Makyavelist Yönetsel Uygulamalar Ölçeği

Özet

Makyavelist Yönetsel Uygulamalar Ölçeği, Makyavelizm kavramının örgütsel bağlamda yöneticiler tarafından nasıl uygulandığını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir uyarlama aracıdır. Bu ölçek, yöneticilerin kariyer hedeflerine ulaşmak için manipülatif, çıkarcı ve etik dışı stratejileri ne ölçüde kullandığını değerlendirir. Ölçeğin Türkçe adaptasyonu ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi, 2018 yılında Özsoy, Saygılı ve Yıldırım tarafından gerçekleştirilmiştir.

Ölçek, özellikle örgütsel davranış ve yönetim psikolojisi alanlarında, yöneticilerin karanlık üçlü kişilik özelliklerinden biri olan Makyavelist eğilimlerini operasyonel düzeyde analiz etmeye olanak tanır. Ölçeğin adaptasyonu, Türkiye’deki Örgütsel Davranış çalışmalarına sağlam bir psikometri aracı sunarak alana önemli bir katkı sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Makyavelizm, Yönetsel Uygulamalar, Örgütsel Davranış, Uyarlama, Yönetim Psikolojisi, Psikometri.

Yazarlar

Emrah ÖZSOY, Murat Saygılı, Kadir Yıldırım.

Amaç

Makyavelist Yönetsel Uygulamalar Ölçeği’nin temel amacı, uluslararası literatürde kullanılan Makyavelist yönetsel davranışları ölçen bir aracın Türk kültürüne ve diline uyarlanmasını sağlamaktır. Bu adaptasyon çalışması, ilgili yapının geçerlik ve güvenirlik kanıtlarını sunarak, Türk yöneticilerin Makyavelist eğilimlerini bilimsel standartlarda ölçebilecek bir araç oluşturmayı hedeflemiştir.

Ölçek, yönetim kademesinde bulunan bireylerin, kişisel çıkarları doğrultusunda diğerlerini sömürme, manipüle etme ve duygusal mesafeyi koruma gibi davranışlarını sistematik olarak incelemek için tasarlanmıştır. Bu sayede, Makyavelist liderliğin örgütsel sonuçlar (örneğin, iş tatmini, etik iklim, performans) üzerindeki etkileri araştırılabilir.

Yapı (Ölçülen Yapı)

Ölçek, temel olarak yönetsel Makyavelizm yapısını ölçmektedir. Makyavelizm, bireyin hedeflerine ulaşmak için manipülasyonu, duygusal mesafeyi ve ahlaki kayıtsızlığı kullanma eğilimi olarak tanımlanır. Yönetsel bağlamda bu, yöneticinin astlarını, meslektaşlarını veya genel olarak örgütsel kaynakları kendi menfaatleri için kullanma biçimlerini kapsar.

Ölçülen yapı, genellikle üç temel boyutta incelenir: 1) Güç ve kontrolü artırmaya yönelik stratejik manipülasyon, 2) Başkalarına karşı duyulan şüphecilik ve güvensizlik, 3) Etik standartlara veya ahlaki kaygılara karşı duyarsızlık. Ölçek maddeleri, bu davranışsal eğilimlerin yönetim uygulamalarına yansımasını yakalamaya odaklanmıştır.

Geçerlik

Özsoy, Saygılı ve Yıldırım (2018) tarafından yürütülen adaptasyon çalışmasında, ölçeğin yapı geçerliği faktör analizi teknikleri kullanılarak incelenmiştir. Yapılan analizler, orijinal ölçeğin teorik yapısının Türkçe formda da korunduğunu göstermeyi amaçlamıştır.

Çalışmada ayrıca, ölçeğin ayırt edici geçerliği (discriminant validity) ve birleşen geçerliği (convergent validity) incelenmiş olup, Makyavelist Yönetsel Uygulamalar Ölçeği’nin, narsisizm ve psikopati gibi diğer karanlık üçlü özellikleri ile ilişkili olduğu ancak onlardan ayrıştığı gösterilmiştir. Bu bulgular, ölçeğin Makyavelist yönetim davranışını geçerli bir şekilde ölçtüğüne dair kanıtlar sunmaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplamalarıyla değerlendirilmiştir. Adaptasyon çalışmasında elde edilen yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçeğin güvenilir olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik çalışmalarında ayrıca, ölçeğin zamana karşı istikrarını test etmek amacıyla test-tekrar test yönteminin de kullanılmış olması muhtemeldir. Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin tekrarlanan uygulamalarda tutarlı sonuçlar vereceğini işaret eder.

Faktör Analizi

Makyavelist Yönetsel Uygulamalar Ölçeği’nin Türkçe formunun faktör yapısını belirlemek amacıyla hem Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. AFA, ölçeğin kaç faktörden oluştuğunu keşfetmek için, DFA ise orijinal teorik yapının Türk örnekleminde ne ölçüde doğrulandığını test etmek için uygulanmıştır.

Faktör analizleri sonucunda elde edilen model uyum indeksleri, ölçeğin çok boyutlu yapısının Türk kültürüne uygun olduğunu ve Makyavelist yönetsel uygulamaların farklı alt boyutlarını başarılı bir şekilde temsil ettiğini ortaya koymuştur.

Ölçüm Aracı

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Kaynakta belirtilmemiştir, ancak genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanılır (Örneğin: “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a).

Language Available: Türkçe

Population Group: Örgütlerde çalışan yöneticiler ve çalışanlar (özellikle yöneticilerin davranışlarını değerlendiren çalışanlar).

Age Group: Yetişkin (18 yaş ve üzeri).

Population Details: Türkiye’deki çeşitli sektörlerde çalışan beyaz yakalı profesyoneller ve yöneticiler. Adaptasyon çalışmasında kullanılan örneklemin detayları orijinal makalede mevcuttur.

Test Methodology: Öz bildirim envanteri (Self-report inventory) veya gözlemci değerlendirmesi (yöneticinin davranışlarının çalışanlar tarafından değerlendirilmesi).

Anahtar Kelimeler

Makyavelizm, Psikometri, Örgütsel Davranış, Yönetici Davranışları, Ölçek Geliştirme, Liderlik Stilleri.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar Emrah ÖZSOY)

Correspondence Address: Sakarya Üniversitesi, İşletme Fakültesi, Türkiye (Sorumlu Yazarın tahmini kurumsal adresi).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal adaptasyon çalışması 2018 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için genellikle sorumlu yazar Emrah ÖZSOY ile iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Ölçeğin tam metnine ve psikometrik detaylarına ulaşmak için sorumlu yazar ile e-posta yoluyla iletişim kurulabilir. Ölçeğin orijinal PDF’i aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: makyavelist-yonetsel-uygulamalar-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Özsoy, E., Saygılı, M., & Yıldırım, K. (2018). Examining the psychometric properties of the Machiavellian Managerial Practices Scale. Journal Of Organizational Behavior Research, 3(2), 305-314.

Makyavelist Yönetsel Uygulamalar Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Makyavelist Yönetsel Uygulamalar Ölçeği’nin orijinal maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Ölçek maddelerinin tamamına erişim için yukarıda belirtilen referans makalenin incelenmesi veya sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.