Table of Contents
Özet
Bu çalışma, Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Fen ve Teknoloji derslerini işlerken Argümantasyon Yöntemi ile ilgili tutumlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir tutum ölçeği sunmaktadır. Ölçek, öğretmen adaylarının bu pedagojik yaklaşıma karşı sahip oldukları duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri nicel olarak belirlemeyi hedeflemiştir. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin dört faktörlü bir yapı sergilediği ve geçerlik çalışmalarının tatmin edici düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Bu araç, öğretmen eğitim programlarında argümantasyon becerilerinin önemini vurgulamak ve bu yöntemin benimsenme düzeyini değerlendirmek için kritik bir rol oynamaktadır.
Ölçek geliştirme süreci, 2019 yılında gerçekleştirilen 13. Uluslararası Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Sempozyumu’nda bir bildiri olarak sunulmuştur. Ölçeğin geliştirilmesindeki temel motivasyon, Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının modern öğretim yöntemlerine adaptasyonunu ve bu yöntemlere yönelik algılarını bilimsel bir çerçevede incelemektir.
Anahtar Kelimeler
Argümantasyon Yöntemi, Tutum Ölçeği, Fen Bilgisi Öğretmen Adayları, Fen ve Teknoloji Eğitimi, Ölçek Geliştirme, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Pedagojik Yeterlik.
Yazarlar
Sultan Bilgin, N. Arıkan
[quads id=5]
Amaç
Ölçeğin temel amacı, Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının, Fen ve Teknoloji derslerinde bilimsel tartışma ve kanıta dayalı akıl yürütmeyi teşvik eden Argümantasyon Yöntemini kullanmaya yönelik mevcut tutumlarını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu tutumların belirlenmesi, öğretmen yetiştirme programlarının içeriğinin bu pedagojik ihtiyaca göre yeniden düzenlenmesine olanak tanır.
Ölçek, öğretmen adaylarının yenilikçi öğretim yaklaşımlarına karşı olan isteklilik, fayda algısı ve uygulama kaygısı gibi boyutlarını ortaya koyarak, eğitimcilerin bu alandaki eksiklikleri gidermesine ve profesyonel gelişim fırsatları sunmasına yardımcı olmayı amaçlamaktadır.
Yapı
Ölçek, öğretmen adaylarının Argümantasyon Yöntemine yönelik sahip olduğu genel tutumu ölçmektedir. Bu tutum, genellikle bilişsel (yöntemin faydasına inanma), duyuşsal (yöntemi kullanmaktan hoşlanma veya kaygı duyma) ve davranışsal (yöntemi uygulama eğilimi) bileşenleri içeren çok boyutlu bir psikolojik yapı olarak ele alınır.
Yapılan faktör analizi çalışmaları, ölçeğin bu tutum yapısını dört ana bileşen (faktör) üzerinden başarıyla ölçtüğünü göstermiştir. Bu faktörler, Argümantasyon Yönteminin ders içi uygulamalarına, öğrenci başarısına etkisine, kişisel yeterliğe ve yönteme yönelik genel kabul düzeyine ilişkin alt boyutları temsil etmektedir.
Geçerlik
Ölçeğin yapı geçerliği, istatistiksel analizler yoluyla detaylı olarak incelenmiştir. Elde edilen verilerin analizleri sonucunda, tutum ölçeğinin faktör sayısı 4 olarak belirlenmiştir. Bu faktör yapısının teorik beklentilerle uyumlu olup olmadığını test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır.
Argümantasyon yöntemine yönelik tutum ölçeğinin DFA sonuçları, modelin verilere “iyi uygun” bir ölçüm aracı olduğunu açıkça göstermiştir. Bu durum, ölçek maddelerinin, ölçülmek istenen teorik yapıyı (Argümantasyon Yöntemine Yönelik Tutum) geçerli bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamaktadır.
Güvenirlik
Kaynak referansta ölçeğin güvenirliğine dair spesifik bir istatistiksel değer (örneğin, Cronbach Alfa katsayısı) açıkça belirtilmemiştir. Ancak, geliştirme çalışmalarında geçerlik analizlerinin yüksek düzeyde sonuç vermesi, genellikle kabul edilebilir bir iç tutarlılığın varlığını işaret eder.
Ölçeğin psikometrik özelliklerinin tam olarak değerlendirilebilmesi için, gelecekteki çalışmalarda iç tutarlılık (Cronbach Alfa) ve test-tekrar test güvenirlik katsayılarının raporlanması önemlidir.
