimciler ve Rehberlik Personeli)

Age Group: Yetişkinler (Çalışan Nüfus)

Population Details: Resmi yönetmeliklerle belirlenen rehberlik hizmetleri görevlerini yürüten sınıf rehber öğretmenleri ve okul psikolojik danışmanları.

Test Methodology: Öz Bildirim Raporu (Self-report questionnaire)

Anahtar Kelimeler

Psikolojik Danışmanlık, Role Algısı, Yönetmelik Görevleri, Okul Rehberlik Servisi, Kurumsal Kabul, Eğitim Bilimleri, Örgütsel Davranış.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değildir.

Correspondence Address: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye (Tez kurum bilgisine dayanmaktadır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Kaan Gür tarafından 2010 yılında tamamlanan bir yüksek lisans tezi çalışması kapsamında geliştirilmiştir.

Akademik amaçlı kullanımı genellikle ücretsiz ve yazarın iznine tabi olmakla birlikte, ticari veya geniş ölçekli kurumsal uygulamalar için yazarın resmi izninin alınması gerekmektedir. Tez, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişime açıktır.

Kaynaklar

1. Gür, K. (2010). Sınıf rehber öğretmenleri ve okul psikolojik danışmanlarının yönetmelikteki rehberlik hizmetleri ile ilgili görevleri görev kabul durumlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi (Yüksek Lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Bölümü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı, Ankara.

Tezin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: gorev-kabul-durum-olcegi-toad.pdf

Tez kaydına ilişkin YÖK linki: tez.yok.gov.tr

Görev Kabul Durum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelere ulaşmak için 2010 tarihli Kaan Gür’ün yüksek lisans tezi çalışmasının incelenmesi gerekmektedir.