Fried Kırılganlık İndeksi

Özet

Fried Kırılganlık İndeksi’nin (FFI) bu formu, 2015 yılında Akın ve arkadaşları tarafından Türk toplumu için uyarlanmış ve kullanılmıştır. Bu uyarlama çalışması, Türkiye’de yaşayan toplum temelli yaşlı bireyler arasında kırılganlık sendromu prevalansını ve bununla ilişkili faktörleri belirlemeyi amaçlamıştır. Orijinal olarak Dr. Linda Fried tarafından geliştirilen Fried Kırılganlık Fenotipi kriterlerine dayanan bu ölçek, yaşlı popülasyonlarda fizyolojik rezerv kaybını ve olumsuz sağlık sonuçları riskini değerlendirmek için önemli bir araçtır. Uyarlama, ölçeğin Türk kültürü ve diline uygunluğunu sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Fried Kırılganlık İndeksi, Kırılganlık Sendromu, Geriatri, Yaşlılık, Uyarlama, Fiziksel Fonksiyon, Türk Popülasyonu

Yazarlar

Sibel Akın (Sorumlu Yazar), Mazıcıoglu, M., Mucuk, S., Gocer, S., Deniz, E., Arguvanlı, S., Ozturk, A.

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, toplum içinde yaşayan yaşlı bireylerde kırılganlık durumunun varlığını ve derecesini objektif kriterler kullanarak saptamaktır. Akın ve arkadaşlarının çalışmasında, ölçek özellikle Türk yaşlı popülasyonunda kırılganlık prevalansını belirlemek ve bu durumla ilişkili demografik, sosyal ve klinik faktörleri araştırmakta kullanılmıştır.

Fried Kırılganlık İndeksi (FFI), kırılganlığı sadece hastalık varlığı olarak değil, aynı zamanda azalmış fizyolojik kapasite ve artan risk durumu olarak tanımlayan bir fenotip modeline dayanır. Bu, klinisyenlere ve araştırmacılara müdahale gerektiren yüksek riskli bireyleri erken tespit etme imkanı sunar.

Yapı

Fried Kırılganlık İndeksi, kırılganlık sendromunu, yaşlanmaya bağlı olarak birden fazla fizyolojik sistemde azalmış rezervasyon ve stresörlere karşı direnç kaybı olarak kavramsallaştıran fiziksel bir fenotip modelini ölçer. Klasik Fried Kırılganlık Fenotipi, genellikle beş temel bileşeni değerlendirir:

• İstenmeyen Kilo Kaybı (Shrinking)
• Tükenmişlik/Yorgunluk (Exhaustion)
• Zayıflık (Weakness, kavrama gücü ile ölçülür)
• Yavaş Yürüme Hızı (Slowed Walking Speed)
• Düşük Fiziksel Aktivite Seviyesi (Low Physical Activity)

Bu beş kriterden kaç tanesinin mevcut olduğuna bağlı olarak bireyler “sağlam”, “kırılganlık öncesi” veya “kırılgan” olarak sınıflandırılır. Uyarlama çalışması, bu temel yapısal bileşenlerin Türk popülasyonunda da geçerli olduğunu varsayarak ilerlemiştir.

Geçerlik

Orijinal kaynakta geçerlik bilgisi ‘-‘ olarak belirtilmiş olsa da, uyarlama çalışmalarının doğası gereği, Akın ve arkadaşlarının 2015 tarihli makalesinde ölçeğin Türk popülasyonu için uygunluğunu gösteren geçerlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Bu analizler genellikle yapı geçerliği (ölçeğin teorik yapıyı ne kadar iyi yansıttığı) ve eş zamanlı geçerliği (FFI sonuçlarının, aynı anda uygulanan FRAIL ölçeği gibi diğer kırılganlık ölçümleriyle ne kadar tutarlı olduğu) içerir.

Özellikle, kırılganlık sendromunun klinik sonuçları (hastaneye yatış, düşme, ölüm) ile korelasyonu, ölçeğin prediktif geçerliğini gösteren kritik bir unsurdur. Detaylı geçerlik katsayıları ve istatistiksel bulgular için, kullanıcıların Akın et al. (2015) makalesine başvurması gerekmektedir.

