Gönüllü Motivasyon Envanteri

Özet

Gönüllü Motivasyon Envanteri (GME), gönüllülerin motivasyon kaynaklarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, Ayşen Çevik (2012) tarafından Türk popülasyonuna uyarlanmıştır. Envanter, bireylerin gönüllü faaliyetlere katılma nedenlerini değerlendiren 44 maddeden oluşmakta ve altı ana boyutta motivasyonel yapıları incelemektedir. Ölçek, yapı geçerliliği ve güvenilirliği çalışmaları ile Türk kültürüne uygunluğunu kanıtlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Gönüllü Motivasyonu, Gönüllülük, Motivasyon Envanteri, Uyarlama, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Psikometrik Özellikler.

Yazarlar

Ayşen Çevik (Uyarlayan)

Amaç

Ölçeğin temel amacı, gönüllü faaliyetlerde bulunan bireylerin bu eylemlere yönelten içsel ve dışsal motivasyon kaynaklarını sistematik olarak ölçmektir. Uyarlama çalışması, özgün formun psikometrik yapısının Türk popülasyonunda geçerli ve güvenilir bir şekilde kullanılabileceğini göstermeyi hedeflemiştir.

Yapı

Gönüllü Motivasyon Envanteri, gönüllülük davranışının ardındaki motivasyonu ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Bu yapı, bireyin kendini geliştirme, sosyal ilişkiler kurma ve topluma katkı sağlama gibi çeşitli motivasyonel itkileri kapsar. Ölçek, 44 madde ve 6 alt boyut aracılığıyla bu karmaşık motivasyonel sistemi değerlendirmektedir.

Geçerlik

Yapı geçerliliğini test etmek amacıyla envanter, 483 gönüllüden (madde sayısı X 10 kuralına uygun) oluşan bir örnekleme uygulanmıştır. Geçerlik analizi, LISREL 8.7 programı kullanılarak Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile hesaplanmıştır. Maksimum olabilirlik kestirimi kullanılmıştır.

Elde edilen uyum indeksleri, özgün formun yapısının Türk popülasyonunda doğrulandığını göstermiştir (43 madde için). Başlıca uyum indeksleri şunlardır: X² = 3304,94, sd = 815, p = 0,00. Ayrıca, RMSEA değeri 0,080 olarak bulunmuştur (ki bu değerin %90 güven aralığı 0,077 ile 0,083 arasındadır). Diğer uyum indeksleri ise GFI 0,76, NNFI 0,92, NFI 0,92, CFI 0,95 ve SRMR 0,085 olarak rapor edilmiştir.

Güvenirlik

Güvenirlik analizi, SPSS 12 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. İç tutarlılık katsayıları olan Cronbach Alfa değerleri hesaplanmıştır. 10 alt envanterde Cronbach Alfa değerlerinin 0,45 ile 0,78 arasında değiştiği tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, ölçeğin bazı alt boyutlarında orta düzeyde, bazılarında ise kabul edilebilir düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısı, yapısal eşitlik modellemesi yaklaşımıyla incelenmiştir. Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), LISREL 8.7 yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Analizler, 43 maddenin orijinal faktör yapısını koruduğunu ve altı boyutlu yapının Türk örnekleminde geçerli olduğunu destekleyen uyum indeksleri sağlamıştır.

Ölçek

Test Türü: Uyarlama (Türk Popülasyonu)

Format: Öz bildirim envanteri

Mevcut Dil: Türkçe (Uyarlama)

Popülasyon Grubu: Gönüllü faaliyetlerde bulunan bireyler

Yaş Grubu: Belirtilmemiş (Yetişkin gönüllüler olduğu varsayılmaktadır)

Popülasyon Detayları: Yapı geçerliliği çalışması 483 gönüllü üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: 5’li Likert derecelendirme sistemi (1= hiçbir zaman – 5= her zaman) kullanılarak yanıtlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Gönüllü Motivasyonu, Motivasyon, Psikometri, Cronbach Alfa, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Ölçek Uyarlaması.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlılık E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü (Tez Kurumu).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türk popülasyonuna uyarlanması 2012 yılında tamamlanmıştır. Ölçeğin kullanımı ve izin gereklilikleri için sorumlu yazar Ayşen Çevik ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: gonullu-motivasyon-envanteri-toad.pdf

Kaynaklar

1. Çevik, A. (2012). Gönüllü Motivasyon Envanteri: Türk popülasyonuna uyarlaması (Yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
2. Tezin YÖK Ulusal Tez Merkezi bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Gönüllü Motivasyon Envanterinin Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek 44 maddeden ve aşağıdaki 6 alt boyuttan oluşmaktadır:

• Takdir etme
• Sosyal etkileşim
• Tepkisellik
• Benlik saygısı
• Sosyal
• Koruyucu