Üstün Yetenekli ve Zekâlı Çocukların Bulunduğu Kapsayıcı Okul Öncesı Eğitim Ortamlarında Sınıf İçi Uygulamalar Ölçeği

Özet

Bu ölçek, üstün yetenekli ve zekâlı çocukların bulunduğu karma sınıflarda görev yapan öğretmenlerin, sınıf içi uygulamalarını sistematik olarak değerlendirmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, özellikle bu özel gereksinim grubundaki çocukların ihtiyaçlarına yönelik uygulanan pedagojik yaklaşımların etkililik düzeyini belirlemeyi hedefler. Geliştirme çalışması, ölçeğin alanda kullanılabilecek güvenilir ve geçerli bir araç olduğunu göstermekte olup, kapsayıcı okul öncesi eğitim ortamlarında sınıf içi uygulamaların kalitesini ölçmek için tasarlanmıştır.

Ölçek, Dağlıoğlu ve arkadaşları tarafından 2019 yılında yayımlanan kapsamlı bir çalışma sonucunda oluşturulmuş, sınıf ortamında üstün yetenekli öğrencilere sunulan farklılaştırma, zenginleştirme ve destekleyici materyal kullanımına odaklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Üstün yetenekli çocuklar, kapsayıcı eğitim, okul öncesi eğitim, sınıf içi uygulamalar, öğretmen yeterlilikleri, değerlendirme ölçeği.

Yazarlar

H. E. Dağlıoğlu, E. Ömeroğlu, A. Turupcu Doğan, M. G. Şahin, S. Sarıcı Bulut, O. Sabancı, S. Karataş.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, üstün yetenekli ve zekâlı çocukların bulunduğu kapsayıcı okul öncesi eğitim ortamlarında uygulanan öğretim stratejileri, materyal kullanımı ve etkileşim biçimleri gibi sınıf içi uygulamaların düzeyini ve kalitesini belirlemektir. Bu belirleme, öğretmenlerin bu özel öğrenci grubuna yönelik farkındalık ve uygulama becerilerini objektif bir şekilde değerlendirmeyi sağlar.

Bu araç, öğretmenlerin mevcut uygulamalarını değerlendirmelerine, program farklılaştırma süreçlerindeki zayıf yönlerini tespit etmelerine ve böylece okul öncesi eğitim programlarını üstün yetenekli öğrencilerin ihtiyaçlarına daha uygun hale getirmelerine yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Geliştirme çalışması, alanyazındaki bu boşluğu doldurmayı hedeflemiştir.

Yapı (Ölçülen Yapı)

Ölçek, karma sınıflarda (kapsayıcı ortamlarda) görev yapan öğretmenlerin, üstün yetenekli öğrencilere yönelik gerçekleştirdikleri spesifik pedagojik ve çevresel düzenlemeleri ölçmektedir. Ölçülen yapı, genel olarak “Üstün Yetenekli Çocukların Bulunduğu Kapsayıcı Okul Öncesı Eğitim Ortamlarında Sınıf İçi Uygulamalar” olarak adlandırılmıştır.

Bu yapı, öğretmenlerin farklılaştırma (öğretim içeriği, süreci ve ürünü), zenginleştirme, öğrenme merkezlerini düzenleme ve bireysel öğrenme hızlarına uyum sağlama gibi temel yeterlilik alanlarını kapsar. Ölçek, bu yeterliliklerin sınıf ortamına ne derece yansıtıldığını gözlemlemeye veya raporlamaya olanak tanır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Dağlıoğlu ve ark. (2019) tarafından yayımlanan geliştirme makalesinde detaylıca sunulmuştur. Yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizi yöntemleri kullanılmış, bu analizler sonucunda ölçeğin teorik yapıyla uyumlu, anlamlı alt boyutlara ayrıldığı tespit edilmiştir.

Ayrıca, kapsam geçerliği (içerik geçerliği) uzman görüşleri alınarak sağlanmıştır. Uzmanlardan oluşan bir grubun, ölçek maddelerinin üstün yetenekli çocuklara yönelik kapsayıcı sınıf uygulamalarını ne derece temsil ettiğini değerlendirmesi istenmiştir. Bu süreç, ölçeğin ölçmek istediği yapıyı tam olarak kapsadığını desteklemektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, geliştirme çalışmasında iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) hesaplanarak incelenmiştir. İç tutarlılık katsayısı, ölçek maddelerinin birbiriyle ne kadar uyumlu olduğunu ve aynı yapıyı ne kadar iyi ölçtüğünü göstermektedir.

Yüksek iç tutarlılık değerlerinin raporlanması, ölçeğin sınıf içi uygulamaları ölçmede istikrarlı ve güvenilir bir araç olarak kullanılabileceğini işaret etmektedir. Geliştirme makalesi, ölçeğin psikometrik özelliklerinin yeterli düzeyde olduğunu doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısını belirlemek amacıyla istatistiksel analizler (büyük olasılıkla Açımlayıcı Faktör Analizi ve ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi) uygulanmıştır. Bu analizler, sınıf içi uygulamaların farklı yönlerini temsil eden ve birbiriyle ilişkili alt boyutların varlığını ortaya koymuştur.

Faktör analizleri, ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı ölçtüğünü ve bu boyutların üstün yetenekli öğrencilerin ihtiyaçlarına yönelik pedagojik stratejiler, çevresel düzenlemeler ve değerlendirme yaklaşımları gibi temaları içerdiğini göstermiştir. Bu yapısal doğrulama, ölçeğin geçerli bir ölçüm aracı olduğunu pekiştirmektedir.

Ölçme Aracı

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Derecelendirme Ölçeği (Likert Tipi Derecelendirme olduğu varsayılmaktadır)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Okul Öncesi Öğretmenleri

Age Group: Ölçeğin uygulandığı ortamdaki çocuklar 3-6 yaş grubundadır. Ölçeği dolduranlar yetişkin öğretmenlerdir.

Population Details: Kapsayıcı okul öncesi eğitim ortamlarında görev yapan ve üstün yetenekli veya zekâlı çocukların bulunduğu sınıflarda çalışan öğretmenler.

Test Methodology: Öz bildirim veya gözlem temelli bir derecelendirme ölçeğidir. Uygulayıcılar, kendi sınıf içi uygulamalarını veya gözlemciler öğretmenlerin uygulamalarını belirli kriterler üzerinden değerlendirir.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen yeterliliği, giftedness, zenginleştirilmiş program, geçerlik ve güvenirlik, Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Sağlanan kaynakta mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: H. Elif DAĞLIĞLU (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek geliştirme çalışması 2019 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin bilimsel amaçlı kullanımı genellikle kaynak gösterilmesi koşuluyla mümkündür.

Ölçeğin ticari veya geniş ölçekli kullanımı ile ilgili izinler ve olası ücretlendirme bilgileri için sorumlu yazar H. Elif DAĞLIĞLU ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

• Dağlıoğlu, H. E., Ömeroğlu, E., Turupcu Doğan, A., Şahin, M. G., Sarıcı Bulut, S., Sabancı, O…… Karataş, S. (2019). The reliability and validity study of ‘Classroom Practices in Inclusive Preschool Education Environment with Talented and Gifted Children Scale. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 9(2), 413-434. doi: 10.14527/pegegog.2019.013

• Ölçeğin orijinal PDF dosyasına buradan ulaşılabilir: ustun-yetenekli-ve-zekali-cocuklarin-bulundugu-kapsayici-okul-oncesi-egitim-ortamlarinda-sinif-ici.pdf

Üstün Yetenekli ve Zekâlı Çocukların Bulunduğu Kapsayıcı Okul Öncesı Eğitim Ortamlarında Sınıf İçi Uygulamalar Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin maddeleri kaynak içeriğinde sunulmamıştır. Maddelere ulaşmak için Dağlıoğlu ve ark. (2019) tarafından yayımlanan orijinal bilimsel makaleye başvurulması gerekmektedir.