Fen Bilgisi Öğretmen Yetiştirme Programlarına Yönelik Kalite Standartları Öğretmen Adayı Formu

Özet

Fen Bilgisi Öğretmen Yetiştirme Programlarına Yönelik Kalite Standartları Öğretmen Adayı Formu, Adem Yılmaz tarafından 2018 yılında tamamlanan doktora tezi kapsamında ölçek geliştirme çalışması olarak ortaya konmuştur. Bu formun temel amacı, fen bilgisi öğretmenliği programlarında uygulanan kalite standartlarını, programın birincil paydaşları olan öğretmen adaylarının bakış açısıyla sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Ölçek, programın yapısına, içeriğine, kaynaklarına ve uygulamalarına dair öğretmen adaylarının algılarını ve memnuniyet düzeylerini ölçmeyi hedeflemektedir. Bu araç, öğretmen yetiştirme programları kalitesinin objektif ve sübjektif kriterler üzerinden belirlenmesine önemli bir katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Fen bilgisi öğretmenliği, öğretmen eğitimi, kalite standartları, ölçek geliştirme, öğretmen adayı, Kastamonu Üniversitesi, eğitimde kalite.

Yazarlar

Adem Yılmaz

[quads id=5]

Amaç

Bu formun geliştirilmesindeki temel amaç, Türkiye’deki fen bilgisi öğretmenliği lisans programlarının mevcut durumunu ve kalite düzeyini, ulusal ve uluslararası standartlar ışığında değerlendirebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı oluşturmaktır. Ölçek, özellikle fen bilgisi öğretmenliği programlarının eğitim kalitesini artırmaya yönelik iyileştirme alanlarını belirlemek için tasarlanmıştır. Bu sayede, program yöneticileri ve karar vericiler, öğretmen adaylarının geri bildirimlerini kullanarak program revizyonlarını bilimsel verilere dayandırabilecektir.

Ölçek, öğretmen adaylarının; müfredatın yeterliliği, öğretim elemanlarının pedagojik ve alan bilgisi yetkinlikleri, fiziksel olanaklar ve laboratuvar imkanları gibi kritik program bileşenlerine dair algılarını detaylı bir şekilde kaydetmeyi amaçlamaktadır.

Yapı

Ölçek, öğretmen yetiştirme programlarında kaliteyi tanımlayan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Genel olarak ölçülen yapı, öğretmen adayının programdan memnuniyetini ve programın belirlenen kalite standartlarına ne ölçüde uyduğunu değerlendirmesini içerir. Bu yapı muhtemelen aşağıdaki temel boyutları kapsamaktadır:

• Programın Yapısı ve İçeriği (Müfredatın güncelliği ve yeterliliği).
• Öğretim Elemanlarının Yeterliliği (Alan bilgisi ve pedagojik yaklaşım).
• Fiziksel ve Teknolojik Olanaklar (Laboratuvarlar, kütüphane, derslikler).
• Uygulama Eğitimi (Staj ve okul deneyimi süreçlerinin etkinliği).
• Yönetim ve Destek Hizmetleri (Rehberlik, danışmanlık ve idari destek).

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışması bir doktora tezi kapsamında yapıldığı için, ölçeğin sağlam bir geçerlik çalışmasından geçtiği varsayılmaktadır. Geçerlik çalışmaları genellikle içerik geçerliği (uzman görüşleri ile), yapı geçerliği (faktör analizi ile) ve ölçüt bağımlı geçerliği içermektedir.

Ancak, kaynakta doğrudan geçerlik katsayıları belirtilmemiştir (-). Detaylı geçerlik analizleri ve sonuçları için, Yılmaz (2018) tarafından hazırlanan doktora tezine başvurulması gerekmektedir. Bu tez, ölçeğin psikometrik özelliklerinin derinlemesine incelendiği birincil kaynaktır.

Güvenirlik

Kaynakta güvenirlik katsayılarına dair doğrudan bir bilgi bulunmamaktadır (-). Ölçek geliştirme sürecinde, iç tutarlılık katsayısı (genellikle Cronbach Alfa) hesaplanmış olmalıdır. Ayrıca, ölçeğin zamana karşı tutarlılığını test etmek için test-tekrar test güvenirlik analizleri de yapılmış olabilir.

Ölçeğin güvenirlik değerleri ve hesaplama yöntemleri hakkında kesin bilgilere ulaşmak için, Kastamonu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü’nde yayımlanmış olan doktora tezinin incelenmesi zorunludur.

Faktör Analizi

Geliştirme tipi bir ölçek olduğu için, ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla Faktör Analizi kullanılmıştır. Bu süreç, ölçek maddelerinin hangi alt boyutları temsil ettiğini ve bu boyutların teorik yapıyla ne ölçüde örtüştüğünü belirlemeye yardımcı olmuştur.

Büyük olasılıkla, öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile boyutlar belirlenmiş, ardından ölçeğin teorik yapısının doğruluğunu test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. Faktör yükleri, öz değerler ve toplam varyans açıklama oranları gibi detaylı istatistiksel sonuçlar tez içerisinde sunulmuştur.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Öğretmen Adayı Görüş Formu)

Format: Derecelendirme formatında (Likert tipi ölçek olduğu varsayılmaktadır, ancak derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiştir).

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri (Fen Bilgisi Öğretmenliği lisans programı öğrencileri).

Yaş Grubu: Genç yetişkinler (Genellikle 18-25 yaş aralığı).

Popülasyon Detayları: Fen Bilgisi Öğretmenliği lisans programlarında kayıtlı olan öğretmen adayları.

Test Metodolojisi: Öz bildirim formu (Self-report questionnaire) kullanılarak öğretmen adaylarının program kalitesine dair algıları toplanır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen eğitimi kalitesi, pedagojik formasyon, lisans programı değerlendirme, öğrenci algıları, eğitim araştırmaları, öğretmen adayı yeterlilikleri.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Adem Yılmaz (Tez çalışması sırasında Kastamonu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü ile ilişkilendirilmiştir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2018 (Doktora tezinin tamamlanma yılı).

İzinler ve Kullanım Ücreti: Ölçek, akademik bir tez çalışması kapsamında geliştirilmiştir. Ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanım için yazar ile iletişime geçilmesi önerilir. İletişim e-posta adresi: [email protected].

PDF Erişimi: Ölçeğin tam metni ve ilgili tez detayları aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir. Orijinal PDF dosyası burada mevcuttur: fen-bilgisi-ogretmen-yetistirme-programlarina-yonelik-kalite-standartlari-ogretmen-adayi-formu-toad.pdf

Kaynaklar

Yılmaz, A. (2018). Fen bilgisi öğretmen yetiştirme programlarında kalite standartlarının belirlenmesi: Ölçek geliştirme ve uygulama çalışması (Yayınlanmamış doktora tezi). Kastamonu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Kastamonu.

[quads id=5]

Fen Bilgisi Öğretmen Yetiştirme Programlarına Yönelik Kalite Standartları Öğretmen Adayı Formu Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, orijinal kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına ulaşmak için yukarıda belirtilen doktora tezine veya yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Bu ölçek, Fen Bilgisi Öğretmenliği programlarının kalite standartlarını alt boyutlar halinde değerlendiren, çok sayıda maddeden oluşan bir envanterdir. Maddeler tipik olarak 5’li Likert tipi bir derecelendirme formatında yanıtlanmaktadır (örn. 1=Kesinlikle Katılmıyorum, 5=Kesinlikle Katılıyorum).