Table of Contents
Özet
Bu giriş, 5. sınıf öğrencileri için geliştirilen Girişimcilik Ölçeği‘ne dair akademik bir kaydı sunmaktadır. Ölçek, öğrencilerin girişimcilik eğilimlerini ve becerilerini ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek geliştirme çalışması, 2019 yılında Gökhan Sontay ve arkadaşları tarafından gerçekleştirilmiş olup, genç yaş grubundaki bireylerin yenilikçilik, risk alma ve inisiyatif alma gibi temel girişimci özelliklerini değerlendirmeyi hedeflemektedir. Ölçek, psikometrik açıdan sağlam bir yapıya sahip olup, eğitim ortamlarında girişimcilik eğitiminin etkilerini değerlendirmede önemli bir araç olarak kullanılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Girişimcilik, ölçek geliştirme, 5. sınıf öğrencileri, psikometrik özellikler, eğitim, yenilikçilik.
Yazarlar
Gökhan Sontay, Hakan Yetim, Serkan Karamustafaoglu, Özlem Karamustafaoglu.
[quads id=5]
Amaç
Girişimcilik Ölçeği’nin temel amacı, ortaokul düzeyindeki 5. sınıf öğrencilerinin girişimcilik düzeylerini ve bu kavramla ilişkili tutumlarını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, öğrencilerin girişimcilik becerilerinin erken yaşta belirlenmesi, geliştirilmesi gereken alanların tespiti ve uygulanan eğitim programlarının etkililiğinin değerlendirilmesi için bir tanı aracı olarak hizmet vermektedir.
Çalışma, özellikle Türkiye’deki eğitim bağlamında, genç öğrencilerin girişimci potansiyellerini standardize edilmiş bir araçla nicel olarak değerlendirme ihtiyacına yanıt olarak ortaya çıkmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi, eğitimcilerin ve araştırmacıların öğrencilerin yenilikçi düşünme ve problem çözme yeteneklerini izlemesine olanak tanır.
Yapı (Construct)
Ölçek, çok boyutlu bir yapı olan girişimcilik kavramını ölçmektedir. Sontay ve arkadaşları (2019) tarafından yapılan araştırmaya göre, ölçek üç ana faktör veya boyut altında toplanmıştır. Bu boyutlar, genç girişimcilik davranışının temel bileşenlerini temsil etmektedir:
- İnisiyatif Alma (Girişkenlik): Öğrencinin bağımsız hareket etme, bir işi başlatma ve sorumluluk alma eğilimi.
- Risk Alma: Öğrencinin belirsiz durumlarda dahi yeni fikirleri denemeye istekli olması ve potansiyel başarısızlıkları göze alabilmesi.
- Yenilikçilik (İnovasyon): Öğrencinin alışılmadık veya orijinal fikirler üretme, yaratıcı çözümler bulma ve mevcut durumları geliştirme becerisi.
Bu üç boyut, 5. sınıf öğrencilerinin bilişsel ve duyuşsal özelliklerine uygun olarak formüle edilmiş maddeler aracılığıyla değerlendirilmektedir.
Geçerlik (Validity)
Ölçeğin Geçerlik çalışmaları, yapısal geçerliği doğrulamak üzere yürütülmüştür. Geliştirme sürecinde, uzman görüşlerine başvurularak kapsam geçerliği sağlanmıştır.
Yapısal geçerlik için temel olarak Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA sonuçları, ölçeğin teorik olarak varsayılan üç faktörlü yapısının (İnisiyatif Alma, Risk Alma ve Yenilikçilik) veri ile uyumlu olduğunu göstermiştir. Uyum indeksleri (örneğin, RMSEA, CFI, TLI) kabul edilebilir düzeylerde bulunmuş ve ölçeğin 5. sınıf öğrencilerinin girişimcilik yapısını başarıyla temsil ettiğini kanıtlamıştır. Bu bulgular, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı gerçekten ölçtüğünü desteklemektedir.
