E-Öğrenme Ortamlarında Algılanan Karmaşık Görev Performans Ölçeği

Özet

E-Öğrenme Ortamlarında Algılanan Karmaşık Görev Performans Ölçeği, bireylerin çevrimiçi veya uzaktan eğitim bağlamlarında karşılaştıkları karmaşık ve çok aşamalı görevleri başarıyla tamamlama yeteneklerine dair algılarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, özellikle teknoloji destekli öğrenme süreçlerinde öğrencilerin öz yeterlik düzeylerini ve görev performansına yönelik inançlarını değerlendirmeyi hedeflemektedir. Bu araç, eğitim teknolojisi araştırmacılarına ve uygulayıcılarına, öğrencilerin dijital ortamlarda karşılaştığı zorlukları ve başarıya yönelik algılarını anlamada kritik veriler sunar.

Anahtar Kelimeler

E-Öğrenme, Karmaşık Görev Performansı, Algılanan Yeterlik, Öz Yeterlik, Eğitim Teknolojisi, Uzaktan Eğitim, Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

Arif Altun, S. G. Mazman-Akar

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, geleneksel öğrenme ortamlarından farklı olarak, e-öğrenme platformlarının sunduğu dinamik ve bazen belirsiz koşullar altında öğrencilerin karmaşık görevleri yerine getirme konusundaki kişisel yeterlik algılarını güvenilir ve geçerli bir şekilde belirlemektir. Araştırmacılar, bu ölçek aracılığıyla, öğrenme yönetim sistemlerinin (ÖYS) etkinliğini değerlendirmede ve öğrencilerin motivasyonel engellerini tespit etmede kullanılacak nicel bir araç sağlamayı amaçlamışlardır. Bu bağlamda, ölçek, öğrenme çıktılarını iyileştirmeye yönelik pedagojik stratejilerin geliştirilmesine katkıda bulunmaktadır.

Yapı

Ölçek, bireyin psikolojik yapısı olarak algılanan karmaşık görev performansını ölçmektedir. Bu yapı, bilişsel yük yönetimi, kaynak entegrasyonu ve dijital araçları kullanarak çok adımlı görevleri tamamlama konusundaki bireysel inancı kapsar. Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, Bandura’nın sosyal bilişsel kuramında tanımlanan bağlama özgü öz yeterlik kavramıyla yakından ilişkilidir, ancak spesifik olarak e-öğrenme ortamlarına odaklanmıştır. Bu yapı, öğrencinin zorlu dijital görevler karşısında gösterdiği sebatı ve başarı beklentisini yansıtır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme sürecinde geçerlik çalışmaları titizlikle yürütülmüştür. Yapı geçerliği için genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle uyumu incelenmiştir. İçerik geçerliği ise alanında uzman akademisyenlerin görüşleri alınarak sağlanmıştır. Karmaşık görev performansının çok boyutlu doğası göz önüne alındığında, yapı geçerliği çalışmalarında ölçeğin ilgili teorik yapılarla (örneğin, dijital okuryazarlık ve öz düzenleme) beklenen korelasyonları gösterip göstermediği de değerlendirilmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, iç tutarlılık analizleri ile değerlendirilmiştir. Geliştirme makalesinde, ölçeğin iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa değerinin kabul edilebilir düzeylerin (genellikle 0.70 ve üzeri) üzerinde olduğu rapor edilmiştir. Yüksek güvenirlik değerleri, ölçeğin aynı bireylerden farklı zamanlarda veya farklı madde setleri kullanılarak tutarlı sonuçlar elde etme yeteneğini göstermektedir. Bu, ölçeğin ölçtüğü yapının kararlı olduğunu ve ölçüm hatalarının düşük olduğunu işaret eder.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek amacıyla faktör analizi teknikleri uygulanmıştır. Araştırmacılar, ölçeğin maddelerinin karmaşık görev performansının altında yatan temel boyutları ne ölçüde temsil ettiğini belirlemek için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanmışlardır. AFA sonuçları, ölçeğin beklenen teorik yapıyla uyumlu bir faktör yapısına sahip olduğunu ortaya koymuştur. Ardından, daha sağlam bir yapısal model doğrulaması için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiş ve uyum indekslerinin mükemmel veya kabul edilebilir sınırlar içinde olduğu tespit edilmiştir. Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı başarıyla ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Özgün, Kendini Raporlama Ölçeği)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Genellikle 5’li veya 6’lı cevap seçenekleri kullanılır, örneğin: “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: E-Öğrenme ortamlarında aktif olarak ders alan öğrenciler.

Yaş Grubu: Yükseköğretim (Üniversite) öğrencileri ve yetişkin uzaktan eğitim katılımcıları.

Popülasyon Detayları: Çalışma, e-öğrenme sistemlerini kullanan çeşitli bölümlerden üniversite öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Çevrimiçi anket formatında uygulanmıştır. Katılımcılardan, e-öğrenme ortamlarında karşılaştıkları karmaşık görevlere ilişkin algılarını ifade eden ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirtmeleri istenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Eğitimde Psikometri, Dijital Öğrenme, Algı, Performans, Geçerlik, Güvenirlik, Faktör Analizi.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Arif Altun

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Makalede belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Makalenin yayınlandığı tarihte yazarların ilişkili olduğu akademik kurumlar.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2019 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı genellikle kaynak gösterilerek serbesttir; ancak, ölçeğin orijinal maddelerini kullanmadan önce sorumlu yazar (Arif Altun) ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilir. Ölçeğin kullanımı için herhangi bir ücret belirtilmemiştir.

Kaynaklar

Altun, A. ve Mazman-Akar, S. G. (2019). E-Öğrenme Ortamlarında Algılanan Karmaşık Görev Performans Ölçeği. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 9(1), 276-291. doi:10.17943/etku.466073

Bu makalenin tam metni Dergipark üzerinden erişilebilir: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: e-ogrenme-ortamlarinda-algilanan-karmasik-gorev-performans-olcegi-toad.pdf

E-Öğrenme Ortamlarında Algılanan Karmaşık Görev Performans Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri bu kaynakta yer almamaktadır. Maddeler, genellikle orijinal makalenin metin veya ekler bölümünde detaylı olarak sunulmaktadır. İlgilenen araştırmacıların, ölçeğin tam maddelerine ve puanlama talimatlarına erişmek için yukarıda belirtilen Altun ve Mazman-Akar (2019) makalesine (DOI: 10.17943/etku.466073) başvurmaları gerekmektedir.

Cite this article

memjavad (2026). E-Öğrenme Ortamlarında Algılanan Karmaşık Görev Performans Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/e-ogrenme-ortamlarinda-algilanan-karmasik-gorev-performans-olcegi/

memjavad. "E-Öğrenme Ortamlarında Algılanan Karmaşık Görev Performans Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 4 Jun. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/e-ogrenme-ortamlarinda-algilanan-karmasik-gorev-performans-olcegi/.

memjavad. "E-Öğrenme Ortamlarında Algılanan Karmaşık Görev Performans Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/e-ogrenme-ortamlarinda-algilanan-karmasik-gorev-performans-olcegi/.

memjavad (2026) 'E-Öğrenme Ortamlarında Algılanan Karmaşık Görev Performans Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/e-ogrenme-ortamlarinda-algilanan-karmasik-gorev-performans-olcegi/.

[1] memjavad, "E-Öğrenme Ortamlarında Algılanan Karmaşık Görev Performans Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, June, 2026.

memjavad. E-Öğrenme Ortamlarında Algılanan Karmaşık Görev Performans Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF