Gelecekteki İnsana Yakışır İş Ölçeği/ Gelecekteki Saygın İş Ölçeği (Future Decent Work Scale)

Özet

Gelecekteki İnsana Yakışır İş Ölçeği (GİİYÖ), bireylerin kariyer beklentileri ve çalışma hayatına dair algıları bağlamında, gelecekteki iş yaşamlarına yönelik Saygın İş kavramını nasıl algıladıklarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, mevcut bir yapının Türkçe bağlamına uyarlanması olarak sunulmuştur. Ölçeğin uyarlama çalışması, Keser ve Büyükgöze-Kavas (2021) tarafından gerçekleştirilmiş olup, kariyer danışmanlığı ve endüstriyel/örgüt psikolojisi alanlarında kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Ölçek, katılımcıların gelecekteki çalışma koşulları, sosyal güvenlik, iş tatmini ve insana yaraşır çalışma standartlarına ilişkin beklentilerini değerlendirmeyi hedefler. Derecelendirme sistemi olarak 7’li Likert tipi bir ölçek kullanır.

Anahtar Kelimeler

Saygın İş, Gelecekteki Saygın İş, Kariyer Gelişimi, İş Beklentileri, İş Psikolojisi, Ölçek Uyarlaması, Psikometri

Yazarlar

Keser, A., Büyükgöze-Kavas, A. (Sorumlu Yazar: Ayşenur Büyükgöze Kavas)

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, bireylerin gelecekteki iş yaşamlarına yönelik beklentilerini, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından tanımlanan Saygın İş (Decent Work) çerçevesinde bilimsel olarak ölçmektir. Bu beklentiler, özellikle genç yetişkinlerin veya kariyer planlama aşamasındaki öğrencilerin mesleki geleceklerine dair tutumlarını ve kaygılarını belirlemede kritik rol oynar.

Ölçek, araştırmacılara ve kariyer danışmanlarına, bireylerin gelecekteki iş kalitesine dair algılarını sistematik bir şekilde değerlendirme imkanı sunarak, eğitim ve müdahale programlarının etkinliğini artırmayı amaçlamaktadır.

Yapı

Gelecekteki İnsana Yakışır İş Ölçeği, Saygın İş kavramının çok boyutlu yapısını ölçmektedir. Saygın İş, yalnızca ekonomik yeterliliği değil, aynı zamanda sosyal koruma, haklar, işyerinde saygı, güvenlik ve sosyal diyaloğu da içeren kapsamlı bir yapıdır. Bu ölçek, bu genel yapının, bireylerin henüz deneyimlemedikleri ancak bekledikleri gelecekteki iş rollerine nasıl yansıdığını araştırmaktadır. Ölçeğin alt boyutları (eğer mevcutsa), muhtemelen adil ücret, güvenli çalışma ortamı, sosyal güvence ve kariyer gelişim olanakları gibi bileşenleri içermektedir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışması, Keser ve Büyükgöze-Kavas (2021) tarafından gerçekleştirilmiştir. Uyarlama sürecinde, ölçeğin orijinal yapısının Türkçe kültürü ve dili bağlamında geçerliliğini koruyup korumadığı incelenmiştir.

Kaynak içerikte spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, uyarlama çalışması genellikle yapı geçerliğini test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gibi istatistiksel yöntemleri kullanır. Bu analizler, ölçek maddelerinin, teorik olarak ölçmesi beklenen yapıları ne derece temsil ettiğini gösterir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışması, geçerlik çalışmasıyla eş zamanlı olarak sunulmuştur (Keser ve Büyükgöze-Kavas, 2021). Güvenirlik, ölçeğin zamana ve farklı uygulamalara karşı tutarlılığını ifade eder.

Uyarlama çalışmalarında güvenirlik genellikle iç tutarlılık katsayıları (örneğin, Cronbach Alfa) ve test-tekrar test yöntemleri ile değerlendirilir. Ölçeğin maddelerinin kendi aralarında ne kadar tutarlı olduğunu gösteren bu katsayılar, ölçeğin ölçme hatasını minimize etme yeteneği hakkında bilgi verir. Spesifik güvenirlik değerleri kaynak içerikte mevcut değildir.

Faktör Analizi

Gelecekteki İnsana Yakışır İş Ölçeği’nin psikometrik özelliklerinin belirlenmesi sürecinde faktör analizinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Ölçek bir uyarlama olduğu için, genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak orijinal yapının Türkçe veri seti üzerinde doğrulanıp doğrulanmadığı incelenmiştir.

Faktör analizi, ölçeğin temel yapısını ve boyutlarını ortaya koyar. Bu süreç, maddelerin hangi temel bileşenler altında toplandığını göstererek, gelecekteki Saygın İş algısının kaç farklı boyuttan oluştuğunu bilimsel olarak destekler.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Genellikle üniversite öğrencileri veya iş hayatına yeni atılacak genç yetişkinler. (Uyarlama çalışması popülasyonu: VIIIth International Eurasian Educational Research Congress sunumuna göre üniversite öğrencileri veya ilgili eğitim grupları).

Yaş Grubu: Ergenlik sonu ve Genç Yetişkinlik dönemi (Tahmini: 18-30 yaş arası).

Popülasyon Detayları: Orijinal kaynakta detaylı popülasyon bilgisi (örneklem büyüklüğü, demografik dağılım) belirtilmemiştir; ancak çalışma, eğitim araştırmaları kongresinde sunulmuştur.

Test Metodolojisi: 7’li Likert tipi derecelendirme sistemi kullanılmıştır. Katılımcılar, verilen ifadelere ne ölçüde katıldıklarını 1 (Kesinlikle katılmıyorum) ile 7 (Kesinlikle Katılıyorum) arasında işaretlerler. Yüksek puanlar, gelecekteki iş beklentilerinin Saygın İş standartlarına daha uygun algılandığını gösterir.

Anahtar Kelimeler

İş Güvenliği, Sosyal Koruma, Kariyer Psikolojisi, Geçerlik, Güvenirlik, Likert Ölçeği, Saygın İş

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Kurumsal E-posta Adresleri: Ayşenur Büyükgöze Kavas: [email protected]

Yazışma Adresi: Orijinal kaynakta tam yazışma adresi belirtilmemiştir, ancak yazarın çalıştığı kurum bilgisi (OMÜ) mevcuttur.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin uyarlama çalışması 2021 yılında sunulmuştur. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve ücretlendirme bilgileri, sorumlu yazar Ayşenur Büyükgöze Kavas ile iletişime geçilerek öğrenilebilir.

Ölçeğe ait dokümanlara aşağıdaki bağlantılardan ulaşılabilir:

• Gelecekteki İnsana Yakışır İş Ölçeği’nin Word formatındaki dokümanı: gelecekteki-insana-yakisir-is-olcegi-gelecekteki-saygin-is-olcegi-future-decent-work-scale-toad.docx

• Gelecekteki İnsana Yakışır İş Ölçeği’nin orijinal PDF dokümanı: gelecekteki-insana-yakisir-is-olcegi-gelecekteki-saygin-is-olcegi-future-decent-work-scale-toad.pdf

Kaynaklar

Keser, A. ve Büyükgöze-Kavas, A. (2021). Gelecekteki Saygın İş Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Paper presented at the VIIIth International Eurasian Educational Research Congress, Aksaray Üniversitesi, 7-10 Temmuz 2021.

Gelecekteki İnsana Yakışır İş Ölçeği/ Gelecekteki Saygın İş Ölçeği (Future Decent Work Scale) Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sunulan kaynak içerikte açıkça listelenmemiştir; ancak detaylı maddelere yukarıda bağlantısı verilen PDF ve Word dokümanlarından ulaşılabilir.