Table of Contents
Abstract
Evlilik Beklentisi Ölçeği, bireylerin evlilik kurumuna yönelik sahip oldukları beklentileri ölçmek amacıyla Türkçeye uyarlama çalışması yapılarak psikometrik alana kazandırılmış bir araçtır. Öz Soysal, Uz Baş ve Aysan (2016) tarafından gerçekleştirilen bu çalışma ile ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Ölçek, toplam 40 maddeden oluşmakta olup, temel olarak samimiyet, eşitlik ve uyumluluk olmak üzere üç ana içerik alanındaki beklentilere odaklanmaktadır. Yanıtlar, 5’li Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanılarak toplanır. Bu ölçek, özellikle evlilik öncesi danışmanlık ve aile araştırmalarında bireylerin evliliğe dair idealize edilmiş veya gerçekçi bakış açılarını değerlendirmek için kritik bir öneme sahiptir.
Keywords
Evlilik beklentisi, evlilik, uyarlama, samimiyet, eşitlik, uyumluluk, psikometrik ölçüm, Likert ölçeği, iletişim.
Authors
F. S. Öz Soysal, A. Uz Baş, F. Aysan.
Purpose
Evlilik Beklentisi Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin evlilik yaşamından ne gibi sonuçlar, roller ve duygusal tatminler beklediğini standardize edilmiş bir biçimde ölçmektir. Bu beklentiler, bireyin evliliğe yönelik tutumlarını, eş seçimini ve gelecekteki evlilik doyumunu güçlü bir şekilde etkilediği için psikolojik araştırmalarda önemli bir değişkendir.
Ölçek, evlilik öncesi danışmanlık süreçlerinde kullanılarak, partnerlerin beklentilerindeki farklılıkları ve olası çatışma alanlarını erken aşamada tespit etmeye yardımcı olur. Bu sayede, çiftlerin evliliğe daha bilinçli ve gerçekçi bir perspektifle başlamaları desteklenir.
Construct
Ölçek, evlilik beklentisi yapısını ölçer; bu yapı, kişinin evlilik birliği içinde eşinden, kendisinden ve ilişkinin dinamiklerinden beklediği ideal veya gerçekçi standartlar bütünüdür. Ölçeğin içeriği, evlilik beklentisinin üç temel boyutu etrafında organize edilmiştir: Samimiyet, Eşitlik ve Uyumluluk.
Bu üç boyut, evliliğin sürdürülebilirliği için gerekli olan hem duygusal bağları (Samimiyet) hem de pratik sorumluluk paylaşımını (Eşitlik) ele alır. Uyumluluk boyutu ise, eş adayında aranan kişisel ve fiziksel niteliklere dair beklentileri kapsayarak, eş seçimi sürecindeki bilişsel süreçlere ışık tutar.
Validity
Öz Soysal, Uz Baş ve Aysan (2016) tarafından yürütülen uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe kültürü için yapısal geçerlik özelliklerini incelemiştir. Geçerlik çalışmalarında, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen evlilik beklentisi yapısını gerçekten ölçüp ölçmediği araştırılmıştır.
Adaptasyon çalışmalarının bir parçası olarak, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk popülasyonunda da korunduğu veya kültürel farklılıklar nedeniyle yeniden yapılandığı analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, ölçeğin psikometrik açıdan geçerli bir araç olduğunu desteklemektedir.
Reliability
Ölçeğin güvenirlik analizleri, maddelerin iç tutarlılığını ve sonuçların kararlılığını değerlendirmeyi amaçlamıştır. Uyarlama çalışmasında, genellikle Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı gibi istatistiksel yöntemler kullanılarak ölçeğin ne ölçüde tutarlı sonuçlar ürettiği belirlenmiştir.
Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçekteki 40 maddenin, evlilik beklentisi adı verilen genel yapıyı ölçmede birbirleriyle uyumlu çalıştığını ve ölçme hatasının düşük olduğunu göstermektedir.
