Facebook Kıskançlığı Ölçeği

Özet

Facebook Kıskançlığı Ölçeği, bireylerin romantik ilişkileri bağlamında sosyal medya platformu Facebook üzerinden deneyimledikleri kıskançlık düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, orijinal formunun Türkçe diline adaptasyonu olup, Hanife Andaç Demirtaş-Madran tarafından 2016 yılında üniversite öğrencileri popülasyonu üzerinde geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları yapılarak kullanıma sunulmuştur.

Adaptasyon çalışması, ölçeğin tek boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ve toplam 27 maddeden oluştuğunu göstermiştir. Bu ölçek, özellikle dijital çağda romantik ilişkilerde ortaya çıkan şüphe, tehdit algısı ve partnerin çevrimiçi etkileşimlerine yönelik tepkileri nicel olarak değerlendirmek için tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Facebook, Kıskançlık, Sosyal Medya, İlişkiler, Romantik Kıskançlık, Uyarlama, Psikometri, Üniversite Öğrencileri.

Yazarlar

Hanife Andaç Demirtaş-Madran

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, romantik partnerin Facebook kullanımından kaynaklanan kıskançlık duygularının yoğunluğunu ve sıklığını ölçmektir. Geleneksel kıskançlık ölçeklerinden farklı olarak, bu araç spesifik olarak sosyal ağ siteleri üzerindeki etkileşimlerin (örneğin, karşı cinsten yabancıları arkadaş olarak ekleme, eski sevgililerle iletişim kurma) yarattığı dijital kıskançlık fenomenine odaklanmaktadır.

Ölçek, araştırmacılara ve klinisyenlere sosyal medyanın ilişki kalitesi ve duygusal refah üzerindeki potansiyel olumsuz etkilerini incelemek için standartlaştırılmış, güvenilir bir araç sağlamaktadır. Ölçek, bireyin sosyal medyayı bir izleme aracı olarak kullanma eğilimini ve bu izleme davranışının yarattığı duygusal tepkileri değerlendirmeye yardımcı olur.

Yapı

Facebook Kıskançlığı Ölçeği, romantik kıskançlığın sosyal medya bağlamında ortaya çıkan tezahürlerini ölçen tek boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Ölçek, kıskançlık tepkisinin üç ana bileşenini kapsayacak şekilde maddeler içermektedir: bilişsel kıskançlık (şüpheci düşünceler), duygusal kıskançlık (öfke veya üzüntü) ve davranışsal kıskançlık (partnerin profilini kontrol etme veya sorgulama).

Ölçeğin tek boyutlu yapısı, Facebook üzerindeki kıskançlık deneyiminin psikolojik olarak bütüncül olduğunu ve bu durumun tek bir genel skorla güvenilir bir şekilde ifade edilebileceğini varsaymaktadır. Toplam 27 madde, bu yapıyı kapsamlı bir şekilde değerlendirmek için tasarlanmıştır.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe formunun geçerlilik çalışması, üniversite öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Geçerlilik analizleri, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı yapıyı (Facebook kıskançlığı) gerçekten ölçtüğünü doğrulamayı amaçlamıştır.

Adaptasyon çalışmasında yapı geçerliği incelemeleri yapılmış ve ölçeğin maddelerinin, kuramsal beklentilere uygun olarak tek bir faktör altında toplandığı görülmüştür. Bu bulgular, ölçeğin Türk popülasyonunda da geçerli bir ölçüm aracı olduğunu desteklemektedir.

Güvenirlik

Türkçe adaptasyon çalışmasında ölçeğin güvenilirlik düzeyi incelenmiştir. Psikometrik araçlarda güvenilirlik, ölçümün tutarlılığını ifade eder. Genellikle iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) kullanılarak raporlanır.

Demirtaş-Madran (2016) tarafından yapılan çalışma, 27 maddelik bu ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir. Yüksek güvenilirlik değerleri, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde setleriyle tutarlı sonuçlar ürettiğini ve dolayısıyla ölçüm hatalarının düşük olduğunu işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal özellikleri, Faktör Analizi kullanılarak incelenmiştir. Bu analiz, ölçeğin altında yatan boyutsal yapıyı belirlemek için kritik öneme sahiptir. Türkçe adaptasyon çalışması, ölçeğin orijinal yapısına sadık kalarak, 27 maddenin tamamının tek bir faktör altında toplandığını ortaya koymuştur.

Tek boyutlu yapı, Facebook kıskançlığının farklı yönlerinin (bilişsel, duygusal, davranışsal) tek bir genel eğilimi temsil ettiğini doğrular. Bu sonuç, araştırmacıların ölçekten elde edilen toplam puanı, bireyin genel dijital kıskançlık düzeyi olarak yorumlamasına olanak tanır.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Öz bildirim ölçeği, 27 madde, tek boyutlu.

Language Available: Türkçe

Population Group: Romantik ilişkisi olan yetişkinler.

Age Group: Genç Yetişkinler (Özellikle üniversite öğrencileri üzerinde standardize edilmiştir).

Population Details: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları, Türkiye’deki üniversite öğrencileri örneklemi üzerinde yürütülmüştür.

Test Methodology: Ölçek, 7’li Likert tipi derecelendirme sistemi kullanır. Katılımcılar, her bir maddeye ne sıklıkta katıldıklarını 1 (hiçbir zaman) ile 7 (her zaman) arasında değişen seçeneklerle belirtirler. Yüksek puanlar, yüksek düzeyde Facebook kaynaklı kıskançlığa işaret eder.

Anahtar Kelimeler

Dijital Kıskançlık, Sosyal Ağlar, İlişki Kalitesi, Psikometrik Özellikler, Faktör Analizi, Anadolu Psikiyatri Dergisi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Hanife Andaç Demirtaş-Madran (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Hanife Andaç Demirtaş-Madran tarafından 2016 yılında yayımlanan akademik bir makale ile tanıtılmıştır. Ölçeğin kullanımı için izinler ve potansiyel ücretlendirme bilgileri hakkında en güncel bilgiye ulaşmak amacıyla, sorumlu yazar ile doğrudan e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Kaynaklar

Demirtaş-Madran, H. A. (2016). Facebook Kıskançlığı Ölçeğinin Türkçe formu: Üniversite öğrencileri üzerinde geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 17(Ek1), 93-99.

Makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: scopemed.org.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: facebook-kiskancligi-olcegi-toad.pdf.

Facebook Kıskançlığı Ölçeği Maddeleri

Tek boyut ve 27 madde: Eşimin/sevgilimin facebookta karşı cinsten, benim tanımadığım birini arkadaş olarak eklemesi beni kıskandırır.