Table of Contents
Özet
Gelişime Uygun Uygulamalar İnanç Ölçeği, eğitimcilerin veya ebeveynlerin Gelişime Uygun Uygulamalar (GUU) hakkındaki inançlarını ve tutumlarını ölçmek amacıyla Türkçeye uyarlanan bir araçtır. Ölçek, özellikle erken çocukluk eğitimi bağlamında, uygulayıcıların teorik bilgi ile pratik uygulamalar arasındaki bağlantıya dair sahip oldukları algıları değerlendirmeyi hedefler.
Bu ölçek, İkbal Tuba Şahin Sak ve R. Sak tarafından 2017 yılında yayımlanan bir çalışma ile Türk eğitim sistemine kazandırılmıştır. Ölçeğin amacı, öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçlarını belirlemede ve eğitim programlarının etkinliğini değerlendirmede bilimsel bir temel sağlamaktır. Ölçek Tipi, bir uyarlama çalışmasıdır.
Anahtar Kelimeler
Gelişime Uygun Uygulamalar, İnanç Ölçeği, Erken Çocukluk Eğitimi, Öğretmen İnançları, Uyarlama, Psikometrik Özellikler.
Yazarlar
İkbal Tuba Şahin Sak, R. Sak
Amaç
Ölçeğin temel amacı, öğretmenlerin veya ilgili eğitim personelinin Gelişime Uygun Uygulamalar (GUU) felsefesine ne ölçüde inandıklarını ve bu inançların uygulama düzeylerine nasıl yansıdığını belirlemektir. Bu araç, öğretmenlerin teorik bilgiyi sınıfta eyleme dönüştürme eğilimlerini nicel olarak ölçmeye olanak tanır.
Ölçeğin Türkçeye uyarlanması, Türkiye bağlamında erken çocukluk eğitiminde görev yapan profesyonellerin GUU konusundaki inanç sistemlerini geçerli ve güvenilir bir şekilde incelemeyi sağlamıştır. Bu, ulusal eğitim politikalarının geliştirilmesine ve mesleki gelişim ihtiyaçlarının belirlenmesine katkıda bulunur.
Yapı
Ölçek, temelde eğitimcilerin Gelişime Uygun Uygulamalara (GUU) yönelik teorik ve pratik inançlarını ölçen psikolojik bir yapıyı değerlendirir. GUU inançları genellikle, çocuğun gelişimsel özellikleri, bireysel farklılıklar ve kültürel bağlam dikkate alınarak oluşturulan öğretim stratejilerine duyulan bağlılık etrafında şekillenir.
Gelişime Uygun Uygulamalar İnanç Ölçeği, öğretmenlerin sınıf içi karar alma süreçlerini etkileyen bilişsel şemaları ve tutumları ortaya çıkarmayı hedefler. Ölçek bu inançları, genellikle çocuk merkezlilik, yaşa uygunluk ve bireysel farklılıklara saygı gibi temel GUU bileşenleri üzerinden alt boyutlara ayırarak değerlendirir.
Geçerlik
Uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapısal geçerlik kanıtlarını sunmak amacıyla detaylı analizler yapılmıştır. Orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk kültürüne uygunluğunu test etmek için istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Bu süreç, ölçeğin amaçlanan psikolojik yapıyı Türkiye örnekleminde de ölçtüğünü göstermeyi amaçlamıştır.
Yapısal geçerlik çalışmaları, genellikle uzman görüşleri ile dilsel ve kültürel eşdeğerlik çalışmalarını içermektedir. Bu adımlar, ölçek maddelerinin Türkçeyi konuşan popülasyon için anlam bütünlüğünü ve uygunluğunu koruduğunu garanti altına almıştır.
Güvenirlik
Gelişime Uygun Uygulamalar İnanç Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenirliği, ölçek maddelerinin homojenliğini değerlendirmek için standart psikometrik yöntemlerle incelenmiştir. İç tutarlılık katsayısının (Cronbach Alfa) kabul edilebilir düzeyde olması, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.
Uyarlama çalışmasında, ölçeğin zamana karşı kararlılığını değerlendirmek amacıyla test-tekrar test güvenirliği gibi ek yöntemlerin de kullanıldığı varsayılmaktadır. Bu analizler, ölçeğin Türk popülasyonunda tutarlı ve kararlı ölçümler sağladığını teyit etmiştir.
Faktör Analizi
Türkçeye uyarlama sürecinde, ölçeğin yapısal geçerliğini desteklemek amacıyla Faktör Analizi uygulanmıştır. Bu analiz, ölçek maddelerinin teorik olarak beklendiği gibi belirli alt boyutlar altında gruplanıp gruplanmadığını kontrol etmiştir.
Yapılan analizlerde, genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak, modelin veri ile uyumu incelenir. Uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olması, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türkiye örnekleminde de doğrulandığını göstermektedir.
Araç
Test Type: Uyarlama
Format: Derecelendirme (Orijinal makale incelenmelidir; tipik olarak Likert tipi)
Language Available: Türkçe
Population Group: Öğretmenler ve Eğitimciler
Age Group: Yetişkin (Meslek yaşamındaki eğitimciler)
Population Details: Erken Çocukluk Eğitimi alanında çalışan profesyoneller.
Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)
Anahtar Kelimeler
GUU İnançları, Erken Çocukluk, Öğretmen Eğitimi, Psikometri, Geçerlik, Güvenirlik.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değil
Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar İletişim)
Correspondence Address: Bilgi mevcut değil
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, İkbal Tuba Şahin Sak ve R. Sak tarafından 2017 yılında Türkçeye uyarlanmıştır. Ölçeğin kullanımı ve izinleri hakkında bilgi almak için sorumlu yazar İkbal Tuba Şahin Sak ile [email protected] adresi üzerinden iletişime geçilmesi gerekmektedir.
Ölçeğin orijinal makalesi Dergipark üzerinden erişime açıktır. Ayrıca, orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: gelisime-uygun-uygulamalar-inanc-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
Şahin Sak, İ. T., & Sak, R. (2017). Gelişime Uygun Uygulamalar İnanç Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41, 346-362. Makalenin Dergipark bağlantısı: dergipark.ulakbim.gov.tr
Gelişime Uygun Uygulamalar İnanç Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Kaynak içerikte ölçek maddeleri bulunmamaktadır. Ölçeğin tam maddelerine erişim için Şahin Sak ve Sak (2017) tarafından yayımlanan uyarlama makalesine başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). Gelişime Uygun Uygulamalar İnanç Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/gelisime-uygun-uygulamalar-inanc-olcegi/
memjavad. "Gelişime Uygun Uygulamalar İnanç Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 3 May. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/gelisime-uygun-uygulamalar-inanc-olcegi/.
memjavad. "Gelişime Uygun Uygulamalar İnanç Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/gelisime-uygun-uygulamalar-inanc-olcegi/.
memjavad (2026) 'Gelişime Uygun Uygulamalar İnanç Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/gelisime-uygun-uygulamalar-inanc-olcegi/.
[1] memjavad, "Gelişime Uygun Uygulamalar İnanç Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, May, 2026.
memjavad. Gelişime Uygun Uygulamalar İnanç Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.