Güvenirlik

Kaynakta güvenirlik bilgisi ‘-‘ olarak listelenmiştir. Ancak, bir ölçeğin psikometrik açıdan kabul edilebilir olması için güvenirlik testlerinden geçmesi zorunludur. Uyarlama çalışmasında genellikle ölçeğin iç tutarlılığı (Cronbach Alfa katsayısı) ve madde-toplam korelasyonları incelenir.

İç tutarlılık, ölçeği oluşturan maddelerin aynı yapıyı, yani kırılganlık yapısını, ne derece ölçtüğünü gösterir. FFI’nın fiziksel bileşenleri farklı sistemleri ölçtüğü için, yüksek bir Cronbach Alfa beklenmeyebilir, ancak her bir bileşenin ölçtüğü yapının güvenilirliği kritik öneme sahiptir.

Faktör Analizi

Fried Kırılganlık İndeksi, doğası gereği, Latent Değişken Modeli yerine bir kümülatif eksiklik modeli veya fenotip modeli olarak işler. Bu modelde, her bir bileşen (kilo kaybı, yorgunluk vb.) bağımsız bir risk faktörü olarak kabul edilir ve puanlama, mevcut risk faktörlerinin basit bir toplamıdır (0-5 arasında).

Bu nedenle, FFI’nın kendisi genellikle keşfedici veya doğrulayıcı faktör analizine tabi tutulmaz. Bunun yerine, beş bileşenin uluslararası literatürde belirlenen psikometri standartlarına uygun olarak ayrı ayrı ölçüldüğünden emin olunur. Uyarlama çalışmasında, orijinal yapının korunup korunmadığına dair analizler yapılmış olabilir.

Enstrüman

Test Type: Uyarlama (Adaptation) ve Klinik/Epidemiyolojik Tarama Ölçeği

Format: Beş kriterin klinik ölçümü ve raporlaması temelli ölçüm seti. Puanlama sistemi kategoriktir (0-5 arası birikimli puan).

Language Available: Türk Dili (Uyarlama dili) ve İngilizce (Orijinal dil).

Population Group: Yaşlı Bireyler

Age Group: Genellikle 65 yaş ve üzeri.

Population Details: Akın ve arkadaşlarının çalışmasında toplum temelli yaşayan Türk yaşlıları hedeflenmiştir.

Test Methodology: Fried Kırılganlık Fenotipi metodolojisi, fiziksel ölçümleri (yürüme hızı, kavrama gücü) ve öz bildirimi (yorgunluk, aktivite düzeyi) birleştirir.

Anahtar Kelimeler

Klinik Değerlendirme, Yaşlı Sağlığı, Kavrama Gücü, Yürüme Hızı, Fiziksel Aktivite, Kırılganlık, Yaşlanma

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiş.

Affiliation Email addresses: Sibel Akın’ın iletişim adresi: [email protected]

Correspondence Address: Belirtilmemiş.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Türk popülasyonunda kullanılan uyarlama çalışması 2015 yılında yayınlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kendisi orijinal olarak kamu sağlığı araştırmaları için tasarlanmış bir fenotip ölçümüdür. Telif hakkı ve kullanım ücretleri için sorumlu yazar Sibel Akın ile iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

Akın, S., Mazıcıoglu, M., Mucuk, S., Gocer, S., Deniz, E., Arguvanlı, S., & Ozturk, A. (2015). The prevalence of frailty and related factors in community-dwelling Turkish elderly according to modified Fried Frailty Index and FRAIL scales. Agıng Clinical and Experimental Research, 27(5), 703-709. DOI 10.1007/s40520-015-0337-0

Makalenin bağlantısı: proxy2.marmara-elibrary.com

Orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: fried-frailty-index-ffi-and-frail-scales-fatigue-resistance-ambulation-illness-low-weight-toad.pdf

[quads id=5]

Fried Kırılganlık İndeksi Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Bu akademik kaynak girişi için sağlanan orijinal içerikte Fried Kırılganlık İndeksi‘nin spesifik maddeleri bulunmamaktadır. Ölçek, Fried Kırılganlık Fenotipi’nin beş temel klinik bileşenini ölçen bir dizi fiziksel ve özbildirim testinden oluşmaktadır (İstenmeyen kilo kaybı, yorgunluk, zayıflık, yavaş yürüme hızı ve düşük fiziksel aktivite). Maddelerin tam listesi için, Akın ve arkadaşlarının 2015 tarihli orijinal yayınında belirtilen metodoloji bölümüne başvurulması gerekmektedir.