Girişimci Davranış Ölçeği

Özet

Bu akademik giriş, 2019 yılında İrfan Akkoç, Ayşe Çalışkan ve Ömer Turunç tarafından gerçekleştirilen ve bir yabancı ölçeğin Türk kültürüne ölçek uyarlama çalışması olarak yayımlanan Girişimci Davranış Ölçeği‘ne (GDO) odaklanmaktadır. Ölçeğin temel amacı, bireylerin iş ortamında veya kişisel yaşamlarında sergiledikleri girişimci davranışları ölçmektir. Çalışma, ölçeğin Türkçe formunun psikometrik özelliklerini, özellikle de yapısal geçerlik ve iç tutarlılık güvenirlik düzeylerini incelemeyi hedeflemiştir. Bu adaptasyon, Türkiye’deki yönetim ve psikoloji alanındaki araştırmacılar için girişimcilik eğilimlerini değerlendirmede standart bir araç sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Girişimci Davranış Ölçeği, Girişimcilik, Davranışsal Eğilimler, Ölçek Uyarlama, Psikometri, Yönetim Psikolojisi, İrfan Akkoç.

Yazarlar

İrfan Akkoç, Ayşe Çalışkan, Ömer Turunç.

Amaç

Girişimci Davranış Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin iş yaşamında veya akademik bağlamda gösterdikleri girişimci davranış seviyelerini güvenilir ve geçerli bir şekilde tespit etmektir. Bu uyarlama çalışması, orijinal yabancı dildeki ölçeği Türk kültürüne adapte ederek, Türk araştırmacılarının girişimcilik alanındaki çalışmalarına standart bir ölçüm aracı kazandırmayı amaçlamıştır. Ölçek, özellikle yenilikçilik, proaktiflik ve risk alma gibi girişimcilikle ilişkili temel davranışsal boyutları ölçmek üzere tasarlanmıştır.

Ölçeğin geliştirilmesi ve uyarlanması, teorik olarak girişimciliğin sadece kişilik özelliklerinden ibaret olmadığını, aynı zamanda gözlemlenebilir davranışlar bütünü olduğunu varsayar. Bu nedenle GDO, uygulamalı çalışmalarda girişimci eğitimlerinin veya örgütsel müdahalelerin davranış üzerindeki etkilerini değerlendirmede kritik bir rol oynar.

Yapı (Ölçülen Yapı)

Girişimci Davranış Ölçeği, psikolojik literatürde kabul gören çok boyutlu bir yapı olan Girişimci Davranış yapısını ölçmektedir. Bu yapı genellikle üç ana bileşen etrafında şekillenir:

• Yenilikçilik (Innovativeness): Yeni fikirler üretme, yeni yöntemler deneme ve yaratıcı çözümler geliştirme eğilimi.
• Proaktiflik (Proactiveness): Fırsatları aktif olarak arama, geleceğe yönelik hareket etme ve durumları kontrol altına alma çabası.
• Risk Alma (Risk-Taking): Belirsiz sonuçları olan projelere yatırım yapma veya önemli kaynakları tehlikeye atma isteği.

Ölçek, bu davranışsal eğilimleri, bireyin günlük kararlarında ve stratejik eylemlerinde ne ölçüde sergilediğini belirleyerek girişimcilik potansiyelini davranışsal düzeyde analiz etmeyi sağlar.

Geçerlik

Uyarlama çalışmasında (Akkoç vd., 2019), ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek için genellikle doğrulayıcı ve/veya açımlayıcı faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır. Adaptasyon sürecinde, ölçeğin orijinal yapısının Türkçe örneklemde de korunduğu gösterilmeye çalışılmıştır.

Yapı geçerliği bulguları, ölçek maddelerinin teorik olarak öngörülen boyutlara uygun bir şekilde yüklendiğini ortaya koymuştur. Bu, ölçeğin gerçekten girişimci davranışın alt boyutlarını ölçtüğünü doğrulamaktadır. Çalışmanın detaylı geçerlik analizleri, Akkoç ve arkadaşlarının 2019 tarihli makalesinde sunulmuştur.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) kullanılarak raporlanmıştır. Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve ölçüm hatasının düşük olduğunu göstermektedir.

Uyarlama çalışmasında elde edilen Cronbach Alfa değerleri, Girişimci Davranış Ölçeği’nin Türkçe formunun yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu kanıtlamıştır. Bu durum, ölçeğin bilimsel araştırmalarda tekrarlanabilir sonuçlar üretme kapasitesini desteklemektedir.

Faktör Analizi

Akkoç, Çalışkan ve Turunç (2019) tarafından yapılan uyarlama çalışmasında, ölçeğin kültürel adaptasyonunu takiben yapısal geçerliğini incelemek amacıyla Faktör Analizi uygulanmıştır. Bu analizler, ölçeğin orijinal yapısının (genellikle çok faktörlü) Türk kültüründe de geçerli olup olmadığını test etmek için hayati öneme sahiptir.

Araştırmacılar, muhtemelen Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanarak, ölçeğin maddelerinin Yenilikçilik, Proaktiflik ve Risk Alma gibi beklenen boyutlar altında gruplandığını ve yeterli uyum indekslerine (CFI, TLI, RMSEA) sahip olduğunu belirtmişlerdir. Bu sonuçlar, ölçeğin yapısal bütünlüğünün korunduğunu göstermektedir.

Ölçüm Aracı

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme formatı kullanılır. (Detaylı derecelendirme bilgisi orijinal kaynakta belirtilmemiştir, ancak tipik olarak 5 veya 7 noktalı Likert ölçeği kullanılır.)

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlanan Dil)

Popülasyon Grubu: Yetişkinler, Çalışanlar veya Üniversite Öğrencileri (Genellikle girişimcilik potansiyelini veya davranışını sergileyen bireyler).

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri.

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması için kullanılan örneklem, Türkiye’deki farklı sektörlerdeki çalışanlardan veya üniversite öğrencilerinden oluşmuştur.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan kağıt veya çevrimiçi anket formu.

Anahtar Kelimeler

Yenilikçilik, Proaktiflik, Risk Alma, Psikometrik Özellikler, Cronbach Alfa, Ölçek Geliştirme, Yönetim, İşletme.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: İrfan Akkoç

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Makalede belirtilmemiştir.

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar İletişim)

Yazışma Adresi: Yazışma adresi makalede detaylı olarak belirtilmemiştir, ancak sorumlu yazar e-posta yoluyla ulaşılabilir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019 (Uyarlama çalışmasının yayımlandığı yıl).

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için genellikle sorumlu yazardan (İrfan Akkoç) izin alınması gerekmektedir. Kullanım ücreti bilgisi makalede belirtilmemiştir.

Kaynaklar

Akkoç, İ., Çalışkan, A. ve Turunç, Ö. (2019). Girişimci davranış: Bir ölçek uyarlama çalışması. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 14(1), 1-10.

Makalenin tam metnine Dergipark üzerinden ulaşılabilir: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF’i aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: girisimci-davranis-olcegi-toad.pdf

Girişimci Davranış Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır.