Algılanan Gelecekteki İstihdam Edilebilirlik Ölçeği

Özet

Algılanan Gelecekteki İstihdam Edilebilirlik Ölçeği, bireylerin gelecekteki iş piyasasında iş bulma, işlerini sürdürme ve kariyerlerini geliştirme yeteneklerine dair öznel inançlarını ve beklentilerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, 2020 yılında Alkın, Korkmaz ve Balcı Çelik tarafından Türk kültürüne uyarlama çalışmasıyla kazandırılmıştır. Bu araç, özellikle genç yetişkinlerin ve kariyer geçişi yapan bireylerin istihdam edilebilirlik algılarını değerlendirmede önemli bir rol oynamaktadır.

Ölçek, bireyin kendi yetkinliklerini ve pazar koşullarını dikkate alarak oluşturduğu geleceğe yönelik kariyer beklentilerini 6’lı Likert tipi derecelendirme üzerinden yakalar. Bu öznel algının ölçülmesi, kariyer danışmanlığı ve insan kaynakları yönetimi alanlarında önemli çıkarımlar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Algılanan İstihdam Edilebilirlik, Gelecek Beklentisi, Kariyer Gelişimi, İş Gücü Piyasası, Psikometrik Ölçek, Uyarlama.

Yazarlar

Serdar Alkın, Osman Korkmaz, Seher Balcı Çelik.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin mevcut bilgi, beceri ve deneyimleriyle gelecekteki iş piyasasının taleplerini karşılayabilme yeterliliğini ne ölçüde algıladıklarını belirlemektir. Bu öznel değerlendirme, bireyin kariyer kararlarını, eğitim tercihlerini ve genel iş tatminini doğrudan etkilemektedir. Türkiye bağlamındaki uyarlama çalışması, özgün ölçeğin psikometrik özelliklerini koruyarak Türk örneklemleri üzerinde geçerli ölçümler yapabilmeyi hedeflemiştir.

Bu ölçek, kariyer danışmanlığı süreçlerinde danışanların güçlü ve zayıf yönlerini belirlemede, ayrıca eğitim kurumlarında öğrencilerin kariyer planlama ihtiyaçlarını saptamada değerli bir araç olarak kullanılabilir. Ölçek, istihdam edilebilirlik kavramının psikolojik boyutunu derinlemesine incelemeye olanak tanır ve geleceğe yönelik kaygıların anlaşılmasına yardımcı olur.

Yapı

Ölçek, psikolojideki temel yapı taşlarından biri olan Algılanan Gelecekteki İstihdam Edilebilirlik (Perceived Future Employability) yapısını ölçmektedir. Bu yapı, bireyin iş piyasasındaki değişimlere ne kadar hazır olduğunu, kişisel kaynaklarını ve pazar fırsatlarını nasıl değerlendirdiğini kapsayan bilişsel ve motivasyonel bir süreçtir. Yapı, yalnızca mevcut becerilere değil, aynı zamanda gelecekteki öğrenme ve adaptasyon potansiyeline odaklanmaktadır.

Ölçeğin orijinal yapısının genellikle içsel (bireysel beceriler, öz yeterlilik) ve dışsal (piyasa algısı, sosyal ağlar) istihdam edilebilirlik faktörlerini içerdiği varsayılmaktadır. Türkçeye uyarlama sürecinde, bu faktörlerin kültürel bağlamda tutarlılığının korunmasına dikkat edilmiştir.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçeye uyarlama çalışmasında geçerlik çalışmaları yürütülmüştür. Yapı geçerliğini test etmek amacıyla genellikle doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. Bu analizler, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde de korunduğunu göstermeyi amaçlamıştır, böylece ölçeğin teorik yapıyı amaca uygun olarak ölçtüğü desteklenmiştir.

Ek olarak, ölçüt bağıntılı geçerlik kapsamında ölçeğin, kariyer tatmini, iş arama öz yeterliliği veya kariyer adaptabilitesi gibi ilgili psikolojik yapılarla beklenen yönde ilişkiler gösterip göstermediği incelenmiştir. Bu çalışmalar, Algılanan Gelecekteki İstihdam Edilebilirlik Ölçeği’nin amacına uygun ve doğru ölçümler sağladığını teyit etmektedir.

Güvenilirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenilirliği, uyarlama çalışmasında Cronbach Alfa katsayısı hesaplanarak belirlenmiştir. Elde edilen katsayılar, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçeğin güvenilir sonuçlar ürettiğini göstermektedir. Güvenilirlik bulguları, ölçeğin bilimsel araştırmalarda tekrarlanabilir sonuçlar elde etme yeteneğini desteklemektedir.

Zamanla değişmezlik çalışmalarında (test-tekrar test), ölçeğin farklı zaman dilimlerinde uygulandığında bireylerin algılanan istihdam edilebilirlik düzeylerinin tutarlı kaldığı doğrulanmıştır. Bu, ölçeğin ölçtüğü yapının kısa vadede kararlı olduğunu gösterir.

Faktör Analizi

Alkın ve arkadaşları tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışması, ölçeğin yapısal uygunluğunu değerlendirmek için Faktör Analizi yöntemlerine başvurmuştur. Çalışmada, orijinal ölçeğin boyutluluğunu Türk kültürü bağlamında test etmek üzere Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA sonuçları, modelin veriyle uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu ve ölçeğin teorik olarak beklenen faktör yapısını koruduğunu göstermiştir.

Bu istatistiksel analizler, ölçeğin maddelerinin tek bir genel faktör altında mı toplandığını yoksa içsel ve dışsal istihdam edilebilirlik gibi alt boyutlara mı ayrıldığını netleştirmiştir. Elde edilen faktör yapısı, araştırmacılara gelecekteki istihdam edilebilirlik algısını detaylı bir şekilde inceleme imkanı sunar.

Ölçüm Aracı

Test Türü: Uyarlama (Türkçe geçerlik ve güvenilirlik çalışması yapılmış öz bildirim ölçeği).

Format: Öz bildirim raporlama ölçeği.

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri, genç yetişkinler ve çalışan profesyoneller.

Yaş Grubu: Genellikle 18 yaş ve üzeri yetişkinler.

Popülasyon Detayları: Kariyer planlama aşamasında olan veya iş piyasasında aktif olarak yer alan bireyler üzerinde kullanıma uygundur.

Test Metodolojisi: 6’lı Likert Ölçeği kullanılarak puanlama yapılır. Derecelendirme formatı: (1= Kesinlikle katılmıyorum – 6= Kesinlikle katılıyorum). Yüksek puanlar, bireyin gelecekteki istihdam edilebilirlik algısının yüksek olduğunu gösterir.

Anahtar Kelimeler

İş Psikolojisi, Kariyer Adaptasyonu, Öznel Kariyer Başarısı, Psikometrik Özellikler, Likert Ölçeği, Geçerlik, Güvenilirlik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Makalede belirtilmemiştir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar Serdar Alkın için).

Yazışma Adresi: İletişim, sorumlu yazarın e-posta adresi üzerinden sağlanabilir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçeye uyarlama çalışması 2020 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin akademik veya ticari olmayan araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Serdar Alkın ile iletişime geçilmesi önerilir. Telif hakkı ve kullanım izinleri hakkında detaylı bilgi, yayınlanan makalede bulunabilir.

Referanslar

Alkın, S., Korkmaz, O. ve Balcı Çelik, S. (2020). Algılanan Gelecekteki İstihdam Edilebilirlik Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. İş ve İnsan Dergisi, 7(1), 33-47. doi: 10.18394/iid.593944.

Ek Kaynak: Ölçeğin yayınlandığı makaleye ResearchGate üzerinden erişim sağlanabilir: researchgate.net.

Orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: algilanan-gelecekteki-istihdam-edilebilirlik-olcegi-toad.pdf

Algılanan Gelecekteki İstihdam Edilebilirlik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, orijinal kaynak içeriğinde sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına erişim, yalnızca yayınlanan referans makalesine başvurularak veya sorumlu yazar ile iletişime geçilerek mümkündür.