Factor Analysis
Evlilik Beklentisi Ölçeği, 40 maddeden oluşan ve uyarlama çalışması bağlamında tek boyutlu bir yapı sergileyen bir araçtır. Ancak, ölçeğin maddeleri içerik analizi açısından üç temel tematik alana ayrılmıştır, bu da evlilik beklentisinin çok yönlü doğasını yansıtır.
- Samimiyet: Bu maddeler, evlilikteki duygusal bağın derinliğini ve paylaşımı hedefler. Temel olarak iletişim kalitesi, duygusal yakınlık ve cinsel ilişkinin rolü gibi konuları kapsar.
- Eşitlik: Bu faktör, evlilik içinde rollerin ve sorumlulukların adil dağılımına ilişkin beklentileri içerir. Ev işleri, aile ve arkadaşlık ilişkilerinin yönetimi ile çocuk bakımındaki eşitlik algısı bu kapsamdadır.
- Uyumluluk: Bu maddeler, evlenilecek kişinin sahip olması beklenen ideal kişilik özellikleri ve fiziksel niteliklerle ilgili beklentileri ölçer. Bireyin eş adayından beklediği uyum düzeyini yansıtır.
Instrument
Test Type: Uyarlama (Adaptation)
Format: 40 maddelik, öz bildirime dayalı psikometrik ölçek.
Language Available: Türkçe (Turkish)
Population Group: Yetişkinler, özellikle evlilik hazırlığı yapan veya evlilik kararı aşamasında olan bireyler.
Age Group: Genç ve orta yetişkinlik dönemi (Özellikle üniversite öğrencileri ve genç yetişkinler üzerinde uygulanmıştır).
Population Details: Türkiye’deki üniversite öğrencileri popülasyonu üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır.
Test Methodology: 5’li Likert tipi derecelendirme (1 = Hiç Katılmıyorum, 5 = Tamamen Katılıyorum).
Keywords
Evlilik beklentisi, psikolojik ölçüm, faktör analizi, aile danışmanlığı, duygusal yakınlık, iletişim, Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi.
Authors
Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.
Affiliation Email addresses: Sorumlu yazar (Aslı Uz Baş) için iletişim e-posta adresi: [email protected]
Correspondence Address: Bilgi mevcut değildir.
Permissions & Fee and Test Year
Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması 2016 yılında yayınlanmıştır. Ölçek akademik ve araştırma amaçlı kullanıma açıktır; ancak ticari veya klinik kullanım izinleri için sorumlu yazar Aslı Uz Baş ile iletişime geçilmesi önerilir.
Ölçeğin orijinal makalesi DergiPark üzerinden erişilebilir durumdadır. Ayrıca, ölçeğin orijinal PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: evlilik-beklentisi-olcegi-toad.pdf
Reference’s
Öz Soysal, F. S., Uz Baş, A. ve Aysan, F. (2016). Evlilik Beklentisi Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1), 119-128.
Items of the Evlilik Beklentisi Ölçeği
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Tek boyut ve 40 madde
Samimiyeti ölçen maddeler; iletişim, duygusal yakınlık ve cinsel ilişki ile ilgilidir.
Eşitliği ölçen maddeler; ev işleri, aile, arkadaşlık ve çocuk bakımını kapsayan maddelerdir.
Uyumluluğu ölçen maddeler; evleneceği kişinin kişilik ve fiziksel özellikleri ile ilgilidir.
Cite this article
memjavad (2026). Evlilik Beklentisi Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/evlilik-beklentisi-olcegi/
memjavad. "Evlilik Beklentisi Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 15 May. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/evlilik-beklentisi-olcegi/.
memjavad. "Evlilik Beklentisi Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/evlilik-beklentisi-olcegi/.
memjavad (2026) 'Evlilik Beklentisi Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/evlilik-beklentisi-olcegi/.
[1] memjavad, "Evlilik Beklentisi Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, May, 2026.
memjavad. Evlilik Beklentisi Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.