Aday Öğretmenlerin Sosyal Girişimcilik Özellikleri Ölçeği

Özet

Aday Öğretmenlerin Sosyal Girişimcilik Özellikleri Ölçeği, 2013 yılında T. Konaklı ve N. Göğüş tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, öğretmen adaylarının sahip olduğu sosyal girişimcilik özelliklerini psikometrik açıdan geçerli ve güvenilir bir şekilde belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, toplam 21 maddeden oluşmakta olup, üç temel alt boyutu ölçmektedir: Risk Alma, Özgüven ve Kişisel Yaratıcılık. Eğitim fakültelerinde öğrenim gören veya aday öğretmenlik pozisyonunda bulunan bireylerin, toplumsal sorunlara yenilikçi çözümler üretme ve bu çözümleri uygulama yeteneklerini değerlendirmeye odaklanır.

Ölçek, beşli Likert derecelendirme sistemi kullanılarak yanıtlanmaktadır (1=Kesinlikle Katılmıyorum; 5=Tamamen Katılıyorum). Geliştirme çalışması, ölçeğin yapısal geçerliğini ve iç tutarlılığını kanıtlamak için yapılmış olup, eğitim bilimleri alanındaki araştırmacılara öğretmen adaylarının girişimcilik potansiyellerini analiz etme imkanı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sosyal girişimcilik, aday öğretmen, öğretmen eğitimi, psikometri, ölçek geliştirme, risk alma, özgüven, kişisel yaratıcılık, geçerlik, güvenirlik.

Yazarlar

Tuğba Konaklı, Nuri Göğüş.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Türkiye’deki eğitim fakültelerinde öğrenim gören veya göreve yeni başlamış olan aday öğretmenlerin, eğitim ve toplum hizmetleri alanında gösterdikleri sosyal girişimci eğilimleri ve yetkinlikleri sistematik olarak ölçmektir. Bu, öğretmenlerin sadece ders anlatma yeteneklerini değil, aynı zamanda toplumsal fayda yaratma, yenilikçi yaklaşımlar geliştirme ve değişim yaratma potansiyellerini de değerlendirmeyi hedefler.

Ölçek, araştırmacılara ve eğitim yöneticilerine, öğretmen yetiştirme programlarının sosyal girişimcilik bilincini ne ölçüde geliştirdiğini belirleme konusunda veri sağlamaktadır. Elde edilen sonuçlar, eğitim müfredatlarının sosyal sorumluluk ve girişimcilik becerilerini destekleyecek şekilde yeniden düzenlenmesine katkıda bulunabilir.

Yapı

Aday Öğretmenlerin Sosyal Girişimcilik Özellikleri Ölçeği, sosyal girişimcilik yapısını üç ana faktör altında incelemektedir. Bu faktörler, alanyazındaki temel girişimcilik ve sosyal etki oluşturma bileşenlerini yansıtır. Ölçek, bireyin sadece fikir üretme yeteneğini değil, aynı zamanda bu fikirleri hayata geçirme cesaretini ve kişisel yeterliliğini de kapsamaktadır.

Ölçeğin ölçtüğü üç temel alt boyut şunlardır:

• Risk Alma: Başarısızlık olasılığına rağmen yenilikçi projeleri başlatma ve sürdürme eğilimini ölçer. Sosyal girişimcilikte, toplumsal sorunların çözümü genellikle geleneksel yöntemlerden sapmayı ve belirli riskleri göze almayı gerektirir.
• Özgüven: Öğretmen adayının mesleki bilgi, beceri ve yeterlilikleri konusunda kendine duyduğu inancı ifade eder. Yüksek özgüven, sosyal girişimci projelerin liderliğini üstlenmek için kritik öneme sahiptir.
• Kişisel Yaratıcılık: Toplumsal veya eğitimsel problemlere özgün ve yenilikçi çözümler bulma yeteneğini ölçer. Bu boyut, sadece fikir üretmeyi değil, aynı zamanda farklı paydaşların görüşlerini alarak işbirliğine dayalı çözümler geliştirmeyi de içerir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışması, Konaklı ve Göğüş (2013) tarafından yürütülmüştür. Ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizleri kullanılmıştır. Bu analizler, 21 maddenin teorik olarak öngörülen üç alt boyutu gerçekten temsil edip etmediğini test etmiştir.

