Evlilik Kaygısı Ölçeği

Öz

Evlilik Kaygısı Ölçeği (EKÖ), Çelik ve Erkilet (2019) tarafından evlilik kurumuna ve evlenme sürecine yönelik bireylerin yaşadığı kaygı düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, özellikle genç yetişkinlerin evliliğe dair taşıdığı belirsizlik, korku ve duygusal baskıları saptamayı hedeflemektedir. Bu ölçeğin geliştirilmesi, alandaki ölçme eksikliğini gidermeye ve evlilik öncesi danışmanlık süreçlerine bilimsel bir katkı sağlamaya odaklanmıştır.

Ölçek geliştirme çalışması, Türkiye’de gerçekleştirilmiş olup, elde edilen sonuçlar ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçüm sunduğunu göstermektedir. Ölçek türü Geliştirme olarak sınıflandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Evlilik Kaygısı, Anksiyete, Psikoloji, Ölçek Geliştirme, İlişki, Psikometri, Evlilik.

Yazarlar

Eyüp Çelik, Gökhan Erkilet

Amaç

Evlilik Kaygısı Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin evlilik kararı alma, evlilik sürecine adapte olma ve evlilik kurumunun getirdiği sorumluluklar karşısında hissettikleri anksiyete seviyesini standardize edilmiş bir biçimde ölçmektir. Bu ölçek, özellikle evlilik öncesi dönemde yaşanan psikolojik stresi ve kaygıyı nicel olarak değerlendirmeye olanak tanır.

Ölçek, klinik ortamlarda ve akademik araştırmalarda, evlilikle ilgili kaygı düzeyi yüksek olan bireyleri belirlemek ve bu kaygının kaynaklarını anlamak için kullanılabilir. Böylece, evlilik danışmanlığı ve terapilerinde hedef odaklı müdahalelerin tasarlanmasına yardımcı olur.

Yapı

Evlilik Kaygısı Ölçeği, Evlilik Kaygısı (Marriage Anxiety) adı verilen psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, evliliğin getireceği değişimler, eş seçimi, evlilikteki roller, gelecekteki olası sorunlar ve boşanma ihtimaline dair duyulan yoğun endişe, gerginlik veya korku durumlarını kapsar.

Ölçek, evliliğe yönelik algılanan tehditleri ve bu tehditlere karşı bireyin verdiği duygusal tepkileri değerlendirerek, evliliğe ilişkin bilişsel ve duygusal bileşenleri ölçmektedir. Yapının çok boyutlu olup olmadığı, geliştirme çalışmasında uygulanan faktör analizi sonuçlarıyla belirlenmiştir.

Geçerlik

Evlilik Kaygısı Ölçeği’nin geçerlik çalışmaları, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne kadar doğru ölçtüğünü kanıtlamak üzere Çelik ve Erkilet (2019) tarafından yapılmıştır. Geliştirme çalışmasında genellikle yapı geçerliği (açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri) ve kapsam geçerliği incelenmektedir.

Kaynak referansta geçerlik sonuçlarına dair spesifik bir özet bulunmamakla birlikte, yazarlar makalelerinde ölçeğin psikometrik açıdan yeterli düzeyde geçerli olduğunu belirtmişlerdir. Detaylı geçerlik katsayıları ve analiz yöntemleri, ilgili makalede (Ege Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 2019) yer almaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, ölçeğin tutarlı ve kararlı sonuçlar verip vermediğini saptamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Ölçek geliştirme çalışmalarında sıklıkla iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) ve test-tekrar test güvenilirliği yöntemleri kullanılır.

Çelik ve Erkilet (2019) tarafından yapılan çalışmada, Evlilik Kaygısı Ölçeği’nin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu rapor edilmiştir. Güvenirlik katsayıları ve kullanılan yöntemlere dair ayrıntılı bilgiler, referans gösterilen akademik makalede bulunmaktadır. Ölçeğin güvenilirliği, araştırmacılar tarafından kabul görmüş standartlara uygun olarak sağlanmıştır.

Faktör Analizi

Evlilik Kaygısı Ölçeği’nin yapısal bütünlüğünü ortaya koymak amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin hangi temel boyutlar altında toplandığını ve bu boyutların Evlilik Kaygısı yapısını ne ölçüde temsil ettiğini gösterir.

Ölçek geliştirme sürecinde, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile ölçeğin faktör yapısı belirlenmiş ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile bu yapının örneklem verilerine ne kadar uyum sağladığı test edilmiştir. Bu analizler, ölçeğin teorik yapıyla uyumlu olduğunu ve çok boyutlu bir yapıyı temsil edebileceğini doğrulamıştır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Özgün bir Türkçe ölçek)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Likert Tipi Derecelendirme formatının kullanıldığı varsayılmaktadır.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Genel Yetişkin Popülasyonu (Özellikle evlilik kararı aşamasındaki genç yetişkinler)

Yaş Grubu: Yetişkinler

Popülasyon Detayları: Ölçek geliştirme çalışması örneklemi, genellikle üniversite öğrencileri veya evlilik hazırlığı yapan bireylerden oluşmaktadır.

Test Metodolojisi: Uygulama süresi kısadır ve bireysel veya grup ortamında uygulanabilir. Cevaplar, katılımcının evlilikle ilgili kaygı düzeyini yansıtan bir derecelendirme sistemi üzerinden toplanır. Ölçekte kullanılan derecelendirme (puanlama) sistemi makalede detaylandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Evlilik, Anksiyete, Psikolojik Ölçüm, Ölçek, Psikoterapi, İlişki Kaygısı, Evlilik Öncesi Danışmanlık.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Eyüp Çelik

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Sorumlu yazarın bağlı olduğu kurum adresi (Sakarya Üniversitesi)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019

İzinler ve Kullanım: Ölçek, akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle referans gösterilerek kullanılabilir. Ticari kullanımlar için sorumlu yazardan izin alınması tavsiye edilir.

Ücret: Akademik kullanım için genellikle ücretsizdir.

Makalenin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: evlilik-kaygisi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Evlilik Kaygısı Ölçeği’nin geliştirilmesi ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi bu temel referansa dayanmaktadır:

• Çelik, E. ve Erkilet, G. (2019). Evlilik kaygısı ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ege Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 2(1), 47-57. Makalenin tam metnine Dergipark üzerinden erişilebilir.

Evlilik Kaygısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Ölçek maddelerine ulaşmak için yukarıda belirtilen Çelik ve Erkilet (2019) makalesine başvurulmalıdır.

Ölçek, katılımcıların evliliğe dair duygularını ve düşüncelerini yansıtan bir dizi ifadeden oluşmaktadır. Maddeler, evlilikle ilgili belirsizlik, başarısızlık korkusu ve ilişki sorumluluklarına dair kaygı gibi konuları kapsamaktadır.