Fen Bilgisi Öğretmen Adayları için Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Özyeterlik Ölçeği (TPAB-ÖyÖ)

Öz

Fen Bilgisi Öğretmen Adayları için Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Özyeterlik Ölçeği (TPAB-ÖyÖ), İngilizce literatürde Technological Pedagogical Content Knowledge Self-Efficacy Scale (TPACK-SeS) olarak bilinmektedir. Ölçek, 2013 yılında Canbazoğlu-Bilici, Yamak, Kavak ve Guzey tarafından geliştirilmiştir. Bu ölçeğin temel amacı, Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının teknoloji, pedagoji ve alan bilgisini birleştirerek etkili öğretim yapma konusundaki algılanan özyeterlik düzeylerini belirlemektir.

Ölçek, öğretmen yetiştirme programlarında teknoloji entegrasyonu eğitimlerinin ne kadar başarılı olduğunu değerlendirmek ve adayların dijital çağda başarılı bir öğretmen olmak için gerekli olan karmaşık bilgi türüne ne kadar güvendiklerini ölçmek için önemli bir araçtır. Geliştirme süreci, yapı geçerliği ve güvenirlik çalışmalarını içermektedir.

Anahtar Kelimeler

TPAB-ÖyÖ, Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi, Özyeterlik, Fen Eğitimi, Öğretmen Adayları, Teknoloji Entegrasyonu, TPACK-SeS.

Yazarlar

Sedef Canbazoğlu-Bilici, Hasan Yamak, Nuri Kavak, S. Sinan Guzey.

Amaç

Ölçeğin geliştirilme amacı, Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının modern eğitim yaklaşımları doğrultusunda teknolojiyi ders içeriklerine ne kadar etkin bir şekilde dahil edebileceklerine dair öznel inançlarını ölçmektir. Bu, eğitim araştırmacılarına ve program geliştiricilerine, adayların güçlü ve zayıf yönlerini belirleme imkanı sunar.

TPAB-ÖyÖ, öğretmen adaylarının sadece teknoloji bilgisine sahip olup olmadıklarını değil, aynı zamanda bu bilgiyi bilimsel içerik ve uygun pedagojik yöntemlerle birleştirme yeteneğine ne kadar güvendiklerini saptamak için tasarlanmıştır. Bu sayede, öğretmen eğitiminde teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB) gelişimini destekleyecek hedefe yönelik müdahaleler planlanabilir.

Yapı (Ölçülen Yapı)

Ölçek, Shulman’ın Pedagojik Alan Bilgisi (PAK) kavramından türetilen ve Koehler ile Mishra tarafından genişletilen Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB/TPACK) modelini temel alır. Bu model, etkili öğretimin üç temel bilgi alanının (Alan Bilgisi, Pedagojik Bilgi ve Teknoloji Bilgisi) kesişiminden oluştuğunu varsayar.

TPAB-ÖyÖ, bu modelin yedi temel bileşenine (AB, PB, TB, PAB, TAB, TPB ve TPAB) yönelik algılanan özyeterlik düzeylerini ayrı ayrı ve bütünleşik olarak değerlendirir. Özyeterlik, bireyin belirli bir görevi başarıyla yerine getirme yeteneğine olan inancıdır ve eğitimde başarının önemli bir yordayıcısıdır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Canbazoğlu-Bilici ve arkadaşları (2013) tarafından detaylıca rapor edilmiştir. Geçerlik analizleri temel olarak yapı geçerliği üzerine odaklanmıştır. Bu kapsamda, ölçeğin teorik TPAB çerçevesiyle tutarlı olup olmadığını belirlemek amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır.

DFA sonuçları, ölçeğin yedi faktörlü yapısının veri setine iyi uyum sağladığını göstermiştir. Ayrıca, kapsam geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş, böylece maddelerin ölçülmek istenen Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi yapısını yeterince temsil ettiği teyit edilmiştir.

Güvenirlik

TPAB-ÖyÖ’nün güvenirlik analizleri, ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Bu analizlerde Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Orijinal çalışmada, genel ölçek ve alt boyutlar için kabul edilebilir düzeyde yüksek Cronbach Alfa değerleri elde edilmiştir (Genellikle 0.80 ile 0.95 arasında değişen değerler). Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde, Fen Bilgisi Öğretmen Adayları örnekleminden toplanan veriler kullanılarak faktör analizi gerçekleştirilmiştir. Yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), ölçeğin beklenen yedi alt boyutta toplandığını göstermiştir. Bu yedi boyut, TPACK modelinin temel bileşenlerini (AB, PB, TB, PAB, TAB, TPB, TPAB) temsil etmektedir.

Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), elde edilen faktör yapısının teorik modelle uyumunu doğrulamıştır. Uyum indeksleri (CFI, TLI, RMSEA vb.), modelin kabul edilebilir düzeyde uyumlu olduğunu ve ölçeğin yapısal olarak güçlü olduğunu kanıtlamıştır. Bu analizler, TPAB-ÖyÖ’nün Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi yapısını geçerli bir şekilde ölçtüğünü pekiştirmektedir.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme (Özyeterlik Ölçeği)

Format: Likert Tipi Derecelendirme. Ölçek maddeleri, katılımcıların ilgili yeterlilik alanlarındaki inanç düzeylerini belirten bir derecelendirme sistemi kullanır (Derecelendirme detayları için orijinal makaleye bakılmalıdır).

Mevcut Diller: Türkçe (Orijinal yayın dili)

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri (Lisans düzeyinde Fen Bilgisi Öğretmen Adayları)

Yaş Grubu: Genç Yetişkinler (Genellikle 18-25 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki üniversitelerin Fen Bilgisi Öğretmenliği programlarında öğrenim gören farklı sınıf düzeylerindeki öğretmen adayları.

Test Metodolojisi: Öz-bildirim ölçeği. Katılımcılar, teknoloji kullanımı ve entegrasyonu ile ilgili çeşitli senaryolardaki yeterlilik algılarını belirtirler.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2013

Sorumlu Yazar: Sedef Canbazoğlu Bilici

Ölçek, akademik ve ticari olmayan araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle serbesttir, ancak etik kurallar gereği kullanımdan önce sorumlu yazar (Sedef Canbazoğlu Bilici) ile iletişime geçilmesi şiddetle tavsiye edilir. İletişim bilgileri aşağıda sunulmuştur.

Kaynaklar

• Canbazoğlu-Bilici, S., Yamak, H., Kavak, N. & Guzey, S. S. (2013). Technological Pedagogical Content Knowledge Self-Efficacy Scale (TPACK-SeS) for pre-service science teachers: Construction, validation, and reliability. Eurasian Journal of Educational Research, 52, 37-60.

Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

Orijinal makalenin PDF dosyasına buradan ulaşılabilir: fen-bilgisi-ogretmen-adaylari-icin-teknolojik-pedagojik-alan-bilgisi-ozyeterlik-olcegi-technological.pdf

Ayrıca makalenin açık erişim bağlantısı: acikerisim.aksaray.edu.tr

Fen Bilgisi Öğretmen Adayları için Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Özyeterlik Ölçeği (TPAB-ÖyÖ) Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri, telif hakları veya gizlilik endişeleri nedeniyle bu platformda sunulmamaktadır. Maddelere erişim ve tam ölçek içeriği için, yukarıda belirtilen Canbazoğlu-Bilici vd. (2013) orijinal akademik makalesinin incelenmesi gerekmektedir. Makale, ölçeğin inşası, geçerlik ve güvenirlik süreçlerini detaylıca açıklamaktadır.