Geçerlik analizleri sonucunda, ölçeğin aday öğretmenlerin sosyal girişimcilik özelliklerini ölçmek için uygun bir yapıya sahip olduğu gösterilmiştir. Detaylı istatistiksel bulgular ve geçerlik katsayıları, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi’nde yayımlanan orijinal makalede yer almaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışması, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek üzere yapılmıştır. Bu çalışma genellikle iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa değerlerinin hesaplanmasını içerir. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Geliştirme makalesinde sunulan güvenirlik analizleri, Aday Öğretmenlerin Sosyal Girişimcilik Özellikleri Ölçeği’nin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu ortaya koymuştur. Bu durum, ölçeğin farklı uygulamalarda benzer sonuçlar vereceğine işaret ederek, aracın bilimsel araştırmalarda kullanımını desteklemektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme sürecinde, veri yapısını belirlemek amacıyla faktör analizi teknikleri uygulanmıştır. Analizler sonucunda, ölçeğin toplam 21 maddeden oluşan ve varyansın önemli bir kısmını açıklayan üç faktörlü bir yapıya sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu üç faktör, ölçeğin teorik çerçevesini oluşturan Risk Alma, Özgüven ve Kişisel Yaratıcılık boyutlarına karşılık gelmektedir.

• Risk Alma: 7 madde
• Özgüven: 8 madde
• Kişisel Yaratıcılık: 6 madde

Faktör yüklerinin ve döndürme sonrası matris değerlerinin incelenmesi, her bir maddenin kendi alt boyutuna yüksek oranda yüklendiğini ve yapıyı desteklediğini göstermiştir. Bu, ölçeğin yapı geçerliğini güçlü bir şekilde destekleyen temel bulgulardan biridir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Mevcut Diller: Türkçe

Hedef Popülasyon Grubu: Öğretmen Adayları ve Aday Öğretmenler

Yaş Grubu: Üniversite düzeyinde eğitim alan genç yetişkinler (Genellikle 19-25 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Eğitim fakültesi öğrencileri veya mesleğe yeni başlamış öğretmenler.

Test Metodolojisi: 5’li Likert ölçeği kullanılarak derecelendirme yapılır. Yanıt seçenekleri 1 (Kesinlikle Katılmıyorum) ile 5 (Tamamen Katılıyorum) arasında değişir. Yüksek puanlar, bireyin sosyal girişimcilik özelliklerinin yüksek olduğunu gösterir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim araştırmaları, sosyal sorumluluk, yenilikçilik, girişimci öğretmen, psikometrik özellikler, faktör yapısı.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Tuğba Konaklı

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Kocaeli Üniversitesi (Sorumlu yazarın kurumu üzerinden çıkarım yapılmıştır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2013

İzinler: Ölçek, akademik araştırmalarda genellikle atıf yapılmak şartıyla kullanılabilir. Ticari veya geniş çaplı uygulamalar için sorumlu yazar Tuğba Konaklı ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ücret: Akademik kullanım için genellikle ücretsizdir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şu adresten indirilebilir: aday-ogretmenlerin-sosyal-girisimcilik-ozellikleri-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Konaklı, T. ve Göğüş, N. (2013). Aday Öğretmenlerin Sosyal Girişimcilik Özellikleri Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(2), 373-391.
• Makaleye erişim linki: gefad.gazi.edu.tr

Aday Öğretmenlerin Sosyal Girişimcilik Özellikleri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek, 3 alt boyut ve 21 maddeden oluşmaktadır:

• Risk Alma (7 m): Risk almadan başarılı olunmaz.
• Özgüven (8 m): Mesleki bilgi ve beceri açısından kendime güvenirim.
• Kişisel Yaratıcılık (6 m): Bir işi yapmaya başlamadan önce bu işten etkilenecek kişilerin görüşlerini alırım.