Evlilik Olgunluk Ölçeği

Özet

Evlilik Olgunluk Ölçeği (EOÖ), Muhammed Yıldız (2017) tarafından bireylerin evliliğe yönelik psikolojik, duygusal ve bilişsel hazırlık düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek geliştirme çalışmaları, kapsamlı geçerlik ve güvenirlik analizlerini içermekte olup, ölçeğin evlilik öncesi danışmanlık ve araştırmalarda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermiştir. Bu ölçek, özellikle genç yetişkinlerin eş adayıyla ilişki kurma, duygusal farkındalık ve evlilik sorumluluklarını üstlenme kapasitesini değerlendirmeyi hedefler.

Anahtar Kelimeler

Evlilik Olgunluğu, Evlilik Hazırlığı, Psikolojik Ölçek Geliştirme, Faktör Analizi, Güvenirlik, Evlilik Tutumu, İlişki Olgunluğu.

Yazarlar

Muhammed YILDIZ (Sorumlu Yazar)

[quads id=5]

Amaç

Evlilik Olgunluk Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin evlilik hayatına ne ölçüde hazır olduklarını ve evlilik ilişkisinin gerektirdiği duygusal, bilişsel ve sosyal olgunluk seviyesine ulaşıp ulaşmadıklarını tespit etmektir. Bu ölçek, evlilik öncesi danışmanlık süreçlerinde bireylerin güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerini belirlemek için kritik bir rol oynar.

Ölçek, evliliğin sadece sosyal veya yasal bir birliktelikten ibaret olmayıp, aynı zamanda yüksek düzeyde kişisel farkındalık, empati ve sorumluluk gerektiren karmaşık bir süreç olduğu varsayımına dayanarak geliştirilmiştir. Bu nedenle, ölçek maddeleri bu temel psikolojik unsurları kapsamaktadır.

Yapı

Ölçek, literatürde genellikle Evlilik Olgunluğu (Marriage Maturity) olarak adlandırılan yapıyı ölçmektedir. Evlilik olgunluğu, sadece yaş veya medeni durumla değil, aynı zamanda bireyin kendi duygularını tanıma, eşinin duygusal ihtiyaçlarına cevap verebilme, hayattan beklentilerini netleştirme ve uzun vadeli bağlılık kararı verebilme yeteneğiyle ilişkilidir.

Evlilik Olgunluk Ölçeği, olgunluğu çok boyutlu bir yapı olarak ele alır. Bu boyutlar genellikle duygusal farkındalık, empati ve ilişki sorumluluğu gibi alt bileşenleri içerir. Ölçek, bu bileşenlerin her birini ayrı ayrı değerlendirerek bütüncül bir olgunluk puanı sunmayı amaçlamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları titizlikle yürütülmüştür. Bu çalışmalar kapsamında öncelikle uzman görüşleri alınarak kapsam geçerliği sağlanmıştır. Kapsam geçerliği, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen yapıyı temsil etme derecesini inceler.

Yapı geçerliği ise hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak incelenmiştir. Bu analizler, ölçekteki maddelerin teorik olarak beklenen faktör yapısını destekleyip desteklemediğini göstermiştir. Ayrıca, ölçüt geçerliği çalışmaları da yapılmış; bu amaçla Bayoğlu ve Atli (2014) tarafından geliştirilen İnönü Evlilik Tutum Ölçeği referans alınarak ölçeğin bu dış ölçütle ilişkisi belirlenmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizlerinde iki temel yöntem kullanılmıştır: iç tutarlılık katsayıları ve test-tekrar test yöntemi. İç tutarlılık, ölçekteki maddelerin birbiriyle ne kadar uyumlu olduğunu gösterir ve Cronbach Alfa katsayısı ile ifade edilir.

Yapılan çalışmalarda, ölçeğin iç tutarlılık katsayılarının 0.68 ile 0.91 arasında değiştiği tespit edilmiştir. Bu değerler, ölçeğin farklı alt boyutlarında veya örneklemlerinde yüksek düzeyde kabul edilebilir ve iyi düzeyde bir iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir. Test-tekrar test yöntemi ise ölçeğin zaman içinde kararlılığını ortaya koymaktadır.

Faktör Analizi

Evlilik Olgunluk Ölçeği’nin yapı geçerliğini sağlamlaştırmak amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. AFA, ölçeğin kaç faktörden oluştuğunu keşfetmek için kullanılırken; DFA, teorik olarak belirlenen faktör yapısının toplanan verilerle ne kadar uyumlu olduğunu test etmek için kullanılmıştır.

Bu çift yönlü analiz süreci, ölçeğin çok boyutlu yapısının ampirik olarak doğrulandığını ve ölçeğin kuramsal temellerle uyumlu olduğunu göstermiştir. Faktör analizleri sonucunda elde edilen model uyum indeksleri, ölçeğin ölçtüğü Evlilik Olgunluğu yapısının sağlam olduğunu kanıtlamıştır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development Scale)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Language Available: Türkçe

Population Group: Evlilik hazırlığı yapan veya evlilik potansiyeli taşıyan yetişkinler.

Age Group: Genç ve orta yetişkinlik dönemi (Özgün çalışmada belirtilmemiş olsa da evlilik çağı dikkate alınır).

Population Details: Psikometrik çalışmaların yapıldığı örneklem, genellikle üniversite öğrencileri veya evlilik öncesi dönemdeki bireylerden oluşur.

Test Methodology: 6’lı derecelendirme (Likert Tipi). Cevaplar (1) “asla katılmıyorum” ile (6) “son derece katılıyorum” arasında değişmektedir. Yüksek puan, yüksek evlilik olgunluğunu ifade eder.

Anahtar Kelimeler

Duygusal Olgunluk, İlişki Kalitesi, Aile Danışmanlığı, Psikometrik Özellikler, Bayoğlu ve Atli (2014), Likert Ölçeği.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Belirtilmemiştir. (Sorumlu Yazar: Muhammed YILDIZ)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2017.

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik araştırmalarda yazarın izni alınarak kullanılabilir. Ticari kullanımlar için yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim bilgileri yukarıda belirtilmiştir.

Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı psikometrik bilgileri Dergipark üzerinden erişime açıktır: dergipark.gov.tr.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: evlilik-olgunluk-olcegi-toad.pdf.

Kaynaklar

1. Yıldız, M. (2017). Evlilik Olgunluk Ölçeğinin Geliştirilmesi. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 1(1), 24-34.
2. Bayoğlu, A. & Atli, M. (2014). İnönü Evlilik Tutum Ölçeği. (Ölçüt geçerliği çalışmasında kullanılan referans).

[quads id=5]

Evlilik Olgunluk Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

1.Kendi duygularımın farkındayım ve hayattan ne istediğimi biliyorum.
2.Eşim olacak kişinin duygularını anlayabilirim ve ona yardımcı olabilirim.