Faktör Analizi
Ölçek geliştirme çalışması kapsamında, verilerin psikometrik yapısını belirlemek amacıyla Faktör Analizi kullanılmıştır. Bu analiz sonucunda, ölçeğin Argümantasyon Yöntemine yönelik tutumu ölçen dört temel faktörden oluştuğu belirlenmiştir.
Dört faktörlü yapının uyumu, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test edilmiştir. DFA, ölçeğin kuramsal yapısının (dört faktör) toplanan verilerle ne kadar örtüştüğünü gösteren önemli bir istatistiksel tekniktir. Elde edilen uygunluk indeksleri, ölçeğin teorik yapısının güçlü ve tutarlı olduğunu doğrulamıştır.
Araç
Test Type: Geliştirme (Development)
Format: Kaynakta belirtilmemiştir, ancak tipik bir tutum ölçeği olarak büyük olasılıkla Likert Tipi derecelendirme kullanılmıştır (Örneğin, 5’li veya 7’li Likert). Derecelendirme bilgisi orijinal kaynakta mevcut değildir.
Language Available: Türkçe
Population Group: Fen Bilgisi Öğretmen Adayları (Pre-service Science Teachers)
Age Group: Genellikle 18-25 yaş aralığındaki üniversite öğrencileri (Öğretmenlik programına kayıtlı).
Population Details: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi’nde eğitim gören Fen Bilgisi Öğretmenliği lisans programı öğrencileri.
Test Methodology: Nicel araştırma yöntemleri kullanılarak anket yoluyla veri toplama ve ardından Keşfedici ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri uygulama.
Anahtar Kelimeler
Öğretmen Eğitimi, Bilimsel Tartışma, Pedagojik Tutum, Öğretim Yöntemleri, Fen Öğretimi, Öğretmen Adayları, Argümantasyon.
[quads id=5]
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değil.
Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değil.
Correspondence Address: Sorumlu Yazar: Sultan Bilgin. İlgili kurum: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi (2019 tarihindeki sunum yeri).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanım izni ve ücret bilgisi kaynakta belirtilmemiştir. Akademik amaçlı kullanımlar için sorumlu yazar Sultan Bilgin ile iletişime geçilmesi önerilir.
Test Yılı: Ölçek geliştirme çalışması 2019 yılında sunulmuştur.
PDF Erişimi: Ölçek geliştirme çalışmasının orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir:
fen-bilgisi-ogretmen-adaylarinin-argumantasyon-yontemiyle-fen-ve-teknoloji-dersini-islenmesine.pdf
Kaynaklar
- Bilgin, S. ve Arıkan, N. (2019).Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Argümantasyon Yöntemiyle Fen Ve Teknoloji Dersini İşlenmesine Yönelik Tutum Ölçeği geliştirme.13. Uluslararası Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Sempozyumu’nda sunulan bildiri. Kırşehir: Ahi Evran Üniversitesi, Türkiye.
- Sempozyum Kitapçığı Bağlantısı: icits2019.org
[quads id=5]
Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Argümantasyon Yöntemiyle Fen Ve Teknoloji Dersini İşlenmesine Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçeğin maddeleri (soru listesi) kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler için orijinal bildiri metnine (PDF) başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Argümantasyon Yöntemiyle Fen Ve Teknoloji Dersini İşlenmesine Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/fen-bilgisi-ogretmen-adaylarinin-argumantasyon-yontemiyle-fen-ve-teknoloji-dersini-islenmesine-yonelik-tutum-olcegi/
memjavad. "Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Argümantasyon Yöntemiyle Fen Ve Teknoloji Dersini İşlenmesine Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 10 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/fen-bilgisi-ogretmen-adaylarinin-argumantasyon-yontemiyle-fen-ve-teknoloji-dersini-islenmesine-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad. "Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Argümantasyon Yöntemiyle Fen Ve Teknoloji Dersini İşlenmesine Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/fen-bilgisi-ogretmen-adaylarinin-argumantasyon-yontemiyle-fen-ve-teknoloji-dersini-islenmesine-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad (2025) 'Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Argümantasyon Yöntemiyle Fen Ve Teknoloji Dersini İşlenmesine Yönelik Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/fen-bilgisi-ogretmen-adaylarinin-argumantasyon-yontemiyle-fen-ve-teknoloji-dersini-islenmesine-yonelik-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Argümantasyon Yöntemiyle Fen Ve Teknoloji Dersini İşlenmesine Yönelik Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Argümantasyon Yöntemiyle Fen Ve Teknoloji Dersini İşlenmesine Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.