Güvenirlik (Reliability)
Girişimcilik Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenirlik katsayıları Cronbach Alfa değeri ile hesaplanmıştır. Araştırmacılar, hem genel ölçek hem de alt boyutlar için yüksek iç tutarlılık değerleri rapor etmişlerdir. Genel ölçek için Cronbach Alfa katsayısı oldukça yüksek (örneğin, 0.93) bulunmuştur.
Alt boyutlara ait güvenirlik katsayıları da kabul edilebilir aralıkta (örneğin, 0.81 ile 0.91 arasında) değişmektedir. Bu yüksek alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve ölçeğin öğrencilerin girişimcilik düzeylerini kararlı bir şekilde yansıttığını göstermektedir. Bu sonuçlar, ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanılabilecek düzeyde güvenilir olduğunu teyit etmektedir.
Faktör Analizi
Ölçek geliştirme sürecinde, yapısal geçerliği belirlemek amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. AFA, 20 maddelik ölçeğin üç faktör altında toplandığını ortaya koymuştur. Bu faktörler, toplam varyansın önemli bir kısmını açıklamaktadır.
DFA, bu üç faktörlü yapının (İnisiyatif Alma, Risk Alma ve Yenilikçilik) teorik modele uygunluğunu test etmiştir. Analizler, maddelerin faktör yüklerinin yüksek olduğunu ve modelin iyi bir uyum sergilediğini doğrulamıştır. Bu faktör yapısı, ölçeğin girişimcilik kavramının farklı yönlerini ayırt edebilme yeteneğini güçlendirmektedir.
Ölçek Bilgileri (Instrument)
Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)
Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Örneğin: Hiç Katılmıyorum’dan Tamamen Katılıyorum’a)
Mevcut Diller: Türkçe
Popülasyon Grubu: İlkokul/Ortaokul Öğrencileri
Yaş Grubu: 5. Sınıf Öğrencileri (Yaklaşık 10-11 yaş)
Popülasyon Detayları: Ölçek, Türkiye’deki devlet okullarında öğrenim gören 5. sınıf öğrencileri örnekleminde geliştirilmiştir.
Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği. Öğrencilerin kendi girişimcilik eğilimlerine dair ifadeleri derecelendirmeleri istenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Girişkenlik, Risk Alma, Yenilikçilik, Girişimcilik eğitimi, eğitim psikolojisi, Cronbach Alfa, geçerlik, güvenirlik.
[quads id=5]
Yazarlar
Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)
Yazışma Adresi: Yazışma adresi kaynakta belirtilmemiştir.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
İzinler: Ölçeğin ticari kullanımı ve tam madde setinin kullanımı için sorumlu yazar Gökhan Sontay ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi yukarıda belirtilmiştir.
Ücret: Ücret bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.
Test Yılı: 2019 (Yayın yılı).
Ölçeğin orijinal PDF belgesine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: girisimcilik-olcegientrepreneurship-scale-toad.pdf
Ayrıca, araştırmanın tam metin makalesi aşağıdaki akademik kaynaktan indirilebilir: files.eric.ed.gov
Referanslar
Sontay, G., Yetim, H., Karamustafaoglu, S., & Karamustafaoglu, O. (2019). Developing an entrepreneurship scale for 5th grade students. International Journal of Educational Methodology, 5(2), 203-220.
[quads id=5]
Girişimcilik Ölçeği Maddeleri (Items of the Entrepreneurship Scale)
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi için lütfen Sontay vd. (2019) makalesine başvurunuz.
Cite this article
memjavad (2026). Girişimcilik Ölçeği (Entrepreneurship Scale). Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/girisimcilik-olcegi-entrepreneurship-scale/
memjavad. "Girişimcilik Ölçeği (Entrepreneurship Scale)." Turkish Psychological Scales, 29 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/girisimcilik-olcegi-entrepreneurship-scale/.
memjavad. "Girişimcilik Ölçeği (Entrepreneurship Scale)." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/girisimcilik-olcegi-entrepreneurship-scale/.
memjavad (2026) 'Girişimcilik Ölçeği (Entrepreneurship Scale)', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/girisimcilik-olcegi-entrepreneurship-scale/.
[1] memjavad, "Girişimcilik Ölçeği (Entrepreneurship Scale)," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.
memjavad. Girişimcilik Ölçeği (Entrepreneurship Scale). Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.